Σε ποιον ανήκει το Πολυτεχνείο;

Αυτή τη χρονιά, η επέτειος του Πολυτεχνείου έχει ένα νέο νόημα για τους περιθωριακούς ακτιβιστές του μπάχαλου και της αταξίας, αλλά και για τους συμπαθούντες τους. Θα γίνει απόπειρα ανακατάληψης ζωτικού χώρου πέριξ του Πολυτεχνείου, στα Εξάρχεια και σε διάφορους πανεπιστημιακούς χώρους που δεν έχουν κλείσει – προκειμένου μετά την πορεία να καταληφθούν. Και θα δοκιμαστεί το αγωνιστικό φρόνημα της μετά τον Χρυσοχοΐδη εποχής στη δημόσια τάξη ιδιαίτερα μετά τη μετατροπή του αδικήματος της κατοχής μολότοφ σε κακούργημα – που προοιωνίζεται μπλεξίματα και δημιουργία νέων ηρώων στον χώρο του λούμπεν αναρχισμού, που ταυτίζει τις ιδέες με τα μπάχαλα.

Δεν φταίει όμως ούτε η επιδερμική οικειοποίηση μεγάλων ιδεολογιών από διάφορους χαβαλέδες ούτε η έφεση του ποικιλόμορφου μορφώματος που γέννησε η ριζοσπαστική Αριστερά για τη συνύφανση της επετείου με τα μπάχαλα. Είναι η μεταπολιτευτική κληρονομιά, που επειγόταν να βρει μια ηρωική αναφορά στη σχέση της Αριστεράς με τη χούντα και, κυριολεκτικά, αρπάχτηκε από το Πολυτεχνείο: από τον χαρακτήρα του, την τόλμη του, την πολιτική δυναμική του και την ήττα του («είμαστε πάντοτε μιας ήττας που νικάει την εξουσία», ο Διονύσης Σαββόπουλος έχει περιγράψει με τρομερή συμπύκνωση τη μεταπολιτευτική Αριστερά). Κάπως έτσι γεννήθηκε η πεποίθηση που διδάσκεται κάθε χρόνο στα σχολεία, ότι τα όνειρα των αγωνιστών του Πολυτεχνείου δεν εκπληρώθηκαν ποτέ. Και κάπως έτσι το Πολυτεχνείο, αντί να είναι η επέτειος της εξέγερσης πολιτών απέναντι στο καθεστώς των συνταγματαρχών, μετατρέπεται σε πάρτι διαφόρων συνιστωσών μιας αυταρχικής επανάστασης: της Αριστεράς, του κομμουνισμού, του αριστερισμού, του αναρχισμού και του μπάχαλου.

Που όσο περνάει ο καιρός απομακρύνονται όλο και περισσότερο από καθεαυτό το γεγονός και συνομιλούν αποκλειστικά με τον μύθο του, ο οποίος ισχυροποιείται πανεθνικά ως μύθος που αναπαράγεται από την εθνική εκπαίδευση. Η διαστρέβλωση είναι τόσο μεγάλη ώστε ακόμα και η εμπροσθοφυλακή των ιδεολόγων «Αγανακτισμένων» λάνσαρε με μεγάλη ευκολία το σύνθημα «Η χούντα δεν τελείωσε το ’73».

Μέσω αυτής της ανάγνωσης, όλα δικαιολογούνται. Δικαιολογείται, ας πούμε, αυτός ο εθισμός στην ταύτιση του Πολυτεχνείου με αναταραχές. Είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας οικειοποίησης της γιορτής από τους συνήθεις πολιτικούς ακτιβιστές που σκοτώνονται για το νόημα εκείνης της εξέγερσης. Με τον τρόπο τους, έδιωξαν πολύ νωρίς «τον λαό», υπέρ του οποίου πάντα εκφράζονται, παραδίδοντας τη γιορτή σε μονίμως εξεγερμένους. Τους συμβολικώς εξεγερμένους, που φωνάζουν τα ίδια νωχελικά συνθήματα κι ας έχει αλλάξει και η πολιτική και ο πλανήτης, και όσους βρήκαν ανοιχτά και μπήκαν, νομίζοντας ότι η γιορτή συνυφαίνεται με τα επεισόδια, τη σύγκρουση με την Αστυνομία και τις καταλήψεις σχολών.

