Η ήττα {LF}των λαϊκιστών

Η αντιπολίτευση αρέσκεται τελευταία να κάνει συγκρίσεις της Ελλάδας με την Πορτογαλία στο θέμα των εμβολιασμών – και μεταξύ μας καλά κάνει. Οι αριθμοί είναι συντριπτικοί: εδώ έχει εμβολιαστεί με μία τουλάχιστον δόση το 60% του πληθυσμού, εκεί το 87%. Στους άνω των 80 ετών, το ποσοστό εμβολιασμού εδώ είναι 74%, εκεί 100%. Με άλλα λόγια, στην Πορτογαλία δεν θα βρίσκουν σε λίγο καιρό άνθρωπο για να εμβολιάσουν.

Με το ποσοστό των εμβολιασμένων σχετίζεται φυσικά ευθέως ο αριθμός των διασωληνώσεων και των θανάτων, όπου επίσης η χώρα μας βρίσκεται το τελευταίο διάστημα στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης. Τι συμβαίνει λοιπόν; Πού οφείλεται το «πορτογαλικό θαύμα» και τι διδάγματα μπορούμε να αντλήσουμε; Πολλά έχουν γραφτεί για τον αρχιτέκτονα αυτού του θαύματος, τον πρώην διοικητή υποβρυχίων Ενρίκε Γκουβέια ε Μέλου, και τη στρατιωτική προσέγγιση που ακολούθησε από τον Φεβρουάριο που ανέλαβε για να σώσει το πλοίο που βυθιζόταν. Δεν σταμάτησε να βγαίνει στην τηλεόραση με τη στολή του και να λέει, όχι πως η πανδημία μοιάζει με πόλεμο, αλλά πως πρέπει να μετατραπεί σε πόλεμο. Οι ειδικοί που κάλεσε να τον βοηθήσουν – μαθηματικοί, γιατροί, αναλυτές – ήταν όλοι από τον στρατό και το ναυτικό. Και οι πρώτοι που πήγαν να εμβολιαστούν δεν ήταν οι γιατροί και οι νοσοκόμες, αλλά οι στρατιώτες.

«Να βρουν ανθρώπους που να μην είναι πολιτικοί» απαντά ο ναύαρχος όταν τον ρωτούν τι πρέπει να κάνουν άλλες χώρες για να φτάσουν τις πορτογαλικές επιδόσεις. Αυτό φαίνεται εκ πρώτης όψεως να δικαιώνει τους λαϊκιστές. Συμβαίνει το αντίθετο: εκείνοι που τοποθέτησαν τον Ε Μέλου επικεφαλής της task force για τον εμβολιασμό ήταν οι πολιτικοί, και συγκεκριμένα μια σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση μειοψηφίας. Το ίδιο συνέβη και στην Ιταλία με τον στρατηγό Φιλιουόλο.

Η καλή πολιτική λοιπόν, γράφει ο Τζανλούκα Μερκούρι στην «Corriere», είναι αυτή που καθοδηγεί, όχι εκείνη που καθοδηγείται από τα λαϊκιστικά πάθη. Ο γνωστός αρθρογράφος των «Financial Times» Τζάναν Γκάνες το πηγαίνει πιο πέρα. «Υστερα από πέντε χρόνια πολιτικής κατά των ελίτ», γράφει, «ο κόσμος θέλει να τον καθοδηγούν». Και οι ακραίοι φιλελεύθεροι που θεώρησαν τον Τραμπ και το Brexit δικές τους επιτυχίες δεν κατάλαβαν κάτι βασικό: ότι το μίσος για τους κυβερνώντες δεν είναι το ίδιο με το μίσος για την κυβέρνηση.

Με άλλα λόγια, μπορεί ένα μέρος των πολιτών να διαμαρτύρεται επειδή οι ελίτ δεν χρησιμοποιούν τις εξουσίες τους – κατά των μεταναστών ή κατά της βιομηχανικής παρακμής -, αλλά σε μια υγειονομική κρίση επιζητούν προστασία. Γι’ αυτό δέχονται την καραντίνα, κι ύστερα το εμβόλιο, κι ύστερα το υγειονομικό διαβατήριο. Κι αυτό αποτελεί τη μεγαλύτερη ήττα των λαϊκιστών.