«Οι σκοτεινοί ήρωες, όπως ο Λάμπρος, είμαστε εμείς»

Εμπνευσμένη από το ομώνυμο αριστουργηματικό ποίημα του Διονυσίου Σολωμού είναι η παράσταση «Ο Λάμπρος» που ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Ελενας Μαυρίδου στο θέατρο Χώρος μετά την πρώτη της παρουσίαση στο 64ο Φεστιβάλ Φιλίππων το περασμένο καλοκαίρι. Αν και ο εθνικός μας ποιητής υποστήριζε πως «ο “Λάμπρος” θα μείνει απόσπασμα», επιστρέφοντας επί 11 χρόνια στο ημιτελές έργο του, τώρα το κείμενό του στο θέατρο ζωντανεύει σκιές ενός κόσμου παλιού που ζητούν να ενωθούν με το τώρα.

«Με γοητεύει η αποσπασματική μορφή των περισσότερων ποιημάτων του. Τα ποιήματα του δεν δημοσιεύθηκαν από τον ίδιο, πράγμα ιδιαίτερα γοητευτικό. Σαν κάπως να ήταν και να μην ήταν εκεί ο ποιητής. Είναι σαγηνευτικό. Σε πρώτη επαφή με το ποίημα του Λάμπρου ήρθα όταν ήμουν 17 χρονών. Με γοήτευσε αυτή η σκοτεινή αλλά τόσο γοητευτική ιστορία. Ηξερα πως θα επιστρέψω σε αυτό. Ηταν μια ενστικτώδης επιθυμία να συνεχίσω να το μελετάω για χρόνια. Γυρνούσε στη σκέψη μου αλλά δεν είχε βρεθεί η σωστή στιγμή να γίνει παράσταση. Φέτος στο Φεστιβάλ Φιλίππων το αφιέρωμα στον Διονύσιο Σολωμό ήταν αυτό που μου έδωσε το σημάδι που περίμενα. Ηταν η κατάλληλη πνευματικά στιγμή να ξεκινήσει η παράσταση. Και να ξεκινήσει από την Καβάλα όπου μου γεννήθηκε η ιδέα. Το πρότεινα στον Θοδωρή Γκόνη, δέχθηκε, και η πρώτη παράσταση παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Φιλίππων με μεγάλη επιτυχία» δηλώνει στο «ΝΣυν» η Ελενα Μαυρίδου, που πρωταγωνιστεί, επιμελείται τη δραματουργία και σκηνοθετεί.

Η ιστορία βασίζεται στον Λάμπρο, ο οποίος αποπλανεί τη 15χρονη Μαρία, κάνει μαζί της τέσσερα παιδιά αλλά δεν την παντρεύεται ποτέ, βάζοντας παράλληλα τα παιδιά σε ορφανοτροφείο. Αυτή η οικογενειακή ιστορία που καταλήγει σε τραγωδία δίνει τώρα έμπνευση στην Ελενα Μαυρίδου για τη θεατρική της αφήγηση. «Ο Λάμπρος είναι μια πατριαρχική φιγούρα. Δεν είναι ιδανικός, δεν είναι τέλειος άνθρωπος, αλλά και δεν είναι σίγουρα κάθαρμα. Λειτουργεί ως παράδειγμα αρνητικής ανθρώπινης συμπεριφοράς που ξεσηκώνει μέσα μου σκέψεις και συναισθήματα. Η Μαρία είναι ο χρόνος, ένα τοτέμ υπομονής, αγάπης και αδιεξόδου. Εστιάζω περισσότερο στον χαρακτήρα της».

Επί σκηνής η Ελενα Μαυρίδου μπαίνει στη θέση των ηρώων της. «Τη στιγμή που μιλάει ο Λάμπρος είμαι μαζί του. Τη στιγμή που μιλάει η Μαρία είμαι μαζί της. Με συγκινούν. Μπαίνω στη θέση τους, όμως δεν μπορώ να εμπλακώ λογικά ηθικολογώντας με τις επιλογές τους, και κυρίως του Λάμπρου. Ο Λάμπρος είναι ένας σκοτεινός φανταστικός ήρωας της ποίησης. Ο διδακτισμός οδηγεί σε ακαμψία σκέψης. Το να κουνήσω το δάχτυλο σε έναν τέτοιο ήρωα επειδή είναι σκοτεινός, θα ήταν μια χαμένη ευκαιρία για παρατήρηση της ανθρώπινης φύσης. Οι σκοτεινοί αυτοί ήρωες είμαστε εμείς. Και μας δίνουν υλικό για να παρατηρήσουμε την ύπαρξή μας» επισημαίνει. «Η ακεραιότητα του Λάμπρου και το σκοτάδι του τον κάνουν έναν καλά δομημένο αρνητικό χαρακτήρα που μέσα από τις ακραίες επιλογές του πληγώνει, καταριέται και πέφτει περήφανος από την ίδια του την ύπαρξη. Ο Λάμπρος είναι μια κραυγή των ζωωδών ενστίκτων μας. Ενας σκοτεινός αντιήρωας. Πολεμάει για τα ιδεώδη μιας εποχής, δεν σκύβει το κεφάλι στην αδικία του πολέμου. Καταστρέφει όμως την οικογένειά του. Ο συνδυασμός τιμιότητας και ανεντιμότητας. Η τραχιά αυτή σκληρή φιγούρα του Λάμπρου έχει μια τραγικότητα» τονίζει.

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ. Στην παράσταση ο χρόνος διαστέλλεται για να μεταφέρει τη δύναμη των εικόνων του Σολωμού ενώ παράλληλα αποκτά και μια κινηματογραφική αισθητική, μπλέκοντας αναλογικά εργαλεία με τη σύγχρονη τεχνολογία του ήχου. «Ο Σολωμος θα μπορούσε να γράφει σενάρια για τον κινηματογράφο. Οι εικόνες που γεννάει στη φαντασία το ποίημα του Λάμπρου είναι κινηματογραφικές. Μεγάλα, αργά πλάνα, γρήγορες εναλλαγές στον χώρο και τον χρόνο. Εξερευνώ τα όρια μεταξύ διαφορετικών τεχνών. Της κινηματογραφικής αφήγησης, του θεάτρου σκιών, της περφόρμανς και του θεατρικού δρώμενου. Αναλογικά μηχανήματα, επιδοσκόπιο, χρώματα 30 ετών και χάρτινες φιγούρες-μαριονέτες μιας ναΐφ αισθητικής είναι τα υλικά της παράστασης που μπερδεύονται με τη φωνή μου. Παραδοσιακά μουσικά όργανα, όπως οι λύρες Μακεδονίας και Θράκης, αναμειγνύονται με σύγχρονα μέσα της ηλεκτρονικής μουσικής και της ambient noise. Μουσική που συνέθεσε και παίζει live στην παράσταση ο Γιώργος Μαυρίδης» καταλήγει η δημιουργός.

INFO

«Ο Λάμπρος», Παρασκευή – Κυριακή, θέατρο Χώρος (Πραβίου 6, Βοτανικός, τηλ. 210-3426.736), είσοδος 10-15 ευρώ, viva.gr