Χωρίς ηλεκτροσόκ για την ενεργειακή κρίση

Διπλή αφορμή για να αντιπαραβάλλει τον νηφάλιο ρόλο της Αθήνας μπροστά σε κρίσιμες εξελίξεις με την αποσταθεροποιητική συμπεριφορά της Αγκυρας και για να αναδείξει στο τραπέζι των Βρυξελλών τη σημασία του παράγοντα «Ανατολική Μεσόγειος» για όλη την ΕΕ είχε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη σύνοδο κορυφής, που ολοκληρώθηκε χθες με καταγεγραμμένες διαφωνίες ανάμεσα στα στρατόπεδα των «27». Οι ηγέτες αποχαιρέτησαν την Ανγκελα Μέρκελ στο τελευταίο της Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αλλά και… κλώτσησαν τις αποφάσεις για την ενεργειακή κρίση για το τέλος του έτους.

Συντονισμένες εξ αρχής, η Ελλάδα και η Κύπρος ανέδειξαν τις συνεχιζόμενες προκλήσεις της Τουρκίας, με τον Πρωθυπουργό αφενός να προτάσσει τη γεωπολιτική διάσταση του ενεργειακού, δείχνοντας την Αίγυπτο ως γέφυρα της Αφρικής με την Ευρώπη για την ενεργειακή ασφάλεια, αφετέρου να καταδικάζει, κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων για το Μεταναστευτικό, όλες τις εκφάνσεις προκλήσεων από την Αγκυρα: τη μη τήρηση της συμφωνίας ΕΕ – Τουρκίας σε ό,τι αφορά τις επιστροφές, την επιθετική ρητορική και την προκλητικότητα στις ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου και την αδιαφορία για τα ψηφίσματα του ΟΗΕ αναφορικά με το Κυπριακό. Και όλα αυτά σε μία περίοδο όξυνσης της έντασης και εμφανούς εκνευρισμού της Τουρκίας, η οποία στον απόηχο των μηνυμάτων Αθήνας, Λευκωσίας και Καΐρου από την πρόσφατη τριμερή κορυφής στην Ελλάδα, απειλεί ευθέως με «απάντηση και στο πεδίο» εάν η Κύπρος ξεκινήσει νέες γεωτρήσεις τον Νοέμβριο. «Τα συμπεράσματα των προηγούμενων συμβουλίων ισχύουν στο ακέραιο. Η Τουρκία έχει να διαλέξει μεταξύ δύο δρόμων: της ειλικρινούς συνεργασίας και των μονομερών προκλήσεων. Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι είναι δύναμη σταθερότητας. Η Τουρκία γνωρίζει ποιες είναι οι συνέπειες των επιλογών της» τόνισε ο Πρωθυπουργός.  

Εντείνοντας τη διπλωματική κινητικότητα και απορρίπτοντας ως αβάσιμες τις τουρκικές αιτιάσεις, Κυριάκος Μητσοτάκης και Νίκος Αναστασιάδης ζητούν από τους ομολόγους τους σαφή θέση αλληλεγγύης και πιο αποφασιστικά βήματα απέναντι σε ενέργειες που υπονομεύουν την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή. Εξού και από τις Βρυξέλλες ο Πρωθυπουργός εξέπεμψε μήνυμα αυστηρής φύλαξης των ελληνικών συνόρων «που είναι και ευρωπαϊκά», διεκδικώντας μεταξύ άλλων αλλαγή του συμφώνου του Δουβλίνου. «Η ΕΕ καλεί την Κομισιόν να προτείνει αλλαγές στο νομικό οικοδόμημα της Ενωσης, ενδεδειγμένα μέτρα και τη χρηματοδότηση για τα έργα προστασίας των εξωτερικών συνόρων» είπε ο Μητσοτάκης, επισημαίνοντας ότι η χρηματοδότηση του φράχτη στον Εβρο γίνεται από εθνικούς πόρους, αλλά προστατεύει τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας και της ΕΕ. «Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μη χρηματοδοτούνται αυτά τα έργα από ευρωπαϊκούς πόρους» ανέφερε. Με πιέσεις της Αθήνας, στο κείμενο συμπερασμάτων εντάχθηκε ρητή αναφορά – επίκληση στην Τουρκία να τηρήσει τη συμφωνία του 2016. Οι «27» καταδικάζουν, σύμφωνα με το κείμενο συμπερασμάτων, «υβριδικές επιθέσεις» στα σύνορα της Ευρώπης, ξεκαθαρίζοντας εκ νέου ότι δεν θα δεχτούν καμία απόπειρα εργαλειοποίησης των μεταναστών για πολιτικούς σκοπούς.

Η ενέργεια. Με τη φράση «πρέπει να κάνουμε ό,τι περνάει απ’ το χέρι μας για να μη μεταφερθεί η κρίση στα νοικοκυριά», ο Μητσοτάκης υπέβαλε, με τη στήριξη της Ιταλίας, την πρόταση κοινής προμήθειας φυσικού αερίου από την ΕΕ ώστε να εξασφαλιστούν φτηνές τιμές και μεγάλες ποσότητες στο πρότυπο της προμήθειας των εμβολίων κατά της Covid-19, ενώ έκανε ειδική αναφορά στη δυνατότητα για φθηνή ηλεκτρική ενέργεια και υγροποιημένο φυσικό αέριο από την Αίγυπτο. Η ενεργειακή κρίση που ανησυχεί έντονα όλη την Ευρώπη αλλά και έδειξε ότι διχάζει τους ηγέτες σε ό,τι αφορά τη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη αντιμετώπισή της, μεταφέρεται πλέον στο τερέν των ευρωπαίων υπουργών Ενέργειας την ερχόμενη Τρίτη (26 Οκτωβρίου), καθώς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προγραμματίζει να επανέλθει τον προσεχή Δεκέμβριο. «Χρειάζονται πανευρωπαϊκές απαντήσεις» τόνισε ο Πρωθυπουργός και ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσει πυρηνική ενέργεια, «αλλά συντάσσομαι με την πλειοψηφία ότι, ναι, έχει θέση για το ευρωπαϊκό μείγμα παραγωγής ενέργειας». Προς το παρόν οι «27» ζητούν από τα κράτη – μέλη «να αξιοποιήσουν επειγόντως με τον καλύτερο δυνατό τρόπο» την εργαλειοθήκη της Κομισιόν για βραχυπρόθεσμη ανακούφιση ιδίως των ευάλωτων νοικοκυριών και για τη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Ζητείται επίσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων «να εξετάσει πώς μπορεί να επιταχύνει τις επενδύσεις στην ενεργειακή μετάβαση, εντός των κεφαλαιακών περιθωρίων που διαθέτει».