Δεσμεύσεις αμοιβαίας προστασίας και για απειλές

Ως ένα αποφασιστικό βήμα στην κατοχύρωση των συμφερόντων της χώρας και στη δημιουργία μιας ασπίδας προστασίας έναντι των τουρκικών προκλήσεων αντιμετωπίζει η Αθήνα τη νέα Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ, που υπεγράφη χθες στην Ουάσιγκτον. Η συμφωνία, η οποία χαρακτηρίζεται ικανοποιητική για την ελληνική πλευρά, τονίζει τη δέσμευση των δύο μερών να εμβαθύνουν και να επεκτείνουν περαιτέρω τη στρατηγική αμυντική εταιρική σχέση και συνεργασία τους. Η υπογραφή της, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, «σφραγίζει την ποσοτική και ποιοτική αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων», αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα και με αυτήν οι ΗΠΑ «δεσμεύονται για την από κοινού αντιμετώπιση απειλών ή προκλήσεων εναντίον της πατρίδας μας».

Στο κείμενο της συμφωνίας που συνυπέγραψαν ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και ο αμερικανός ομόλογός του Αντονι Μπλίνκεν, σημειώνεται ότι οι δύο πλευρές επαναλαμβάνουν την απόφασή τους «να περιφρουρούν και να προστατεύουν την ασφάλεια, την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα των αντιστοίχων χωρών τους κατά ενεργειών οι οποίες απειλούν την ειρήνη, περιλαμβανομένης της ένοπλης επίθεσης ή της απειλής επίθεσης». Η συμφωνία έχει επί της ουσίας διάρκεια επ’ αόριστον, αφού, όπως σημειώνεται, θα παραμείνει σε ισχύ και μετά την πενταετία, «εκτός εάν τερματιστεί από κάποιο από τα μέρη». Στην ανανεωμένη MDCA έχουν προστεθεί τέσσερις νέες τοποθεσίες σε Βόλο, Λιτόχωρο, Αλεξανδρούπολη και ναυτική βάση της Σούδας, ενώ σημειώνεται ότι οι δύο πλευρές «δύνανται να συμφωνήσουν αμοιβαία» και σε άλλες εγκαταστάσεις στο μέλλον.

Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι με την υπογραφή επιβεβαιώνεται από τις ΗΠΑ ο στρατηγικός και σταθεροποιητικός ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής, και η χώρα επιλέγεται ως «μία από τις ελάχιστες» στις οποίες η Ουάσιγκτον επενδύει για το μέλλον, «ενισχύοντας το γεωπολιτικό και στρατηγικό της αποτύπωμα, με συμβατική δέσμευση». Οπως αναφέρουν, η μεγαλύτερη διάρκεια αποτρέπει τη συγκυριακή εξάρτηση από σχέσεις των ΗΠΑ με άλλες χώρες της περιοχής, δίνοντας «μακροπρόθεσμα χαρακτηριστικά στη δέσμευσή τους να επενδύσουν γεωπολιτικά και στρατηγικά στην Ελλάδα», ενώ δεν υπάρχει αντίστοιχη κίνηση προς την Αγκυρα, επί του παρόντος. Η διάρκεια συμβάλλει – σύμφωνα με τις ίδιες πηγές – και σε επενδύσεις.

Ιδιαίτερη σημασία για τους διπλωμάτες έχει η επιλογή της Αλεξανδρούπολης και του ναυστάθμου της Σούδας, στη συνέχεια των γεγονότων του Εβρου, του «τουρκολιβυκού μνημονίου» και των σχετικών τουρκικών προκλήσεων, καθώς ενισχύει το αμερικανικό αποτύπωμα σε περιοχές καίριας σημασίας για τη χώρα μας.

Στην «εμβάθυνση» της συνεργασίας των δύο χωρών αναφέρθηκε ο Μπλίνκεν στις δηλώσεις του, σημειώνοντας ότι Ελλάδα και ΗΠΑ αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις απέναντι στις οποίες μπορούν να γίνουν ακόμα πιο ισχυρές. Χαρακτήρισε δε την Αθήνα «αξιόπιστο σύμμαχο» της Ουάσιγκτον.

«Βαθιά ριζωμένη στο ΝΑΤΟ» χαρακτήρισε τη χώρα μας ο Δένδιας, ο οποίος δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην απειλή του casus belli που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, δείχνοντας την Αγκυρα. Υπογράμμισε ωστόσο ότι η Αθήνα αντιμετωπίζει τις προκλήσεις με τη διπλωματία και με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Τόνισε δε ότι ΗΠΑ και Ελλάδα είναι κράτη  «αποφασισμένα» στο «να προστατεύσουν και να διαφυλάξουν την κυριαρχία τους αλλά και την εδαφική τους ακεραιότητα».

«Ορόσημο» χαρακτήρισε τη συμφωνία ο υπουργός Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος, ενώ κριτική άσκησε ο ΣΥΡΙΖΑ τόσο για τη διάρκεια όσο και για το περιεχόμενο, αναφέροντας ότι ως αντιστάθμισμα σε «σοβαρότατες παραχωρήσεις έχουμε μόνο γενικόλογες αναφορές στον σεβασμό της κυριαρχίας μας».

Νεύρα στην Αγκυρα. Πυρά στην Ελλάδα και όχι μόνο εξαπέλυσε χθες, πριν από τις υπογραφές, ο τούρκος υπουργός Αμυνας Χουλουσί Ακάρ, κάνοντας λόγο για χώρες της Ευρώπης που «προσπαθούν να αποκτήσουν έναν ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο πέρα από το μπόι τους και τη δύναμή τους». Στηλιτεύει τις συμμαχίες και υποστηρίζει ότι «ορισμένες χώρες δεν δίνουν προσοχή σε αυτά εξαιτίας του εγωισμού τους ή των πολιτικών φιλοδοξιών των ηγετών τους, βλάπτουν τόσο το ΝΑΤΟ όσο και την ΕΕ, και θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια ολόκληρης της Ευρώπης». Την υπογραφή της MDCA παρακολούθησε και ο τουρκικός Τύπος, με τη «Γενί Σαφάκ» να τη βλέπει ως δήλωση «ετοιμότητας για πόλεμο».