Το γελοίον του πράγματος

Παλαιότερες εποχές, η ελληνική κοινωνία ήταν αδιάλλακτα απέναντι στους γελοίους και στη γελοιότητα των πολιτικών εκπροσώπων. Παράδειγμα, η χούντα. Πριν το καθεστώς αφήσει μια τεράστια πληγή στον ελληνισμό, είχε προλάβει να γελοιοποιηθεί στην κοινή συνείδηση. Αυτό εντέλει έμεινε από το καθεστώς των συνταγματαρχών: το γελοίον του πράγματος.

Το ίδιο γελοίον του πράγματος, δοξάστηκε αποσπασματικά από πολιτικές και πολιτικούς τα χρόνια της δημοκρατίας. Κορυφαία θύματα ανεκδότων έγιναν η τελευταία περίοδος διακυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου (με τους αστρολόγους και τους αυλικούς γελωτοποιούς) και η προσπάθεια του Μιλτιάδη Εβερτ να γίνει πρωθυπουργός, αντιμέτωπος με τα κακοποιημένα, άρα αστεία ελληνικά του.

Περίοδος μεγάλης πλάκας με τις συμπεριφορές της κεντρικής εξουσίας ήταν τα χρόνια των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ – ακόμα και το φοβερό πρώτο εξάμηνο του 2015. Η αγωνία για την τύχη της χώρας δεν κατέπνιξε τη χλεύη των ηττημένων: φωτογραφίες, μουσολινικές συμπεριφορές, λάθη, νεοπλουτίστικα καμώματα, σταλινογενείς συμπεριφορές και η διαρκής παρουσία των εθνικοφρόνων κυβερνητικών εταίρων συνιστούν πλούσιο υλικό για κάποιον που θα γράψει την ιστορία του γέλιου τα χρόνια των Μνημονίων.

Κάποια από τα πρόσωπα εκείνης της περιόδου εξακολουθούν να απασχολούν και την περίοδο μετά. Αλλ’ επειδή θες λόγω κούρασης, θες λόγω αποστροφής, ο κόσμος έχει βαρεθεί, έχει νόημα να εντοπίζονται και να καταγράφονται, ώστε να μην ξεχαστούν.

Διακεκριμένη γελοιότητα της εθνικής επετείου που μόλις πέρασε ήταν η δήλωση του Νίκου Φίλη για τον χαρακτήρα του ελληνοϊταλικού πολέμου. «Το μήνυμα της επετείου του “ΟΧΙ” είναι επίκαιρο», δήλωσε ο πρώην υπουργός Παιδείας. «Είναι ο αγώνας κατά του φασισμού και του ναζισμού, που αυτόν τον καιρό επιχειρούν να σηκώσουν ξανά κεφάλι. Κατά του ρατσισμού, του φυλετισμού και του σεξισμού».

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πλάνη από την προσπάθεια να δώσεις νόημα σημερινό, χρησιμοποιώντας το μέτρο του πνεύματος της εποχής, σε μια ιστορική περίοδο κατά την οποία ο κόσμος σκεπτόταν αλλιώς, ζώντας με άλλες αξίες. Χρησιμοποιώντας τον διδακτικό αναχρονισμό, ο Φίλης αποδεικνύει ότι αδυνατεί να σκεφτεί εκτός του κομματικού σωλήνα και των συνθημάτων του. Κάτι δείχνει για τη σκέψη ενός που διατέλεσε υπουργός Παιδείας.

Κλείνω παραθέτοντας την ανάρτηση στο tweeter του Γιάνη Βαρουφάκη, που ένιωσε την ανάγκη να απαντήσει στην αναγγελία μετονομασίας του facebook σε metα.

«Κοντά τα χέρια κ. Zuckerberg από το όνομα του mέta, του Κέντρου Μετακαπιταλιστικού Πολιτισμού. Εσείς μπορεί, πράγματι, να δουλεύετε για να γίνει πραγματικότητα ο δυστοπικός μετακαπιταλισμός. Τον Πολιτισμό όμως δεν θα τον αναγνωρίζατε ούτε στο ένα μέτρο».

Ο πολιτισμός, όντως, χρωστά πολλά στον Γιάνη με ένα νι, που εξακολουθεί να εργάζεται αόκνως για το γελοίον του πράγματος.