«Το κενό του ουρανού καθρεφτίζεται στη γη»

«Επειτα από όλα όσα μου συνέβησαν,
μου συνέβη το κενό.

Υπάρχει ένα όριο
στην απόλαυση που μου έδινε η μορφή –

Ως προς αυτό δεν μοιάζω μ’ εσάς,
δεν μπορώ να απελευθερωθώ σε άλλο σώμα,

δεν χρειάζομαι
καταφύγιο έξω από μένα –

Φτωχά δημιουργήματα της
έμπνευσης, είστε
περισπασμοί, εντέλει,
μια απλή σύντμηση^. μου
μοιάζετε πολύ λίγο τελικά
ώστε να με ευχαριστείτε.

Και τόσο ανένδοτα-
ζητάτε ν’ αποζημιωθείτε

για την εξαφάνισή σας,
να αποζημιωθείτε όλα σε κάποιο σημείο της γης,
με κάποιο ενθύμιο, όπως κάποτε
ανταμειβόσασταν για τον κόπο σας,
ο γραφιάς πληρωνόταν
με ασήμι, ο βοσκός με κριθάρι

αν και δεν είναι η γη
που διαρκεί, δεν είν’ αυτά
τα θραύσματα ύλης-

Αν ανοίγατε τα μάτια σας
θα με βλέπατε, θα βλέπατε
το κενό του ουρανού
να καθρεφτίζεται στη γη, τους αγρούς
έρημους πάλι, άψυχους, καλυμμένους με χιόνι-

έπειτα λευκό φως
που πλέον δεν μεταμφιέζεται σε ύλη».

Αυτός που μιλάει στο «Τέλος του καλοκαιριού» της Λουίζ Γκλικ είναι ο Θεός (ή, εν πάση περιπτώσει, το ανώτερο Ον). Η Γένεση έχει ολοκληρωθεί και μετά το κενό – που προϋπήρχε της Γης – ο δημιουργός δεν βρίσκει πλέον ενδιαφέρον στο να μορφοποιεί την ύλη. Για εκείνον η αγάπη προς τα πλάσματά του δεν σημαίνει τίποτε: σημαίνει ένα κενό. Το ίδιο, όμως, σημαίνει και η δική του εικόνα που «καθρεφτίζεται στη γη και τους αγρούς».

Το ποίημα προέρχεται από τη συλλογή «Η άγρια ίρις», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από το «Στερέωμα», σε μετάφραση του Χάρη Βλαβιανού, έχοντας κερδίσει ήδη από το 1993 το Βραβείο Πούλιτζερ. Το κενό είναι μια από τις κεντρικές έννοιες που επανέρχονται στην ποίηση της αμερικανίδας νομπελίστριας μέσα από την αλληγορία, τον μύθο και την παραβολή. Η φωνή του Θεού είναι μια από τις τρεις σε ένα πολυφωνικό ορατόριο, όπως χαρακτηρίζεται η συλλογή. Μέσα στον φανταστικό κήπο της Γκλικ – εν μέρει αντανάκλαση του δικού της πραγματικού στο Βέρμοντ – συνομιλούν ο Θεός, η ποιήτρια (κηπουρός), τα φυτά και λουλούδια. Ο πρώτος απευθύνεται στα δημιουργήματά του μέσω ποιημάτων, όπως το παραπάνω, η κηπουρός αναρωτιέται για το πεπερασμένο της ύπαρξης και τη φθορά των ανθρώπινων σχέσεων, η χλωρίδα αναφέρεται στον αδιάσπαστο κύκλο της ζωής. «Μια ποιητική σύνθεση για τον καιρό της ανθοφορίας αλλά και του μαρασμού, που αποτυπώνει αριστοτεχνικά την τραγική ομορφιά της ζωής, σε όλες τις μορφές της» διαβάζουμε στην περιγραφή.

Από τις εκδόσεις Στερέωμα κυκλοφορεί και η επίσης δίγλωσση έκδοση της συλλογής «Πιστή και ενάρετη νύχτα» (Εθνικό Βραβείο Βιβλίου ΗΠΑ, 1994), σε μετάφραση Χάρη Βλαβιανού – Δήμητρας Κωτούλα.