Από τους φοίνικες στα πλατάνια

«Είναι μακέτο τούτο το έργο;». Το πιο διάσημο σαρδάμ του Κώστα Σημίτη το προκάλεσε ένα ξέσπασμα. Αμφισβητούνταν τα έργα της κυβέρνησής του, και δεν ήταν λίγα. Ο Σημίτης ήθελε να πει ότι στην περίπτωση της δικής του διακυβέρνησης δεν ευημερούσαν οι μακέτες, ενώ δυστυχούσε η πραγματικότητα, ότι οι υποσχέσεις του πραγματοποιούνταν. Ο Σημίτης διέψευσε ένα κυρίαρχο στερεότυπο, που αμφισβητούσε την αποτελεσματικότητα συλλήβδην της πολιτικής στη μεταμόρφωση του δημόσιου χώρου. Ζητούσε όχι προκατειλημμένη δυσπιστία αλλά κριτική.

Στις μέρες μας, οι πιο διάσημες μακέτες ήταν αυτές που αφορούσαν τον λεγόμενο Μεγάλο Περίπατο του κέντρου της Αθήνας, επιλογή για την πόλη του Δήμου Αθηναίων. Οταν οι μακέτες κυκλοφόρησαν, έδειχναν μια παραδεισένια πρωτεύουσα, με χρώματα, με ωραίους χώρους για πεζούς, σε μια διαδρομή από το Παναθηναϊκό Στάδιο μέχρι την Ομόνοια. Μοναδική απορία ήταν τι θα γίνει με την κίνηση, που θα έφτανε εκεί όπου οι λωρίδες επελέγη να λιγοστέψουν – θα αποθαρρύνονταν οι οδηγοί ή θα ταλαιπωρούνταν σε μποτιλιαρίσματα όταν προσέγγιζαν το κέντρο; Συνέβη το δεύτερο – αλλά θα μπορούσε να φταίει γι’ αυτό η συγκυρία, το ότι μέσα στην πανδημία οι περισσότεροι επιλέγουν το αυτοκίνητό τους, αντί να στριμωχτούν στα μέσα συγκοινωνίας διακινδυνεύοντας να μολυνθούν.

Ωστόσο, όταν άρχισαν να υλοποιούνται οι αλλαγές στην Αθήνα, η πόλη δεν είχε σχέση με την ειδυλλιακή εικόνα των μακετών. Η οδός Πανεπιστημίου, ιδίως, εξαρχής έδωσε την εντύπωση μιας εμβαλωματικής παρέμβασης, που όσο περνούσε ο καιρός δημιουργούσε εστίες ασχήμιας. Τέτοιες ήταν τα χρώματα των διαγραμμίσεων που ξεθώριασαν, οι ζαρντινιέρες που χορτάριασαν και οι αμφίβολης χρησιμότητας φοίνικες που μπήκαν σε μεγάλες ζαρντινιέρες και πολύ γρήγορα μαράζωσαν. Το κέντρο είχε γίνει πιο παράταιρο, πιο άσχημο και, δυστυχώς, δεν έγινε ούτε πιο λειτουργικό. Για μεγάλο διάστημα, την εποχή της μεγάλης ζέστης, όση άπλα κι αν εξασφαλίζεται για πεζούς, αυτοί δεν έχουν λόγο να πεζοπορούν μέσα στα τσιμέντα και στην άσφαλτο, με τον ήλιο πάνω από το κεφάλι τους. Οσο για ποδήλατα στην Αθήνα – ας μην το συζητάμε: όσοι έχουμε διατελέσει ποδηλάτες γνωρίζουμε ότι πριν φτάσουμε στον περιπόθητο ποδηλατόδρομο πρέπει να έχουμε διασχίσει αδιάβατους δρόμους, με αλαφιασμένους (και ανάγωγους) οδηγούς. Το ζην επικινδύνως.

