Και σωστό και γενναίο

Να πάμε κατευθείαν και χωρίς εισαγωγές στην ουσία του μέτρου που ανακοίνωσε χθες ο Πρωθυπουργός, δηλαδή την κύρωση που επιφέρει η άρνηση του υποχρεωτικού πλέον εμβολιασμού για τους άνω των 60 ετών. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι το πρόστιμο των 100 ευρώ μηνιαίως είναι υπολογίσιμο και ιδίως για τη συγκεκριμένη ηλικιακή κατηγορία, που ασφαλώς περιλαμβάνει ως επί το πλείστον συνταξιούχους. (Είναι οι συνταξιούχοι της θρυλικής γενιάς του Πολυτεχνείου, με την ηλικιακή έννοια του όρου…) Αν τα πρόστιμα, που θα βεβαιώνονται από την ΑΑΔΕ, πήγαιναν οπουδήποτε αλλού εκτός από την Υγεία, θα ήμουν προβληματισμένος με το μέτρο. Ολη τη διαφορά, όμως, την κάνει η λεπτομέρεια ότι οι πόροι αυτοί θα συγκεντρώνονται σε ειδικό λογαριασμό, για την ενίσχυση του δημοσίου συστήματος Υγείας. Αυτό είναι που κάνει την ποινή να είναι δίκαια και όχι απλώς μια τιμωρία.

Μετά από τόσο καιρό και τόσες έρευνες, είναι πια βέβαιο ότι η αιτία του υψηλού αριθμού θανάτων στη χώρα, εν σχέσει με το ποσοστό των εμβολιασμένων, οφείλεται στο υψηλό ποσοστό των άνω των 60 που είτε αρνούνται είτε φοβούνται να εμβολιασθούν. Η άρνησή τους αυτή έχει κόστος, οικονομικό και ανθρώπινο. Κάθε ημέρα νοσηλείας σε ΜΕΘ κοστίζει μεταξύ 2 και 2,5 χιλιάδων ευρώ και, επιπλέον, οι ανεμβολίαστοι νοσούντες καταλαμβάνουν θέσεις τις οποίες ενδεχομένως στερούν από άλλους με χρόνια και βαριά προβλήματα υγείας. Αλλά ακόμη και αν αυτό δεν είναι πρόβλημα – που δεν είναι, γιατί η κυβέρνηση υπερδιπλασίασε τις κλίνες ΜΕΘ – η υπερκόπωση του ιατρικού και του νοσηλευτικού προσωπικού είναι. Ας αναλογισθούμε λοιπόν ο καθένας, γιατί αυτό το κόστος πρέπει να το επωμίζεται  ολόκληρη η κοινωνία; Συνιστά κάτι τέτοιο κοινωνική δικαιοσύνη; Στο κάτω κάτω, μιλούμε για εξηντάρηδες και βάλε, όχι για παιδιά, έστω και αν οι λόγοι της στάσης τους είναι παιδιάστικοι. Γνωρίζαμε όλοι ότι η ατομική ανευθυνότητα έχει πάντα κοινωνικό κόστος. Επιτέλους, για πρώτη φορά, αναγνωρίζεται ότι πρέπει να έχει και ατομικό κόστος, αυτά τα 100 ευρώ τον μήνα.

Το μέτρο είναι και δίκαιο και γενναίο. Δίκαιο, επειδή μοιράζει σωστά το βάρος μεταξύ των υπεύθυνων και των  ανεύθυνων πολιτών· και είναι γενναίο, επειδή οι αντιδράσεις προβλέπονται θυελλώδεις. Ηδη ο ΣΥΡΙΖΑ έπαθε παράκρουση μόλις ανακοινώθηκαν τα μέτρα, χαρακτηρίζοντάς τα «τιμωρία και οικονομική εξόντωση». Αλλά εκείνος που αντέδρασε λυσσωδώς ήταν ο Νίκος Φίλης, ο οποίος λόγω φιλοδοξιών καταβάλλει προσπάθεια να προβάλλει θέσεις διακριτές (όχι απαραιτήτως διάφορες) από εκείνες του κόμματός του: «Πρόκειται», δήλωσε ο πρώην υπουργός, «για την πιο ακραία, την πιο απάνθρωπη, την πιο αντιδραστική πολιτική επιλογή τον καιρό της πανδημίας, χαρακτηριστική της μισανθρωπίας που χαρακτηρίζει την κυβέρνηση και απειλεί να μεταδοθεί σαν γάγγραινα χειρότερη από τον ίδιο τον κορωνοϊό, σε ολόκληρη την κοινωνία». Αναρωτιέμαι αν ο Φίλης προσπαθεί να καλύψει το κενό που άφησε με την εξαφάνισή της η Ζωή Κωνσταντοπούλου. Το παραθέτω, πάντως, ως ένδειξη αυτού που πρόκειται να ακολουθήσει σήμερα…

Πολλοί από εκείνους που σήμερα χειροκροτούν το μέτρο μέμφονται την κυβέρνηση, επειδή άργησε να το επιβάλει. Το καταλαβαίνω και συμμερίζομαι την αγωνία τους, αλλά δεν συμφωνώ. Το μέτρο είναι βαρύ, ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας, γι’ αυτό τον λόγο ακριβώς έπρεπε πρώτα να έχουν εξαντληθεί όλα τα περιθώρια υπομονής. Οπωσδήποτε χρειάζεται να σπάσεις αβγά για να κάνεις ομελέτα, αλλά πρέπει να τα σπάσεις την κατάλληλη ώρα. Τι νόημα έχει να τα σπάσεις, ας πούμε, 12 ώρες προτού βάλεις το τηγάνι στη φωτιά; Πετάς τα αβγά και μένεις χωρίς ομελέτα.

Η εξάντληση της υπομονής ήταν απαραίτητη, διότι, πολιτισμικά, η Ελλάδα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση μεταξύ Ανατολής και Δύσης – το είπε ο Σκέρτσος τις προάλλες και πέσανε να τον κατασπαράξουν. Αν κάτι ανέδειξε αυτή η περιπέτεια που δεν λέει να τελειώσει, είναι η ένταση που πάντοτε υποβόσκει και αναζητεί ευκαιρία για να φουντώσει σε σύγκρουση, μεταξύ της ευρωπαϊκής και της βαλκανικής Ελλάδας. Η μόνιμη αντιπαράθεση αυτών των δύο συστατικών ρευμάτων της εθνικής μας ταυτότητας διατρέχει ολόκληρη την ιστορία μας ως σύγχρονου κράτους και εκδηλώθηκε ξανά με αφορμή το εμβόλιο. Με το συγκεκριμένο μέτρο, η κυβέρνηση διάλεξε τη σωστή πλευρά της Ιστορίας: τον ορθό λόγο. Ο Κυριάκος έχει αποδείξει ότι τολμά να ρισκάρει, όπως και ο πατέρας του. Με μία βασική διαφορά ανάμεσά τους: έχει διδαχθεί από τα λάθη του πατέρα του και, γι’ αυτό, προετοιμάζει με εξουθενωτική επιμέλεια τα δικά του ρίσκα.