Στις σχολές, μάλιστα, υπήρξε φέτος ευγενής διαγκωνισμός των πανεπιστημιακών Αρχών με τα γκρουπούσκουλα, ποιος θα προλάβει πρώτος να κηρύξει την έναρξη του εορτασμού. Αν πρόλαβαν οι πανεπιστημιακές Αρχές, αυτό σήμαινε κλείσιμο των σχολών επί τριήμερο. Αν προλάβαιναν τα γκρουπούσκουλα, μέσω των συλλόγων που επηρεάζουν, σήμαινε κατάληψη – πιθανές ζημιές και σχολές που θα μπορούσαν να παραδοθούν σε πιθανούς ταραξίες, αμέσως μετά την πορεία.

Σε κάθε περίπτωση, η επέτειος του Πολυτεχνείου αντί να είναι παλλαϊκή γιορτή είναι μια μέρα βουβή, γεμάτη Αστυνομία και φόβο, όπου για μέρες παραλύει κάθε δραστηριότητα – ακόμα κι αν δεν γίνουν σοβαρά επεισόδια. Αυτό δεν μπορεί όμως να είναι το νόημα καμίας παλλαϊκής γιορτής.

***

Η ομοσπονδία εστιατόρων (κομματικό καπέλο, στο πλαίσιο του γνωστού μοντέλου συνδικαλισμού) πήγε ένα βήμα παραπέρα τις απαιτήσεις της από την κυβέρνηση: «Συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων με συμμετοχή στις αρμόδιες επιτροπές». Ελλιπής πρόταση. Θα ήταν όντως ενδιαφέρουσα αν συμπληρωνόταν με την απαίτηση να συμμετέχει στις αρμόδιες επιτροπές ο εστιάτορας εκείνος που τις προάλλες πλάκωσε στο ξύλο τον καθηγητή Βασιλακόπουλο. Μισές δουλειές, σύντροφοι.

***

Η εστίαση απέναντι στην πανδημία

Τι ζητάνε οι εστιάτορες από τον «νεοφιλελεύθερο» Κυριάκο Μητσοτάκη; Τι ‘χες Γιάννη, τι είχα πάντα. Επιδόματα, επιδοτήσεις, μια βοήθεια από το κράτος.

Η εστίαση είναι από τις πιο ανταγωνιστικές δουλειές. Αν ο γείτονας προσφέρει καλύτερα προϊόντα και υπηρεσίες, εμείς μπορεί να έχουμε κεσάτια. Το ίδιο θα συμβεί για όλους αν, κάποια στιγμή, λόγω ανωτέρας βίας, πάψει να έρχεται ο κόσμος – και στον γείτονα και σ’ εμάς. Αυτό συνέβη στην αρχή της πανδημίας. Αλλά τότε η κυβέρνηση επέλεξε να μοιράσει επιδοτήσεις για να διατηρήσει την κοινωνική συνοχή.

Σήμερα, παρά την επιμονή της πανδημίας που πλέον πλήττει κυρίως ανεμβολίαστους, η κοινωνική συνοχή δεν απειλείται. Ωστόσο, τα καταστήματα της εστίασης επιδιώκουν την επανάληψη της επιδότησης, με αστεία επιχειρήματα. Στην ουσία, μια υποχρέωση έχουν: να ελέγχουν τα πιστοποιητικά εμβολιασμού, αν δεν το κάνουν υπάρχουν πρόστιμα και ποινές. Η υποχρέωση αυτή προκύπτει από στοιχειώδη κοινωνική ευθύνη, δεν ήταν ανάγκη να τη ζητάει το κράτος.

Αλλά οι εστιάτορες κ.λπ. έχουν άλλη άποψη. Δεν θέλουν να τη ζητάει το κράτος, θέλουν να την επιδοτεί. Οσο για τον εμβολιασμό, αδιαφορούν, μόνο μη γίνει ο κλάδος «μοχλός πίεσης για την αύξηση της συμμετοχής στο εμβολιαστικό πρόγραμμα». Μάλλον μπέρδεψαν τα πρόσωπα, δεν είπε ο Πρωθυπουργός ότι «λεφτά υπάρχουν».