Το μαρτύριο {LF}της μητρός μου*

Πριν από λίγες μέρες, στην Ερμιονίδα, ένας 78χρονος σκότωσε την 75χρονη γυναίκα του και, στη συνέχεια, αυτοκτόνησε. Μόλις πρωτοκυκλοφόρησε η είδηση, στο ήδη φορτισμένο περιβάλλον της ειδησεογραφίας των τελευταίων μηνών, η διαδικτυακή ετυμηγορία μέτρησε μία ακόμη γυναικοκτονία. Ακόμη όμως και όταν μαθεύτηκε ότι η σύζυγος έπασχε από Αλτσχάιμερ και ο συζυγοκτόνος και αυτόχειρας που τη φρόντιζε άφησε ένα σημείωμα στο οποίο έλεγε ότι δεν άντεχε πια και ζητούσε συγγνώμη από τα παιδιά του, το τρεντ με τη λέξη που πρόσφατα μπήκε στα ήθη μας παρέμεινε στα σόσιαλ μίντια. Περιτυλιγμένο με θεωρίες περί του ότι η πατριαρχική κοινωνία θέλει τις γυναίκες να αναλαμβάνουν τη φροντίδα των ασθενών και άλλα τέτοια. Μάλλον, όσοι επέμεναν, δεν ήξεραν τι σημαίνει να «κατεδαφίζεται» ένας δικός σου άνθρωπος από Αλτσχάιμερ.

Θυμάμαι τη διήγηση ενός γιατρού για μία ασθενή του. «Κάθε φορά που ερχόταν στο ιατρείο μου, μού έφερνε ένα υπέροχο κέικ που ήταν η σπεσιαλιτέ της. Οσο όμως προχωρούσε η ασθένεια, το κέικ γινόταν όλο και χειρότερο μέχρι που κάποια μέρα το γνωστό κουτί είχε μέσα ένα σωρό από ψίχουλα. Αυτό κάνει στο μυαλό του ανθρώπου το Αλτσχάιμερ. Το καταντά ψίχουλα». Τότε ακόμη δεν ήξερα ότι αυτό θα το διαπίστωνα παρακολουθώντας, εδώ και δέκα χρόνια, το «μαρτύριο της μητρός μου». Κάτι που, στην πραγματική ζωή, δεν έχει την ποιητικότητα του «Amour» του Χάνεκε. Ούτε το πνεύμα του Ζοέλ Πομερά σε μία από τις ιστορίες του «Η επανένωση της Βόρειας με τη Νότια Κορέα».

Η μητέρα μου, έως ότου αρχίσει να «βυθίζεται», ήταν μία γυναίκα όμορφη, κοκέτα (λίγες φορές τη θυμάμαι χωρίς κραγιόν), ανεξάρτητη, δυναμική, ο αρχηγός της οικογένειας. Λίγο καιρό μετά τον θάνατο του πατέρα μου, άρχισε, σιγά σιγά, να απομακρύνεται. Οχι από εμάς. Από αυτό που πάντα υπήρξε. Σαν να απομονωνόταν σε έναν δικό της κόσμο κλείνοντας απ’ έξω τις χαρές της ζωής που αγαπούσε και απολάμβανε – αυτό που είχε προσπαθήσει να μεταδώσει στην αδελφή μου κι εμένα. Δεν κατάλαβα πώς πέρασε ο καιρός, πώς αυτή η απαστράπτουσα, αγέρωχη γυναίκα έγινε το «κουβαράκι» που εδώ και χρόνια κείτεται ακίνητο στο κρεβάτι χωρίς να μπορεί να επικοινωνήσει. Που το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να κουνάει το στόμα της όταν θέλει να φάει. Κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι δεν άντεχα να βλέπω αυτό το άγνωστο σε εμένα πλάσμα που σε τίποτα δεν θύμιζε τη μαμά μου.

Τι κι αν ο γιατρός λέει ότι δεν καταλαβαίνει τίποτα, τι κι αν η απίστευτη αντοχή της καρδιάς της και η φροντίδα μιας πολύτιμης γυναίκας την κρατά ακόμη σε μία ζωή που σε τίποτα δεν μοιάζει με ζωή. Κάποιες φορές όμως σκέφτομαι ότι αν μπορούσε, από το παρελθόν, να δει τον σημερινό της εαυτό, θα μου έδινε ένα χαστούκι και θα μου έλεγε: «Δεν ντρέπεσαι που με άφησες να καταντήσω έτσι;».

*Με έμπνευση από το «Αμάρτημα της μητρός μου» του Βιζυηνού.