Πανεπιστήμιο Μακεδονίας: Στο σχέδιο η εξεύρεση νέων χώρων στο κέντρο της Θεσσαλονίκης – Προ των πυλών νέα προγράμματα σπουδών

Η ενίσχυση της ερευνητικής δραστηριότητας αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τη νέα διοίκηση του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, με έμφαση στα ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά προγράμματα και στην προσέλκυση ερευνητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

«Θέλουμε οι νέοι επιστήμονες να βρίσκουν στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας τις προϋποθέσεις για να συγκροτήσουν ομάδες και να εξελίξουν τις ιδέες τους. Η διοίκηση έχει ευθύνη να διευκολύνει αυτή την προσπάθεια» δηλώνει σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρύτανης του ΠΑΜΑΚ, καθ. Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, εξηγώντας ότι η ενίσχυση της έρευνας αρχίζει από τις συνθήκες μέσα στις οποίες εργάζεται ο ερευνητής.

Ο κ. Παπαδόπουλος αναφέρεται, ακόμη, στον ενεργό ρόλο που διεκδικεί το Πανεπιστήμιο στο οικοσύστημα καινοτομίας της Βόρειας Ελλάδας, καθώς και στον σχεδιασμό ίδρυσης νέων ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών. Σε ό,τι αφορά το στεγαστικό πρόβλημα του Πανεπιστημίου γνωστοποιεί ότι εξετάζεται η δυνατότητα παραχώρησης κτιρίων από δημόσιους ή άλλους φορείς, καθώς και η αγορά ή μίσθωση κατάλληλων κτιρίων στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του πρύτανη του ΠΑΜΑΚ Κ. Παπαδόπουλου στη Σμαρώ Αβραμίδου για το ΑΠΕ-ΜΠΕ:

Ερώτηση: Με την ανάληψη των καθηκόντων σας θέσατε ως στρατηγική προτεραιότητα την περαιτέρω ενίσχυση της ερευνητικής δραστηριότητας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Μέσα από ποιες δράσεις εργάζεστε στην υλοποίηση του στόχου αυτού;

Η ενίσχυση της έρευνας αρχίζει από τις συνθήκες μέσα στις οποίες εργάζεται ο ερευνητής. Χρειάζεται κατάλληλες υποδομές και ανθρώπους που μπορούν να τον υποστηρίξουν στην προετοιμασία μιας πρότασης και στη διαχείριση ενός έργου. Αυτή τη λογική υπηρετεί ο σχεδιασμός μας, με ιδιαίτερη έμφαση στα ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά προγράμματα και στην προσέλκυση ερευνητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ένα συγκεκριμένο βήμα είναι το Host@UoM – European Research Hosting Programme, το οποίο εγκαινιάσαμε για την υποστήριξη και τη φιλοξενία ερευνητικών έργων που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC). Απευθύνεται τόσο στους ερευνητές του Πανεπιστημίου μας όσο και σε επιστήμονες που θα μας επιλέξουν ως έδρα για την έρευνά τους. Προσφέρουμε επιστημονική αξιολόγηση της πρότασης από έμπειρους αξιολογητές του εξωτερικού, προσομοίωση της συνέντευξης αξιολόγησης, πρόσβαση σε εξειδικευμένο εξοπλισμό και εξατομικευμένη διοικητική και τεχνική υποστήριξη. Η αμοιβή διαχείρισης διαμορφώνεται στο 8% της συνολικής χρηματοδότησης του έργου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, το UoM ERC Second Chance Fund προβλέπει χρηματοδότηση 20.000 έως 25.000 ευρώ για τη βελτίωση και επανυποβολή προτάσεων που αξιολογήθηκαν θετικά, αλλά δεν χρηματοδοτήθηκαν.

