Στραβά

Τώρα που άνοιξε ξανά η κουβέντα στην Ευρωπαϊκή Ενωση για τα (λεγόμενα) Δυτικά Βαλκάνια, έχω μια ειλικρινή απορία.

Πιστεύει κανείς στα σοβαρά ότι η Αλβανία, το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη ή η Βόρειος Μακεδονία έχουν προδιαγραφές ευρωπαϊκών κρατών που μπορούν να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης;

Πιστεύει κανείς σοβαρά πως κάτι τέτοιο ισχύει για την Τουρκία;

Κι αν δεν ισχύει, τότε γιατί τους κοροϊδεύουμε και κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας;

Προσέξτε. Δεν ρωτάω αν θέλουμε ή αν μας συμφέρει ή αν μας βολεύει να γίνουν ή να μη γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ρωτάω αν πιστεύουμε ότι πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές για να γίνουν.

Και δεν ρωτάω τυχαία. Ρωτάω επειδή έχω βαρεθεί να ακούω καφενειακές γεωπολιτικές αρλουμπολογίες για το τι θα συμβεί αν τους κλείσουμε ή τους ανοίξουμε την πόρτα.

Οτι θα μας την πέσουν οι Ρώσοι ή οι Τούρκοι ή οι Αρειανοί – εκ του πλανήτη Αρη, όχι εκ του Αρεως Θεσσαλονίκης…

Αυτές οι αρλουμπολογίες συσκοτίζουν την ουσιαστική συζήτηση: τι είναι και τι θέλουμε να είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση.

Η απάντηση είναι ζήτημα αρχής και δεν μπορεί να υπακούει σε κανενός είδους σκοπιμότητα.

Αν είναι μια ένωση εθνών, κρατών ή λαών που συμμερίζονται κοινές ή παραπλήσιες αρχές, αξίες και πολιτισμικές διαδρομές, αν μοιράζονται «ένα κοινό παρελθόν» κι αν θέλουν «ένα κοινό μέλλον» που θα έλεγε ο Ρενάν, κανένα πρόβλημα.

Αν όμως η Ευρωπαϊκή Ενωση αποτελεί απλώς μια ένωση συμφερόντων μεταξύ όσων θεωρούν ότι τους συμφέρει να ζουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση, δεν θα συμφωνήσω.

Δεν θεωρώ δηλαδή ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση συγκροτήθηκε επειδή εκεί θα περνούν καλύτερα κάποιοι πολίτες του Μπανγκλαντές και της Συρίας, ούτε φυγάδες της Σομαλίας και της Μπουρκίνα Φάσο, ούτε μαφιόζοι από το Μαυροβούνιο και λαθρέμποροι από το Κόσοβο.

Οπως θεωρώ επίσης ότι οι κανόνες για τη διεύρυνση της Ενωσης ή τη μετανάστευση επαφίενται ασφαλώς στη βούληση των ενδιαφερομένων αλλά κυρίως στην ελεύθερη επιλογή των ευρωπαίων πολιτών. Ούτε επιβάλλονται, ούτε διαμορφώνονται ερήμην τους.

Για έναν πολύ απλό λόγο. Διότι αποτελούν καίρια ζητήματα ταυτότητας κι επειδή στην Ευρώπη έχουμε δημοκρατία.

Ακριβώς όπως οι Βρετανοί αποφάσισαν δημοκρατικά ότι θέλουν να φύγουν έτσι και οι υπόλοιποι έχουν το δημοκρατικό δικαίωμα να αποφασίσουν ποιοι θέλουν να έλθουν.

Δεν τα σημειώνω τυχαία. Αλλά επειδή θεωρώ ότι αυτού του είδους τα ζητήματα θα διαμορφώσουν την πολιτική και κοινωνική ζωή της Ευρώπης για τις επόμενες δεκαετίες.

Κι αν τα πάρουμε στραβά από την αρχή, στραβά θα καταλήξουν.