Ο «γόρδιος δεσμός» των 100 δισ. ευρώ

Σε ρυθμιστή της εγχώριας αγοράς τραπεζικού χρέους έχουν αναδειχθεί οι Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ), οι οποίες καλούνται να βρουν λύσεις αναδιάρθρωσης ή οριστικής εκκαθάρισης σε μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα που ξεπερνούν τα 100 δισ. ευρώ. Πρόκειται για επισφάλειες που είτε παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών ή έχουν απο-αναγνωριστεί μέσω τιτλοποιήσεων και πωλήσεων την τελευταία διετία, στο πλαίσιο των δράσεων εξυγίανσης των συστημικών ομίλων.

Μόνο το τελευταίο δωδεκάμηνο μεταφέρθηκαν εκτός τραπεζικού συστήματος χαρτοφυλάκια 22 δισ. ευρώ, ενώ σε διαδικασία εξόδου βρίσκονται επιπλέον δάνεια ύψους 13 δισ. ευρώ, με την υποστήριξη του σχήματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής». Μπορεί τα χρέη αυτά να μην αποτελούν πρόβλημα πλέον για τον τραπεζικό τομέα, παραμένουν όμως στην οικονομία, αποτελώντας βαρίδι για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που υπερδανείστηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ενωσης των ΕΔΑΔΠ, Τάσο Πανούση, «σε ό,τι αφορά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που έχουν περιέλθει σε εμάς προς διαχείριση με τη διαδικασία των τιτλοποιήσεων, προτεραιότητά μας αποτελεί, όπου αυτό είναι εφικτό, η αναβίωσή τους». Οπως εξηγεί σχετικά, στόχος είναι να αναδιαρθρωθεί ο δανεισμός και να καταστεί και πάλι βιώσιμος και εξυπηρετήσιμος».

Αναμφίβολα, η επιτυχία του εγχειρήματος αποτελεί συνθήκη ικανή να δώσει σημαντική ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα αλλά και στα επίπεδα απασχόλησης. Για παράδειγμα, μέσω αναδιάρθρωσης μια υπερχρεωμένη εταιρεία, που φαντάζει τελειωμένη, αλλά υπό προϋποθέσεις είναι βιώσιμη, μπορεί να αναγεννηθεί, με την προσέλκυση νέων κεφαλαίων από επενδυτές και με ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό του μάνατζμεντ και του μοντέλου λειτουργίας της. Αν οι διαχειριστές πετύχουν στο έργο τους, θα είναι δυνατή στο μέλλον η επαναπώληση και επιστροφή κόκκινων σήμερα χαρτοφυλακίων από τα funds στις τράπεζες. Ετσι, οι τελευταίες θα αυξήσουν με λίγες συναλλαγές το υγιές δανειακό τους χαρτοφυλάκιο, ενώ χιλιάδες φυσικά και νομικά πρόσωπα, που σήμερα δεν έχουν πρόσβαση στον δανεισμό λόγω των εκκρεμών, εκτός ρύθμισης, οφειλών τους, θα ανακτήσουν την πρόσβασή τους στην τραπεζική χρηματοδότηση, με υγιείς πλέον όρους.

ΤΙ ΕΧΕΙ ΓΙΝΕΙ ΩΣ ΤΩΡΑ. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, από το τέλος του 2019 μέχρι και σήμερα έχουν αναδιαρθρωθεί από τις ΕΔΑΔΠ τιτλοποιημένα δάνεια άνω των 4,7 δισ. ευρώ, με λύσεις που περιλαμβάνουν στην πλειονότητά τους και άφεση χρέους. Το ίδιο διάστημα έχουν ρυθμιστεί εντός τραπεζικών ισολογισμών δάνεια 3,8 δισ. ευρώ. Τα τελευταία έχουν ήδη αναταξινομηθεί ως εξυπηρετούμενα και επέστρεψαν στα υγιή χαρτοφυλάκια των πιστωτικών ιδρυμάτων, με πολλαπλά οφέλη και για τους δανειολήπτες.

Οι λύσεις που προσφέρονται κατά περίπτωση είναι συμβατές με τις οικονομικές δυνατότητες των οφειλετών. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Πανούσης, «δεν έχουμε συμπάθεια ή κατανόηση για εκείνους που μπορούν αλλά δεν θέλουν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους και προσπαθούν να φορτώσουν τα βάρη σε άλλους και τελικά στο κοινωνικό σύνολο και την οικονομία». Σημειώνεται πάντως πως υπάρχει προβληματισμός για τις καθυστερήσεις που καταγράφονται στη ρύθμιση οφειλών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Μπορεί οι αιτήσεις να πλησιάζουν τις 40.000, αλλά ο αριθμός εκείνων που ολοκληρώθηκαν είναι ακόμη πολύ μικρός.