Το επόμενο βήμα είναι η συστηματική ενίσχυση της υποστήριξης για τη συγγραφή προτάσεων, η στοχευμένη ενημέρωση για χρηματοδοτικές ευκαιρίες και η απλούστευση των διαδικασιών του ΕΛΚΕ. Στον σχεδιασμό μας εντάσσονται επίσης η αναβάθμιση των εργαστηρίων, η ανάπτυξη του Πανεπιστημιακού Κέντρου Έρευνας και Καινοτομίας και η δημιουργία Κέντρων Αριστείας με εταίρους από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Θέλουμε οι νέοι επιστήμονες να βρίσκουν στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας τις προϋποθέσεις για να συγκροτήσουν ομάδες και να εξελίξουν τις ιδέες τους. Η διοίκηση έχει ευθύνη να διευκολύνει αυτή την προσπάθεια.

Ερ. Ποιον ρόλο διεκδικεί το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στο οικοσύστημα καινοτομίας της Βόρειας Ελλάδος;

Διεκδικούμε ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη της Βόρειας Ελλάδας, αξιοποιώντας το συνδυασμό των επιστημονικών πεδίων που καλύπτει το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Αυτός ο συνδυασμός είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν μια επιστημονική ιδέα χρειάζεται να μετατραπεί σε μια εφαρμόσιμη και βιώσιμη λύση και να ανταποκριθεί σε πραγματικές κοινωνικές ανάγκες.

Θεωρώ σημαντική τη συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, το Διεθνές Πανεπιστήμιο και τα ερευνητικά κέντρα της περιοχής, ώστε να αξιοποιούνται συμπληρωματικά η τεχνογνωσία και οι υποδομές μας. Παράλληλα, χρειαζόμαστε σταθερές συνεργασίες με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, τους δήμους, τα επιμελητήρια, τις επιχειρήσεις και τους κοινωνικούς φορείς. Στο σχεδιασμό μας αυτή η συνεργασία ακολουθεί το μοντέλο της τετραπλής έλικας: πανεπιστήμια, επιχειρήσεις, δημόσιοι φορείς και κοινωνία των πολιτών συνδιαμορφώνουν τις προτεραιότητες και τις λύσεις.

Για να αποκτήσουν αυτές οι σχέσεις συνέχεια, προβλέπουμε την ενίσχυση της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας και τη δημιουργία μηχανισμών που θα υποστηρίζουν τη δοκιμή και την αξιοποίηση ώριμων ερευνητικών αποτελεσμάτων και, όπου ενδείκνυται, τη δημιουργία εταιρειών τεχνοβλαστών. Τα «ζωντανά εργαστήρια» που σχεδιάζουμε, μπορούν επίσης να επιτρέψουν σε ερευνητές, φορείς και πολίτες να δοκιμάζουν από κοινού νέες υπηρεσίες και κοινωνικές πρακτικές.

Για τους αποφοίτους μας, η σύνδεση αυτή πρέπει να παράγει χειροπιαστές ευκαιρίες. Δίνουμε έμφαση στην ουσιαστική πρακτική άσκηση, στη συμμετοχή φοιτητών σε ερευνητικά έργα, στην αξιοποίηση του δικτύου αποφοίτων και στην ανανέωση των προγραμμάτων σπουδών με βάση τις επιστημονικές και επαγγελματικές εξελίξεις. Θέλουμε οι νέοι να αποκτούν γνώσεις που τους επιτρέπουν να εξελίσσονται και να βρίσκουν στην περιοχή περισσότερες ευκαιρίες εργασίας, έρευνας και δημιουργίας.

Ερ. Ποιο είναι το σχέδιο για την επίλυση του στεγαστικού προβλήματος του Πανεπιστημίου;

Το στεγαστικό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητες ανάπτυξης του Πανεπιστημίου μας. Κάθε νέο πρόγραμμα σπουδών, κάθε ερευνητική ομάδα και κάθε εργαστήριο χρειάζονται κατάλληλους χώρους. Η επίλυσή του συνδέεται, επομένως, άμεσα με την ποιότητα των σπουδών και με τις προοπτικές που μπορούμε να προσφέρουμε στους φοιτητές και στους ερευνητές μας.

