O γρίφος των μεταλλάξεων

Στα πολλά… πρόσωπα του κορωνοϊού αλλά και της μετάλλαξης Δέλτα εστιάζουν οι επιστήμονες, με την ΑΥ.4.2 – που μετρά ήδη 11 κρούσματα και στη χώρα μας – να βρίσκεται το τελευταίο διάστημα υπό στενή παρακολούθηση. Πρόκειται για ένα στέλεχος που εντοπίστηκε για πρώτη φορά τον περασμένο Ιούνιο στη Βρετανία – σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC) – και έκτοτε διεκδικεί ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό μολύνσεων. Σήμερα, υπολογίζεται ότι ένας στους 10 Βρετανούς μολύνονται από το συγκεκριμένο στέλεχος, ενώ οι πρώτες ενδείξεις τη θέλουν κατά 10-15% πιο μεταδοτική. Στην περίπτωση, μάλιστα, που αυτές οι εκτιμήσεις επαληθευτούν τότε θα πρόκειται για την πλέον μολυσματική παραλλαγή που εντοπίστηκε από την αρχή της πανδημίας.

Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι η AY.4.2. δεν είναι το μοναδικό στέλεχος που βρίσκεται υπό  παρακολούθηση από το ECDC, καθώς η συγκεκριμένη λίστα συμπεριλαμβάνει ακόμη οκτώ «υπόπτους». Οι  παραλλαγές που προκαλούν ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα έχουν όλες υποστεί αλλαγές στην πρωτεΐνη ακίδα, το τμήμα δηλαδή του ιού που προσκολλάται στα ανθρώπινα κύτταρα, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι τις καθιστά πιο φονικές ή πιο μεταδοτικές.

ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ MU. Ενδεικτικό το παράδειγμα της μετάλλαξης Mu, που επίσης σήκωσε… κύμα ανησυχίας εξαιτίας των ενδείξεων περί αντίστασής της στα εμβόλια. Ομως, παρότι εντοπίστηκε ήδη από τον περασμένο Ιανουάριο στη Κολομβία, δεν δείχνει επεκτατικές τάσεις. Εν τω μεταξύ, εκτός από αυτήν, μία ακόμη με την κωδική ονομασία Λάμδα, συμπεριλαμβάνεται σε μία επιπλέον λίστα του ECDC «ειδικού ενδιαφέροντος». Υπογραμμίζεται, δε, πως παρά την επεκτατική διάθεση της AY.4.2 στη Βρετανία, οι επιστήμονες αμφισβητούν ότι αποτελεί τον βασικό ύποπτο που ευθύνεται για την εκ νέου εξάπλωση του ιού. Αντιθέτως, επιμένουν ότι η χαλάρωση των μέτρων προστασίας, όπως η χρήση μάσκας, οι κοινωνικές αποστάσεις, ο αερισμός των κλειστών χώρων και η μείωση της τηλεργασίας έχουν δημιουργήσει γόνιμο έδαφος για μεταδόσεις.

Την ίδια ώρα, νέα μελέτη του ΕΚΠΑ σε συνεργασία με την ομάδα ρετροϊών του National Cancer Institute των ΗΠΑ (καθηγητές Γεώργιος Παυλάκης και Barbara Felber) διαπιστώνει ότι τα εμβόλια παραμένουν και στη χώρα μας αποτελεσματικά παρά την κυκλοφορία νέων στελεχών. Ειδικότερα και σύμφωνα με τα αποτελέσματα που δημοσιεύτηκαν στην ιατρική επιθεώρηση «American Journal of Hematology», «ο εμβολιασμός παρέχει υψηλή προστασία και έναντι του στελέχους delta του SARS-CoV-2, αφού προκαλεί την παραγωγή πολύ υψηλών τίτλων εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι του αρχικού στελέχους WA1». Αντίστοιχα, «ο αναμνηστικός εμβολιασμός κατά του SARS-CoV-2 αυξάνει το ύψος των αντισωμάτων κατά του WA1 και, ως εκ τούτου, την αυξημένη ικανότητα αναγνώρισης της παραλλαγής delta».

Σε κάθε περίπτωση και υπό τις εξελίξεις αυτές, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας πρόσφατα εξέφρασε ανησυχία για παράταση της υγειονομικής κρίσης και το 2022, διότι οι φτωχές χώρες δεν λαμβάνουν τα εμβόλια που έχουν ανάγκη. Είναι ενδεικτικό πως στην Αφρική η εμβολιαστική κάλυψη δεν ξεπερνά τα 5%.

ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΡΙΤΗ ΔΟΣΗ. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) ανακοίνωσε ότι κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αναμνηστική δόση του εμβολίου της εταιρείας Moderna για την Covid-19 μπορεί να χορηγηθεί σε άτομα άνω των 18 ετών, τουλάχιστον έξι μήνες μετά τη δεύτερη δόση. Το εμβόλιο αυτό είναι το δεύτερο που εγκρίνεται στην Ευρωπαϊκή Ενωση για τη χορήγηση αναμνηστικών δόσεων. Η απόφαση ελήφθη αφού μελετήθηκαν τα δεδομένα που δείχνουν ότι η τρίτη δόση του Spikevax, χορηγούμενη έξι-οκτώ μήνες μετά τη δεύτερη δόση, οδήγησε στην αύξηση των αντισωμάτων στους ενήλικες, τα επίπεδα αντισωμάτων των οποίων έφθιναν, ανέφερε ο ΕΜΑ στην ανακοίνωσή του.