Δυναμώνει η στρατηγική συμμαχία με το Κάιρο

Κόκκινες γραμμές απέναντι σε κάθε παράνομη ενέργεια της Τουρκίας και πορεία σύμπλευσης της Ελλάδας, της Αιγύπτου και της Κύπρου για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο με πυξίδα το διεθνές δίκαιο αναμένεται να χαράξουν οι ηγέτες των τριών χωρών στη γραπτή διακήρυξή τους, με την οποία θα κλείσει η σημερινή τριμερής σύνοδος κορυφής. Ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και ο κύπριος πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης βρίσκονται στην Αθήνα (θα περάσουν διαδοχικά και την πόρτα του Μαξίμου) για συζητήσεις με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη σχετικά με τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, το Κυπριακό, τη Λιβύη ενόψει των εκλογών της 24ης Δεκεμβρίου, τη Συρία και τον Λίβανο αλλά και με πλούσια ενεργειακή ατζέντα.

Οι εργασίες της 9ης Συνόδου είχαν προετοιμαστεί από τη Νέα Υόρκη σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, με την ατζέντα να συμπεριλαμβάνει και αναλυτική ενημέρωση για τις νέες τουρκικές προκλήσεις απέναντι σε Ελλάδα και Κύπρο. Τότε ο αιγύπτιος ΥΠΕΞ, αναφερόμενος στον δεύτερο γύρο των επαφών μεταξύ του αιγυπτιακού και του τουρκικού ΥΠΕΞ, είχε αναλύσει τους λόγους για τους οποίους, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, «δεν υπάρχει προοπτική εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών», τονίζοντας ότι «ένας βασικός όρος είναι η παύση της επιθετικής συμπεριφοράς της Τουρκίας έναντι Ελλάδας και Κύπρου».

Τρεις κομβικοί σταθμοί. Το μομέντουμ της τριμερούς κρίνεται σημαντικό για την Αθήνα, καθώς έχουν ακολουθήσει τρεις κομβικοί σταθμοί: οι υπογραφές αμυντικών συμφωνιών με το Παρίσι και την Ουάσιγκτον, που έχουν προκαλέσει εμφανή εκνευρισμό στην Αγκυρα, και το διμερές μνημόνιο Ελλάδας – Αιγύπτου για την ηλεκτρική διασύνδεση των δύο χωρών – έργο που καλύπτει και την οριοθετημένη ελληνοαιγυπτιακή ΑΟΖ, μετατρέποντας την Ελλάδα, όπως τονίζουν κυβερνητικές πηγές, «σε κόμβο φθηνής, πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας». Επειτα από την εν λόγω συμφωνία με γεωπολιτική – πέραν της ενεργειακής – σημασία, η οποία επισφραγίζει, κατά την κυβέρνηση, τη στρατηγική σχέση της Αθήνας με το Κάιρο, θα υπογραφεί σήμερα από τους αρμόδιους υπουργούς μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα της ηλεκτρικής διασύνδεσης και σε τριμερές πλέον επίπεδο. Αλλες υπογραφές αναμένονται για θέματα διασποράς, με βούληση για κοινά προγράμματα δράσης σε ό,τι αφορά τους απόδημους, ενώ στο περιθώριο της συνόδου επιχειρηματίες από τους τομείς της ενέργειας και της ναυτιλίας συμμετέχουν σε επιχειρηματικό φόρουμ, αναζητώντας περιθώρια συνεργασιών στους συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας των τριών χωρών.

Στο επίκεντρο των πρωθυπουργικών δηλώσεων αναμένεται να βρεθούν μεταξύ άλλων το Κυπριακό και η επίτευξη μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, η σημασία του σεβασμού της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε κράτους, η ανάγκη για πολιτική λύση στη Λιβύη χωρίς ξένες δυνάμεις στην επικράτειά της και συνολικά η ανάγκη για «δίκαιες πράξεις». Αυτές δηλαδή που «παράγουν δίκαιο», όπως ο Μητσοτάκης έλεγε από τη Λευκωσία, τέτοιες μέρες του 2020, αναφερόμενος στις συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με Αίγυπτο και Ιταλία. Οι συζητήσεις των ηγετών (ο Σίσι είχε προγραμματισμένο τετ α τετ με τον Πρωθυπουργό νωρίς το πρωί και ο Αναστασιάδης αργά το απόγευμα μετά τη σύνοδο) επρόκειτο να επεκταθούν και στις προκλήσεις του Μεταναστευτικού, της υγειονομικής κρίσης και της κλιματικής αλλαγής.

Συνεργάτες του Πρωθυπουργού μιλούν για «στρατηγικό βάρος» της Αθήνας στα περιφερειακά σχήματα συνεργασίας, που πιστοποιούν ένα ισχυρό μέτωπο συναντίληψης σε κρίσιμα ζητήματα, ιδίως σε μια ταραγμένη γειτονιά διαρκών εξελίξεων, προκλήσεων και συμφερόντων. Είναι ενδεικτική η προσπάθεια να ανοίξει το φάσμα συνεργασίας Ελλάδας – Αιγύπτου – Κύπρου στον τομέα της ενέργειας και ευρύτερα του περιβάλλοντος σε μια περίοδο έντονου προβληματισμού στην Ευρώπη και σχετικών διαβουλεύσεων, όπως θα καταγραφούν εντός της εβδομάδας στις Βρυξέλλες, στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (21-22 Οκτωβρίου).

Σήμα επενδύσεων. Στο μεταξύ, δυνατότητα των ΗΠΑ να κατευθύνουν απευθείας επενδύσεις στην Ελλάδα βλέπει στη νέα ελληνοαμερικανική συμφωνία ο αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα Τζέφρι Πάιατ, όπως ανέφερε χθες σε συζήτησή του με δημοσιογράφους. Συμφωνεί δε με τον Νίκο Δένδια, ότι η συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ δεν στρέφεται εναντίον κανενός, καθώς κύριος παράγοντας για αυτήν δεν ήταν η Τουρκία, αλλά τα κοινά συμφέροντα των δύο χωρών.