Προτεραιότητά μας είναι η συστηματική αποτύπωση των αναγκών και η εξεύρεση πρόσθετων λειτουργικών χώρων. Εξετάζουμε τη δυνατότητα παραχώρησης κτιρίων από δημόσιους ή άλλους φορείς, καθώς και την αγορά ή μίσθωση κατάλληλων κτιρίων στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Έτσι, θα μπορέσουν να μεταφερθούν συγκεκριμένες δραστηριότητες και υπηρεσίες, να αποσυμφορηθεί το σημερινό κτίριο και να αποκτήσουν περισσότερο χώρο η διδασκαλία και η έρευνα. Παράλληλα, προβλέπουμε την αναβάθμιση των υφιστάμενων κτιριακών υποδομών, με έμφαση στην προσβασιμότητα και την ενεργειακή τους απόδοση.

Η επέκταση των εγκαταστάσεών μας συνδέεται με συγκεκριμένες ανάγκες του σχεδίου ανάπτυξης: τη στέγαση νέων Τμημάτων και Προγραμμάτων Σπουδών, του Πανεπιστημιακού Κέντρου Έρευνας και Καινοτομίας, Κέντρων Αριστείας, ερευνητικών εργαστηρίων με εξοπλισμό υψηλής αξίας, αλλά και διοικητικών υπηρεσιών. Για την κάλυψη αυτών των αναγκών επιδιώκουμε την αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης πηγής χρηματοδότησης.

Ερ. Υπάρχει πρόθεση για ίδρυση νέων ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών;

Η ίδρυση νέων ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων αποτελεί σαφή προτεραιότητά μας. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τη σημαντική εμπειρία και την υψηλή εξειδίκευσή μας σε επιστημονικά πεδία στα οποία διαθέτουμε ισχυρή παρουσία, αλλά και τις δυνατότητες διεπιστημονικής συνεργασίας τόσο μεταξύ των Τμημάτων μας όσο και με άλλα πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού. Η επιλογή των αντικειμένων θα στηρίζεται στην επιστημονική μας επάρκεια, στις διεθνείς εξελίξεις και στις ανάγκες που διαμορφώνονται για τα επόμενα χρόνια.

Για να επιλέξει ένας υποψήφιος το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, χρειάζεται να διακρίνει μια σαφή ακαδημαϊκή αξία στα προγράμματα που του προσφέρουμε. Αυτό σημαίνει σαφή επιστημονική ταυτότητα, σύγχρονο και διεπιστημονικό περιεχόμενο, διδασκαλία υψηλού επιπέδου και ουσιαστική σύνδεση με την έρευνα. Εξίσου σημαντικές είναι οι δυνατότητες διεθνούς κινητικότητας, πρακτικής άσκησης και μετέπειτα ακαδημαϊκής ή επαγγελματικής εξέλιξης.

Η προσέλκυση διεθνών φοιτητών προϋποθέτει επίσης αξιόπιστη υποστήριξη στην καθημερινότητά τους. Στοχεύουμε σε μια οργανωμένη υποδοχή, με ακαδημαϊκή καθοδήγηση, προσβάσιμες υπηρεσίες και βοήθεια στην ένταξή τους στη ζωή του Πανεπιστημίου και της πόλης. Η Θεσσαλονίκη προσφέρει ένα περιβάλλον με ισχυρή πανεπιστημιακή παρουσία και διεθνείς διασυνδέσεις. Δική μας ευθύνη είναι να συνδέσουμε αυτά τα χαρακτηριστικά με μια ποιοτική εμπειρία σπουδών. Για εμάς, η επιτυχία της διεθνοποίησης θα κριθεί από την ποιότητα των προγραμμάτων σπουδών και την πραγματική αξία τους για τους φοιτητές μας.

