«Μάτια όλο και πυρ και φλόγες»

Το μετέωρο της απώλειας, η ανύπαρκτη φωνή των γυναικών, αλλά και ένας εμφύλιος που έφερε η Επανάσταση. Αυτές είναι μερικές από τις ιστορίες που έδωσαν τροφή για να γεννηθούν τα τραγούδια των δημιουργών Nalyssa Green, Μιχάλη Σιγανίδη και Πέτρου Κλαμπάνη που συμπεριλήφθηκαν στο «Α Greek Songbook», το πρότζεκτ του Κορνήλιου Σελαμσή όπου 30 καλλιτέχνες εμπνέονται από την Επανάσταση του 1821 και δημιουργούν «μια σύναξη ανθρώπων που φτιάχνουν έργα τέχνης».

«Οταν μου έγινε η πρόταση, από την αρχή σκέφτηκα ότι θέλω να κάνω κάτι που να αφορά την Μπουμπουλίνα. Γράφω ποπ και με ενδιέφερε να φέρω ένα τέτοιο θέμα στο δικό μου ύφος. Η δυσκολία-παγίδα ήταν να αποφύγω το σχολικό, επικό ύφος. Εψαξα να βρω κείμενα της ίδιας αλλά κατέστη ανέφικτο. Ηθελα να βρω φωνή γυναίκας της εποχής, πολλώ δε μάλλον τη δική της, για να φέρω μπροστά το έμφυλο ζήτημα που πάντα με ενδιαφέρει. Το μόνο που εντόπισα σωζόμενο κείμενο ήταν ένα εμπορικό έγγραφο που αφορούσε την παραγγελία του πλοίου της. Αυτά που γράφει όμως σχετίζονταν με το καράβι και δεν μπορούσα εύκολα να τα χρησιμοποιήσω. Συνέχισα να αναζητώ άλλες γυναίκες που να σχετίζονται με τον Αγώνα και να υπάρχει κάτι γραπτό από τότε. Ηταν πολύ δύσκολη προσπάθεια και αποφάσισα στο πρώτο μέρος να την καταγράψω. “Εχω βαρεθεί να ψάχνω τις φωνές γυναικών που δεν υπάρχουν (ούτε οι φωνές ούτε οι γυναίκες) / Να τις βλέπω μόνο απ’ τα μάτια αλλωνών που περιγράφουν (ό, τι θα ‘θελαν να δουν, ό,τι θα ‘θελαν αυτές να είναι) / Θα ‘θελα να ακούσω τις κραυγές μαχητριών κι όχι των τάφων” λένε οι στίχοι που έγραψα. Επειτα χρησιμοποίησα δύο κείμενα της εποχής που αναφέρονται στην Μπουμπουλίνα και ανήκουν σε γυναίκες. Πρόκειται για το κείμενο της Μαρίας Γ. Μαυροκορδάτου, που ανήκε στη γνωστή οικογένεια. Σε αυτό περιγράφει τη μορφή της Μπουμπουλίνας ως εξής: “Το ανάστημα πελώριο / εύσαρκος / Μαγουλάκια ηλιοκαμένα / κόκκινα Φρύδια που ‘ταν τόσο μαύρα, / πυκνότατα / Μάτια όλο και πυρ και φλόγες / εκπέμπονται / Μια μύτη ελληνική κι ένα στόμα όπου πλανιέται ακόμα”. Το κομμάτι έχει ποπ αισθητική και δυτικότροπη έκφανση, αλλά και στοιχεία ελληνικότητας και Ανατολής».

«Τα τραγούδια “Το κρυφό σχολείο ΙΙ” και “Οι όχλοι συνέπνιγον αυτόν” έχουν το κρίσιμο στοιχείο της σωματικής μνήμης για μένα. “Το κρυφό σχολείο” αφηγείται τη μέση παιδαγωγική της ψηφιακής επανάστασης. Υποτίθεται ότι το Διαδίκτυο δίνει τη δυνατότητα διεύρυνσης των γνώσεων και από πολλούς θεωρείται ένα είδος μόρφωσης. Ομως είναι μακριά από την αλήθεια αυτό. Είναι χαμένο το παιχνίδι από την ίδια την εικονικότητα. Εχει δημιουργηθεί ατροφία του άλλου κομματιού που είναι ο άνθρωπος. Είναι αρκετά δόλιο και υπολογισμένο, διότι αυτό το τεχνολογικό θηρίο είναι ανεξέλεγκτο. Μπορεί να οδηγήσει σε απίθανους αυτοματισμούς. Γι’ αυτό πήρα το ποίημα του Ιωάννη Πολέμη – το οποίο θα υπάρχει και στον δίσκο που ετοιμάζω – και το παράφρασα. Η Θεανώ Μεταξά θα πει την παράφραση σαν παιδάκι σε σχολική γιορτή και πίσω θα υπάρχει το αρχικό. “Απέξω μαυροφόρα απελπισία / πικρής σκλαβιάς χειροπιαστό σκοτάδι” λέει ο Πολέμης κι εγώ το παραφράζω ως εξής: “Από την οθόνη έγχρωμη απελπισία / πικρής σκλαβιάς εικονικό σκοτάδι”. Στο δεύτερο τραγούδι “Οι όχλοι συνέπνιγον αυτόν” επιθυμώ να θίξω την ιδιωτικότητα του θανάτου του καθενός αλλά μέσα από καθρέφτισμα σε άλλον νεκρό. Αίσθηση μετεωρισμού εξαιτίας της απώλειας».

«Το έργο “Uncivil” είναι εμπνευσμένο από τον δεύτερο εμφύλιο πόλεμο, μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Οι Ρουμελιώτες, μαζί με τους νησιώτες, είναι αντιμέτωποι με τους Μοραΐτες, λίγα μόλις χρόνια μετά τον πανελλαδικό ξεσηκωμό απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σύμμαχοι και συμπολεμιστές τη μια μέρα, την επόμενη γίνονται θανάσιμοι εχθροί. Είναι μια σκοτεινή σελίδα της νεοελληνικής ιστορίας για την οποία οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε αρκετά. Η ένταση, η υπερβολή, οι ακρότητες που χαρακτηρίζουν αυτό το συμβάν είναι και οι πηγές έμπνευσης. Το γκρουπ που συμμετέχει σε αυτό, όπως και στα υπόλοιπα έργα του πρότζεκτ, έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Πρόκειται για ένα πολυπληθές σύνολο αποτελούμενο από όργανα από την Ανατολή και τη Δύση, το παρελθόν και το παρόν της μουσικής μας παράδοσης. Προσπάθησα να σεβαστώ όλες τις φωνές αυτού του σχήματος, που με κάποιον τρόπο συμβολίζουν και τις πολιτισμικές επιρροές της σύγχρονης Ελλάδας. Οι μουσικοί που συμμετέχουν είναι όλοι τους εξαιρετικοί εκτελεστές και επαγγελματίες. Οι συνθέτες που έχουν γράψει για το πρότζεκτ, από την άλλη μεριά, προέρχονται από διαφορετικούς χώρους, έχοντας η καθεμία και ο καθένας πολύ προσωπική καλλιτεχνική ταυτότητα. Το στοίχημα και το επίτευγμα του “Α Greek Songbook”, που εγώ θεωρώ σπουδαίο, είναι η δημιουργία ενός σώματος δουλειάς, ενός ρεπερτορίου που σκιαγραφεί μουσικά ένα πρόσωπο της σύγχρονης ελληνικής μουσικής πραγματικότητας».