Η βασίλισσα της ομορφιάς

Το βίντεο από την κάμερα ασφαλείας το βλέπουμε εδώ και, σχεδόν, ενάμιση χρόνο. Ξέρουμε όλα τα πλάνα, όλες τις κινήσεις της γυναίκας που απεικονίζεται σε αυτό. Βγαίνει από το αυτοκίνητο, κλειδώνει, κάνει λίγα βήματα. Αν την έβλεπαν τίποτα παλιοί μάγκες, θα της σφύριζαν το «Ενας κορίτσαρος, σωστός γενίτσαρος». Ευθυτενής, αγέρωχη, με στενό παντελόνι και ψηλά τακούνια, περπατάει και τρίζει το πεζοδρόμιο. Είναι οι τελευταίες εικόνες της Ιωάννας Παλιοσπύρου πριν δεχθεί την επίθεση με το βιτριόλι. Τη θυμάμαι και σε ένα άλλο βίντεο, από τη συμμετοχή της σε τηλεπαιχνίδι. «Μα τι ωραία πόδια!» είχε αναφωνήσει ο παρουσιαστής όταν μπήκε στο στούντιο. Και είχε απόλυτο δίκιο. Θυμάμαι και τις φωτογραφίες της που κατέκλυσαν τις οθόνες μας τον πρώτο καιρό μετά την επίθεση – και που, πολύ σωστά, δεν δημοσιοποιούνται πλέον. Μία όμορφη, εντυπωσιακή, νέα γυναίκα, στα ινσταγκραμικά πρότυπα των καιρών μας, αυτά που ακολουθούν χιλιάδες γυναίκες και κορίτσια.

Βλέπω την Ιωάννα σήμερα. Με αυτήν τη λευκή μάσκα που απομονώνει το πρόσωπό της από την ανθρώπινη διάσταση. Με ένα καπέλο που δεν θέλω να φανταστώ τι κρύβει από κάτω. Με τα εσωτερικά «μανίκια» που καλύπτουν μέχρι και τα δάχτυλά της. Με ρούχα που, απ’ όσο καταλαβαίνω, δεν πρέπει να «αγγίζουν» το σώμα της. Το, κάποτε, «τριζάτο» περπάτημά της μοιάζει ασταθές, φαίνεται η διακριτική προσπάθεια του δικηγόρου της να τη στηρίζει. Θεωρώ ότι πρέπει να έχει αλλοιωθεί και η φωνή της. Και όμως, αυτή η άμορφη μορφή ακτινοβολεί μια υπέρτατη ομορφιά – και δεν το εννοώ συμβολικά. Δεν ξέρω αν είναι αυτό που λέμε εσωτερική ομορφιά. Είναι πάντως μια ομορφιά που δεν χρειάζεται μεσολαβητή. Σαν τη γοητεία που εκπέμπει ένας σπουδαίος ηθοποιός όταν συγκινεί τον θεατή χωρίς να φαίνεται ότι συγκινείται ο ίδιος.

Οταν την πρωτοείδα, με τη μάσκα, στην τηλεόραση ομολογώ ότι έπαθα σοκ. Που το έκανε ακόμη μεγαλύτερο η ιδέα ότι, στην εποχή μας, ένας άνθρωπος πρέπει να κυκλοφορεί με σκεπασμένο το πρόσωπο. Μου έφερνε στον νου τρομακτικά παραμύθια. Τώρα πια δεν μπορώ να πάρω το βλέμμα μου από πάνω της. Η μάσκα μού φαίνεται σαν ένας καμβάς όπου κάποιος Ντα Βίντσι έχει αρχίσει να ζωγραφίζει την Τζοκόντα του και λες ότι, από τις πρώτες κιόλας πινελιές, «κλείδωσε» την ομορφιά της. Και η φιγούρα της, έτσι όπως προσέρχεται στο δικαστήριο, αναδεικνύει μια έμφυτη κομψότητα, απελευθερωμένη από τους στυλιστικούς ψυχαναγκασμούς της πόζας.

Ο Φλωμπέρ έχει πει ότι η πραγματική ομορφιά δεν έχει ανάγκη από περιγραφές. Οπως, δηλαδή, συμβαίνει τώρα με την Ιωάννα. Αυτή την άυλη, κατά κάποιον τρόπο, ομορφιά ανέδειξε μπροστά στα μάτια μας. Τη δύναμη και τη σημαντικότητά της. Και, όπως στη λογοτεχνία, έτσι και στη ζωή, χρειάστηκε ένα πολύ μεγάλο δράμα και ένα πολύ βαθύ τραύμα για να μετατραπεί η ομορφιά από ινσταγκραμική σε ντοστογιεφσκική. Από αυτές δηλαδή που, τελικά, σώζουν τον κόσμο.