Ερ. Με ποιους τρόπους διεκδικείτε μια ισχυρότερη φωνή για το Πανεπιστήμιο;

Οι δικές μας διεκδικήσεις θα στηρίζονται πάντα στην τεκμηρίωση. Θέτουμε συγκεκριμένα αιτήματα για τις υποδομές, τη στελέχωση και τη χρηματοδότηση, συνδέοντάς τα με ένα συνεκτικό σχέδιο ανάπτυξης. Παράλληλα, επιδιώκουμε ισχυρότερη παρουσία στα δίκτυα και στα όργανα όπου διαμορφώνονται οι πολιτικές για την ανώτατη εκπαίδευση και την έρευνα. Οι συνεργασίες με άλλα πανεπιστήμια και με τους φορείς της πόλης και της Περιφέρειας, σίγουρα ενισχύουν τη δυνατότητα κοινών διεκδικήσεων. Και όσο περισσότερο αναδεικνύουμε, με συγκεκριμένα αποτελέσματα, την αξία της δουλειάς μας, τόσο μεγαλύτερο βάρος θα αποκτά η φωνή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Δεν «απαιτούμε» αναγνώριση, την κερδίζουμε καθημερινά με την αξία του έργου μας.

Ερ. Πόσο σημαντικό είναι για το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας το κομμάτι της προσβασιμότητας, τόσο σε επίπεδο ερευνητικής δραστηριότητας όσο και σε επίπεδο φοιτητικής μέριμνας;

Η προσβασιμότητα αποτελεί βασικό κριτήριο ποιότητας για ένα πανεπιστήμιο. Κάθε φοιτητής πρέπει να μπορεί να παρακολουθεί τα μαθήματα, να χρησιμοποιεί το εκπαιδευτικό υλικό, να εξετάζεται και να συμμετέχει στην πανεπιστημιακή ζωή με ισότιμους όρους. Για εμένα το ζήτημα της προσβασιμότητας έχει και ιδιαίτερη επιστημονική βαρύτητα, καθώς συνδέεται με το αντικείμενο της διδασκαλίας και της έρευνάς μου.

Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας διαθέτει σημαντική τεχνογνωσία στο πεδίο αυτό. Το Εργαστήριο Προσβασιμότητας και Υποστήριξης Ατόμων με Αναπηρία έχει αναπτύξει ισχυρές εθνικές και ευρωπαϊκές συνεργασίες και συμβάλλει στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων σε διεθνές επίπεδο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το AccessCoVE, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Επαγγελματικής Αριστείας στην Προσβασιμότητα, το οποίο συντονίζει το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Η έρευνα που διεξάγουμε στο πεδίο των υποστηρικτικών τεχνολογιών και της προσβασιμότητα, βελτιώνει την αυτονομία και τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία τόσο στην εκπαίδευση όσο και γενικότερα στη ζωή της κοινότητας.

Στο ίδιο το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, η ευθύνη μας αφορά στην αξιόπιστη καθημερινή υποστήριξη των φοιτητών και των εργαζόμενων με αναπηρία. Έχω ήδη επισημάνει την ανάγκη άμεσης αναβάθμισης της Μονάδας Ισότιμης Πρόσβασης και αντιμετώπισης των όποιων λειτουργικών κενών. Προτεραιότητά μας είναι η στελέχωση και η συνεχής βελτίωση των υπηρεσιών, σε συνδυασμό με παρεμβάσεις για τη φυσική και ψηφιακή προσβασιμότητα. Η εξατομικευμένη υποστήριξη, η παραγωγή προσβάσιμου εκπαιδευτικού υλικού, η χρήση υποστηρικτικής τεχνολογίας, η διασφάλιση της πρόσβασης στην εκπαιδευτική διαδικασία και η επιμόρφωση του προσωπικού αποτελούν σημαντικά μέρη μιας ενιαίας πολιτικής.

Η ερευνητική μας εμπειρία αυξάνει και την ευθύνη μας να «ακούμε» τους ίδιους τους φοιτητές και να ελέγχουμε αν οι παρεμβάσεις ανταποκρίνονται στις πραγματικές τους ανάγκες. Οι φοιτητές με αναπηρία πρέπει να μπορούν να σπουδάζουν με αυτονομία και αξιοπρέπεια.