Τείχη

Tον περασμένο Ιούνιο είχε σχεδόν υποχρεώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξανανοίξει το Μεταναστευτικό. Μιλώντας όμως την περασμένη Παρασκευή στη σύνοδο κορυφής, ο Μάριο Ντράγκι ήταν κάθετος: «Είμαστε αντίθετοι στα τείχη. Και το λέει ο πρωθυπουργός μιας χώρας που για πολλά χρόνια ήταν μόνη». Το ίδιο ξεκαθάρισε και η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: «Στο θέμα αυτό υπάρχει συμφωνία ανάμεσα στην Επιτροπή και το Ευρωκοινοβούλιο: δεν πρόκειται να χρηματοδοτηθούν συρματοπλέγματα και τείχη».

Ποιοι είχαν υποβάλει σχετικό αίτημα, τόσο με επιστολή τους πριν από δύο εβδομάδες, όσο και με παρεμβάσεις τους στη σύνοδο; Το «μέτωπο της Ανατολής», δηλαδή η Ουγγαρία του Ορμπαν, η Πολωνία του Κατσίνσκι, η Αυστρία του Κουρτς, η Τσεχία του Μπάμπις, η Σλοβακία, η Δανία, οι χώρες της Βαλτικής, η Βουλγαρία, η Κύπρος και… η Ελλάδα. Είναι πράγματι εντυπωσιακό το ότι η φιλελεύθερη κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, αντί να συγκροτήσει ένα μέτωπο με τις χώρες του Νότου που δέχονται το κύριο βάρος της μετανάστευσης, και πρωτίστως την Ιταλία, συμμαχεί με διάφορες ξενοφοβικές κυβερνήσεις της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης.

Μερικές από τις ίδιες αυτές κυβερνήσεις επιτέθηκαν στη διάρκεια της συνόδου στον Νότο, δηλαδή και στην Ελλάδα, επειδή δεν ελέγχει επαρκώς τα σύνορά του και επιτρέπει σε πρόσφυγες να κατευθύνονται προς Βορρά. Κατάφεραν μάλιστα να περάσουν και σχετική αναφορά στο τελικό ανακοινωθέν: «Η ΕΕ καλείται να καταβάλει όλες τις δυνατές προσπάθειες για να μειώσει τις δευτερογενείς κινήσεις». Με παρέμβαση και πάλι του Ντράγκι, ο οποίος καταφέρνει να συνδυάσει ρεαλισμό και αρχές, προστέθηκε πάντως εδώ μια φράση που δεν υπήρχε στο προσχέδιο: «Η ΕΕ καλείται ακόμη να εξασφαλίσει μεταξύ των κρατών-μελών μια δίκαιη ισορροπία ανάμεσα στην ευθύνη και την αλληλεγγύη».

Δείχνοντας τη Λευκορωσία και την Τουρκία, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων καταγγέλλουν στη συνέχεια «τις προσπάθειες τρίτων χωρών να εργαλειοποιήσουν τους πρόσφυγες για πολιτικούς σκοπούς». Δείχνοντας τους υποστηρικτές των τειχών, ζητούν από την Κομισιόν να προτείνει τροποποιήσεις του νομικού πλαισίου της ΕΕ ώστε να απαντηθούν αυτές οι προσπάθειες με βάση το δίκαιο της Ενωσης, τις διεθνείς υποχρεώσεις και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Λύση παρεξηγήσεων ή δημιουργική ασάφεια; Ο χρόνος θα δείξει. Το βέβαιο είναι ότι το Σύμφωνο για το Ασυλο και τη Μετανάστευση παραμένει μπλοκαρισμένο εδώ κι έναν χρόνο. Κι ότι οι φυγάδες από διάφορες συγκρούσεις θα συνεχίσουν να θαλασσοπνίγονται. Αντιδρώντας στις πληροφορίες ότι δύο βάρκες με 128 πρόσφυγες από τη Λιβύη (μεταξύ των οποίων και πολλά παιδιά) κινδύνευαν χθες το μεσημέρι να βυθιστούν στη Μεσόγειο, ένας άλλος Ιταλός ζήτησε να τεθεί τέλος στις επιστροφές προσφύγων σε μη ασφαλείς χώρες και να δοθεί προτεραιότητα στη σωτηρία ανθρώπινων ζωών. «Δεν σας ξεχνάω ποτέ, ακούω τις φωνές σας και προσεύχομαι για σας», είπε. Το όνομά του, Πάπας Φραγκίσκος.