Οι καταναλωτές μπροστά {LF}στις ανατιμήσεις

Οι ανατιμήσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες ανησυχούν την κοινή γνώμη και αναμένεται ότι θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην καταναλωτική συμπεριφορά. Οι επιπτώσεις στην καταναλωτική συμπεριφορά θα περιλαμβάνουν:

α) Την περιστολή της κατανάλωσης των προϊόντων και υπηρεσιών που ακριβαίνουν, η οποία θα είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη, σύμφωνα με τη φύση του αγαθού και το μέγεθος της ανατίμησης.

β) Την υποκατάσταση ακριβότερων επιλογών από φθηνότερες επιλογές στις κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών που ανατιμώνται. Στην περίπτωση αυτή, οι καταναλωτές επιλέγουν σχετικά οικονομικότερη μάρκα, τύπο ή προμηθευτή.

γ) Τον περιορισμό της δαπάνης για μη βασικά αγαθά. Οι καταναλωτές είναι αναγκασμένοι να προμηθευτούν ένα σύνολο απαραίτητων αγαθών και για να καλύψουν το αυξημένο κόστος περικόπτουν άλλες δαπάνες που δεν θεωρούνται τόσο ανελαστικές.

Στη μείωση της δαπάνης συμβάλλει επίσης η αναβολή αγορών υψηλού κόστους που θα απορροφούσαν μεγάλα χρηματικά ποσά. Η πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς που θα προκαλέσουν οι αυξήσεις των τιμών λιανικής πώλησης επιτείνεται από την πολύ μεγάλη άνοδο του κόστους της ενέργειας (ηλεκτρισμός, καύσιμα). Η ακριβή ενέργεια επιβαρύνει τα νοικοκυριά άμεσα μέσω των λογαριασμών ρεύματος και καυσίμων που τα ίδια πληρώνουν, αλλά και έμμεσα μέσω της μετακύλισης του αυξημένου κόστους παραγωγής στις τιμές των τελικών αγαθών που αγοράζουν.

Τα παραπάνω θα συμβούν σε ένα οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον που έχει ήδη επιβαρυνθεί από μία πολυετή και πολύπλευρη οικονομική κρίση και βέβαια τις επιπτώσεις  της πανδημίας.

Σημειώνεται, τέλος, ότι η μείωση της τελικής ζήτησης σε πολλούς κλάδους της αγοράς θα έχει αρνητική επίπτωση στις συναφείς επιχειρήσεις και μπορεί να επηρεάσει την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.

O Γεώργιος Μπάλτας είναι καθηγητής στο Τμήμα Μάρκετινγκ και Επικοινωνίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής Μεταπτυχιακών Σπουδών