Σχεδόν σιωπηλά, ο Μεγάλος Περίπατος έτσι όπως είχε σχεδιαστεί εγκαταλείπεται. Πλέον, κυκλοφόρησαν από τον Δήμο νέες μακέτες της Πανεπιστημίου, με (υδροβόρα) πλατάνια που θα φυτευθούν σε πεζοδρόμια τα οποία θα έχουν διαπλατυνθεί, σε μια λογική μπουλβάρ – όπως, π.χ., στον αστικό ιστό του Βερολίνου. Είναι καλύτερα έτσι;

Είναι ενδιαφέρον που ο Δήμος Αθηναίων θέλει να αλλάξει την πόλη. Απλώς, ό,τι κάνει ας μην το κάνει στα σιωπηλά, είτε παίρνοντας πρωτοβουλίες είτε μεταφράζοντας την αποδοκιμασία προηγούμενων επιλογών του – διότι κοστίζουν χρήματα και ταλαιπωρία στους δημότες.

ΥΓ 1. Το πρόβλημα της Πανεπιστημίου, και γενικότερα μεγάλων τμημάτων του κέντρου, είναι η εγκατάλειψη. Η ζωή θα επιστρέψει στον κεντρικό δρόμο, ιδίως από την Κοραή ως την Ομόνοια, αν τα κλειστά μαγαζιά γεμίσουν, αν οι στοές βρουν ενοικιαστές κι αν επιστρέψει η οικονομική ζωή. Μην το ξεχνάμε αυτό.

ΥΓ 2. Το βασικότερο πρόβλημα της πρωτεύουσας είναι τα αδιάβατα από τις κακοτεχνίες και τις ζημιές πεζοδρόμια και η έλλειψη καθαριότητας. Πίσω από τη βιτρίνα, εκεί όπου ζουν οι δημότες.

ΥΓ 3. Η κυκλοφορία των αυτοκινήτων είναι επίσης μεγάλη πληγή. Μετά την πανδημία, αξίζει μια προσπάθεια να καλυτερεύσουν και να γίνουν ελκυστικότερες οι συγκοινωνίες.

Πολιτικοί αυτόχειρες
Η χθεσινή δημοσκόπηση της Marc, που καταγράφει προβάδισμα 13,5% της ΝΔ έναντι του ΣΥΡΙΖΑ στην εκτίμηση ψήφου, στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στην αξιωματική αντιπολίτευση. Της λέει ότι ο αρνητισμός, το όχι σε όλα, δεν είναι ελκυστικός και, κυρίως, δεν συνιστά πρόταση. Κι ότι δεν μπορεί να είναι πρόταση η πολιτική αναταραχή έπειτα από μια εκλογική αναμέτρηση με απλή αναλογική, που θα δημιουργήσει στην κοινωνία περισσότερη αβεβαιότητα από όση άφησε.
Ο Αλέξης Τσίπρας και το επιτελείο του έχουν μια ευκαιρία να διδαχθούν από τα ευρήματα της δημοσκόπησης. Οι πολίτες εγκρίνουν, με συντριπτικά ποσοστά, την αμυντική συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας και θεωρούν λάθος τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ να την καταψηφίσει. Θετικά κρίνουν, επίσης, 8 στους 10, την απόφαση Μητσοτάκη να διαγράψει τον Μπογδάνο.
Με άλλα λόγια, η πολιτική αυτοχειρία του ΣΥΡΙΖΑ αντιστάθμισε τις απώλειες από τις κυβερνητικές δυσλειτουργίες του καλοκαιριού. Δεσπόζουν πάντα μερικές σταθερές. Οι πολίτες είναι ευαίσθητοι σε ζητήματα που άπτονται των εθνικών συμφερόντων και πείθονται με πράξεις. Ειδικά η περίπτωση Μπογδάνου είναι στον αντίποδα του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζει ο ΣΥΡΙΖΑ τους δικούς του sui generis. Ο κόσμος κουράστηκε από τους Πολάκηδες του πολιτικού προσκηνίου – κι από την γκρίνια ως πρόταση. Και θέλουν θετική στάση στα πράγματα. Με ποιους θα την προτείνει ο Τσίπρας; Ιδού η απορία.