Ο μεσαίος χώρος {LF}και το δεξιό κενό

Το μήνυμα της διαγραφής Μπογδάνου ήταν σαφές: τέλος ανοχής του Πρωθυπουργού απέναντι στις ερωτοτροπίες συμπολιτευόμενων βουλευτών με αντικομμουνιστικές αντιλήψεις παρελθουσών εποχών.

Ενός, όμως, μηνύματος δοθέντος, μύρια ερωτήματα εγείρονται. Πολλώ δε μάλλον που έχει ήδη αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση του χρόνου των εκλογών. Γιατί ένα πράγμα είναι το μήνυμα. Αλλο η ερμηνεία του. Και ένα τρίτο η σχέση του με τη μεταβαλλόμενη συγκυρία.

Πώς, λοιπόν, το συγκεκριμένο μήνυμα θα περάσει στα στελέχη, το κόμμα και την κοινωνική βάση της κυβερνώσας παράταξης δεδομένου ότι τα τρία αυτά επίπεδα δεν ταυτίζονται βέβαια;

Πώς θα αντιδράσει το υπαρκτό εκείνο τμήμα του εκλογικού σώματος που αυτοτοποθετείται στο δεξιό άκρο του πολιτικού φάσματος; Το 2019  υπερψήφισε την Κεντροδεξιά ακολουθώντας το πλειοψηφικό ρεύμα που δημιούργησε η παράσταση νίκης της ΝΔ. Ωστόσο ούτε αφομοιώθηκε από αυτήν ούτε μεταμορφώθηκε ιδεολογικά ούτε μετατοπίστηκε στρατηγικά προς το κέντρο του πολιτικού φάσματος, όπως έκανε ο αρχηγός της. Εμεινε απλώς σε στάση αναμονής μέχρι νεωτέρας.

Πώς θα συμπεριφερθεί ο μεγάλος όγκος των ψηφοφόρων της παραδοσιακής και κατά τεκμήριο λαϊκής Δεξιάς συνεκτιμώντας αναδρομικά τη διαγραφή Μπογδάνου και τη διεύρυνση του κυβερνητικού σχήματος προς τον λεγόμενο προοδευτικό χώρο; Της ευρύτερης Κεντροαριστεράς, αν όχι και της παραδοσιακής αντιδεξιάς.

Πώς θα λειτουργήσει η διαγραφή Μπογδάνου στους κόλπους των κεντρώων που στήριξαν προεκλογικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη; Δεν το μετάνιωσαν μετεκλογικά βλέποντας τις επιδόσεις του στη διαχείριση των τριών πρώτων κρίσεων (Εβρος, πρώτο πανδημικό κύμα, Αιγαίο). Εδειχναν διατεθειμένοι να το ξανακάνουν ενθαρρυμένοι από τη βελτίωση του οικονομικού κλίματος, την ανάκαμψη του τουρισμού και την προσδοκία της διάχυσης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Σταθεροποίησης. Πλην όμως τελευταία άρχισαν να το ξανασκέφτονται επηρεασμένοι από το θέαμα των θερινών πυρκαγιών, το είδος του «διορθωτικού» ανασχηματισμού και τον θανατηφόρο απολογισμό της πανδημίας. Θα παραμείνουν επιφυλακτικοί, όπως φάνηκε δημοσκοπικά, ή θα άρουν τις επιφυλάξεις τους εκλαμβάνοντας τη διαγραφή Μπογδάνου ως ένδειξη σταθεροποίησης του Πρωθυπουργού στον δρόμο της ανάδειξής του σε καταλληλότερο διαθέσιμο ηγέτη του πολιτικού Κέντρου;

Εδώ γεννάται και το κρισιμότερο ερώτημα: Πώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα λύσει την εξίσωση της πολυσυλλεκτικότητάς του ισορροπώντας μεταξύ αντίρροπων δυνάμεων και μάλιστα χωρίς να μεγαλώσει το κενό που υπάρχει στα δεξιά του ούτε και την απόσταση από τους στρατηγικά σκεπτόμενους ψηφοφόρους του μεσαίου χώρου και των κοινωνικών στρωμάτων του.

Οι μεσοβέζικες λύσεις αποδεικνύονται κατά κανόνα οι χειρότερες. Κανένας δεν πήγε πολύ μακριά πατώντας σε δυο βάρκες. Ιδιαίτερα όταν μεταξύ τους υπάρχουν χάσματα ανάλογα του πολιτισμικού που, π.χ., χωρίζει τους εμβολιαζόμενους από τους αντιεμβολιαστές. Ή όταν επικρατεί θαλασσοταραχή σαν τη διαφαινόμενη που θα προκαλέσει η απότομη αύξηση του κόστους ζωής και η απομείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.

Βραχυπρόθεσμα, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ευνοήσει τους ακραίους λαϊκιστές. Στον μεταπανδημικό, ωστόσο, κόσμο η εμπειρία των πρόσφατων ευρωπαϊκών εκλογικών αναμετρήσεων δείχνει ότι στο τέλος κερδίζουν… οι σοσιαλδημοκράτες. Και όχι μόνον οι Γερμανοί. Είναι οι καιροί που κάνουν τη διαφορά.