Φράγμα Τζόνσον στην επιστροφή των Γλυπτών

Η Ντάουνινγκ Στριτ είναι ίσως ο μοναδικός δημόσιος δρόμος της Βρετανίας στον οποίο η διέλευση των πολιτών απαγορεύεται περίπου διά νόμου – για την ακρίβεια, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Ουέστμινστερ. Εδώ και 32 χρόνια, την πρόσβαση στην πιο διάσημη (έπειτα ίσως από την Οξφορντ Στριτ) οδό του Ηνωμένου Βασιλείου εμποδίζει μία ολόμαυρη, ατσάλινη σιδεριά. Ασφαλώς, ορισμένοι εξαιρούνται από την απαγόρευση. Οπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος χθες το απόγευμα πέρασε τη διάσημη πόρτα με τον αριθμό 10, υπό το σπινθηροβόλο βλέμμα του Λάρι, του επίσημου γάτου της Ντάουνινγκ Στριτ, για να συναντήσει τον Μπόρις Τζόνσον. Ο βρετανός πρωθυπουργός, όμως, δεν είχε διάθεση για γενναιοδωρίες: όταν ο Μητσοτάκης τού έθεσε το ζήτημα της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα, ο Μπόρις όχι μόνο δεν ήθελε να ακούσει λέξη, αλλά αρνήθηκε ακόμη και να προσέλθει σε διάλογο. Εμμένοντας στην πάγια βρετανική θέση, είπε στον έλληνα ομόλογό του ότι τα Γλυπτά αποκτήθηκαν νομίμως από τον λόρδο Ελγιν. Και, σε μία προσπάθεια να κλείσει το θέμα, παρέπεμψε, ως συνήθως, στο Βρετανικό Μουσείο (το οποίο, με τη σειρά του, αποκλείει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο μόνιμης επιστροφής των Μαρμάρων).

Μιλώντας στα «ΝΕΑ» δύο ώρες μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών, ο εκπρόσωπος του Μπόρις Τζόνσον ξεκαθάρισε ότι η θέση της βρετανικής κυβέρνησης είναι ότι ο νόμιμος ιδιοκτήτης των Γλυπτών είναι το Βρετανικό Μουσείο. «Ο βρετανός πρωθυπουργός τόνισε στις αρχές του χρόνου (σ.σ.: στην αποκλειστική συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» τον περασμένο Μάρτιο) ότι τα Μάρμαρα αποκτήθηκαν νομίμως» είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και πρόσθεσε: «Η κυριότητα των Μαρμάρων είναι θέμα που αφορά το Βρετανικό Μουσείο, το οποίο λειτουργεί ανεξάρτητα από την κυβέρνηση, χωρίς να δέχεται πολιτικές παρεμβάσεις. Οι αποφάσεις που σχετίζονται με τις συλλογές του λαμβάνονται από τους επιτρόπους του Μουσείου. Οποιοδήποτε ερώτημα που αφορά το πού βρίσκονται τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι υπόθεση του Μουσείου».

Στην ανακοίνωση που εξέδωσε χθες το βράδυ η Ντάουνινγκ Στριτ, επαναλαμβάνεται λέξη προς λέξη η απάντηση που είχε δώσει ο Τζόνσον στα «ΝΕΑ» στις 12 Μαρτίου: «Ο πρωθυπουργός είπε (σ.σ.: στον Μητσοτάκη) ότι αντιλαμβάνεται τα έντονα συναισθήματα του ελληνικού λαού για το θέμα. Ωστόσο, επανέλαβε τη μακροχρόνια θέση της Βρετανίας ότι αυτό το ζήτημα αφορά τους επιτρόπους του Βρετανικού Μουσείου». Στην ανακοίνωση προστίθεται ότι «οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι αυτό το θέμα σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζει την ισχυρή σχέση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ελλάδας».

Κλιμάκωση για την επανένωση

Ωστόσο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται αποφασισμένος να κλιμακώσει την εθνική προσπάθεια για επανένωση των «κλεμμένων» – όπως σημειώνει – Γλυπτών. Σύμφωνα με κυβερνητική πηγή, η Ελλάδα αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο, εφόσον χρειαστεί, να ακολουθήσει τη νομική οδό για τη διεκδίκηση των Μαρμάρων. «Δεν το αποκλείουμε. Ολες οι επιλογές είναι στο τραπέζι και τις εξετάζουμε προσεκτικά» είπε στα «ΝΕΑ», σημειώνοντας ότι «δεν περιμέναμε κάτι διαφορετικό από τον Μπόρις».

Αμέσως μετά τη συνάντηση των δύο ηγετών, η οποία διήρκεσε 55 λεπτά, ο πρωθυπουργός δήλωσε: «Το αίτημά μας δεν είναι φωτοβολίδα. Θα επιμείνουμε με μεθοδικότητα για να χτίσουμε τα απαραίτητα ερείσματα και στη βρετανική κοινή γνώμη για την ανάγκη επανένωσης των Γλυπτών. Είναι σημαντικό ζήτημα που αφορά τις διμερείς μας σχέσεις. Δεν είναι ζήτημα μόνο νομικό, είναι πρωτίστως ζήτημα αξιακό και πολιτικό και θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα για να πετύχουμε τον σκοπό μας». Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Μητσοτάκης είπε στον Τζόνσον: «Μπόρις, έχει πλέον έρθει η ώρα για την ικανοποίηση του δίκαιου ελληνικού αιτήματος και την αποκατάσταση του μνημείου στην ολότητά του στο Μουσείο Ακρόπολης». Κατόπιν, του πρότεινε να προσφέρει η Ελλάδα στο Βρετανικό Μουσείο σπάνια εκθέματα που δεν έχουν φύγει ποτέ από τη χώρα, παίρνοντας πίσω τα Γλυπτά. Ο Τζόνσον, όμως, δεν ανταποκρίθηκε θετικά, με την “Ντέιλι Μέιλ” να κάνει λόγο για «αμήχανη σύγκρουση Τζόνσον – Μητσοτάκη στην Ντάουνινγκ Στριτ».

Brexit και Κυπριακό

Οι δύο πρωθυπουργοί συζήτησαν και για την ένταση στις ευρωβρετανικές σχέσεις με αφορμή το Brexit, με τον Μητσοτάκη να μεταφέρει στον Τζόνσον μήνυμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης ότι τυχόν μονομερής αναστολή ισχύος του Πρωτοκόλλου της Βόρειας Ιρλανδίας με επίκληση του Αρθρου 16 είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει στην αναστολή ολόκληρης της εμπορικής συμφωνίας του Brexit.

Ο ​έλληνας Πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στον αποσταθεροποιητικό ρόλο της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, σημειώνοντας ότι «δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας για διάλογο». Τόνισε, ακόμη, ότι η ακύρωση των παράνομων τουρκικών μεθοδεύσεων στην περίκλειστη πόλη των Βαρωσίων αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την ευόδωση των, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, προσπαθειών επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.