Εν αναμονή αναστροφής πορείας

Η «πολιτική νεκρολογία» του τούρκου προέδρου έχει γίνει προσφιλές ανάγνωσμα τον τελευταίο καιρό με πολλούς από τους συντάκτες των κειμένων που αναφέρονται στο τέλος της πολιτικής του παρουσίας να βασίζουν την εκτίμηση αυτή σε σοβαρές σκέψεις. Επισημαίνουν τα σαφή δείγματα  ενόχλησης των δυτικών πρωτευουσών από την ανατρεπτική τακτική του τούρκου προέδρου σε πολλούς τομείς όπου αυτή θίγει τα συμφέροντα, τις αρχές και την τάξη που οι ίδιες επιθυμούν. Και προσθέτουν σε αυτά τα περί ρήξης του φράγματος της εσωτερικής ανοχής που ο τούρκος πρόεδρος απολάμβανε μέχρι πριν από λίγο καιρό.

Αυτά όντως αποτελούν στοιχεία υπολογίσιμα για την κατάσταση στην Τουρκία, η οποία χάνει ερείσματα στη Δύση. Η τελευταία, αν και της αναγνωρίζει ακόμα σημαντική γεωπολιτική θέση, έχει απομακρυνθεί δραματικά – και όχι άδικα – από την αντίληψη περί της «Τουρκίας – πυλώνα» του δυτικού κόσμου. Η ελπίδα, όμως, των δυτικών και κυρίως της αμερικανικής διοίκησης ότι η μετά Ερντογάν Τουρκία θα στραφεί, κάποια στιγμή, ξανά προς τις παραδοσιακές ατραπούς της Ατλαντικής Συμμαχίας, της ΕΕ και της δυτικότροπης προσέγγισης των πραγμάτων έχει  πιθανότητες να αναζωπυρωθεί. Με μια νέα τουρκική ηγεσία που θα προσπαθήσει να βρεθεί σε πολιτική, οικονομική και στρατιωτική τροχιά  παράλληλη με εκείνη των συμμάχων και εταίρων της χώρας οδεύοντας προς μια ευτυχή λήξη της περιπέτειας στην οποία οδήγησε τη χώρα ο σημερινός της ηγέτης. Ομως, το ερώτημα περί του εφικτού της αναστροφής πορείας της Τουρκίας παραμένει και μάλιστα έντονο. Και αυτό διότι η διάβρωση του κρατικού μηχανισμού της Τουρκίας από τις ισλαμικές και ριζοσπαστικές αντιλήψεις του τούρκου προέδρου είναι βαθιά και ευρεία, εκτεινόμενη ακόμα και στον άλλοτε θεματοφύλακα του λαϊκού κράτους, τον στρατό. Και μαζί με αυτό διότι όλος σχεδόν ο σήμερα αντιπολιτευόμενος πολιτικός κόσμος και ειδικά το τμήμα του εκείνο που θα αναλάβει τη μετά ΑΚΡ διακυβέρνηση της χώρας, έχει πλέον υιοθετήσει τις αντιδραστικές και αποσταθεροποιητικές θεωρίες Ερντογάν. Τα περί «Γαλάζιας Πατρίδας» και των εικαζόμενων «αδιαπραγμάτευτων δικαίων» της Τουρκίας σε ένα ευρύτατο και πολύ πέρα από τα σύνορά της κόσμο, αποτελούν σήμερα τμήμα των στόχων των πολιτικών σχηματισμών έστω και αν προβάλλονται με ηπιότερη φρασεολογία.

Με κυρίαρχες στη γειτονική χώρα θεωρίες τέτοιας μορφής, η ασφάλεια και η σταθερότητα σε μια ιδιαίτερα σημαντική και εύφλεκτη περιοχή της υφηλίου θα εξακολουθήσει να παραμένει επικίνδυνα ρευστή. Και καλό είναι η Δύση να μην αναλωθεί σε αφελείς πανηγυρισμούς στην περίπτωση μιας ενδεχόμενης επιστροφής της Αγκυρας στον «δρόμο της αρετής». Χρέος των δυτικών και πρώτιστα της Αθήνας είναι να προετοιμαστεί το έδαφος της επανόδου της Τουρκίας στην κανονικότητα με σοβαρές και αυστηρές δικλίδες ασφαλείας, και μάλιστα διαρκείας. Τα ιδεολογήματα της εποχής Ερντογάν, αν δεν παραμεριστούν αποφασιστικά, θα εξακολουθήσουν να συμβάλλουν στη στενή αντίληψη της πραγματικότητας και στην αλαζονεία όσων αναμιμνήσκονται μεγαλείων παρελθόντων αιώνων. Εξακολουθώντας να δρουν τοξικά όχι μόνο έναντι των συμφερόντων της Ουάσιγκτον, των Βρυξελλών και του Λονδίνου αλλά και έναντι και αυτού του μουσουλμανικού κόσμου που τόσο πεισματικά μεθοδεύει ο τούρκος πρόεδρος τη χειραγώγησή του.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