Η μαύρη Δευτέρα, οι συνωμοσίες και το έλλειμμα στην αξιοπιστία

Οταν χτυπήθηκαν οι Δίδυμοι Πύργοι, πολύς κόσμος, αδυνατώντας να πιστέψει στις πληροφορίες που μετέδιδαν οι ειδήσεις, ότι δηλαδή κάποιοι νεαροί τρομοκράτες της Αλ Κάιντα κατάφεραν να φέρουν εις πέρας ένα τόσο μεγαλειώδες χτύπημα στην καρδιά των ΗΠΑ, κατέφυγε σε ευφάνταστες θεωρίες συνωμοσίας. Το ίδιο συνέβη και τη Δευτέρα, όταν για έξι περίπου ώρες χάθηκε από τον ψηφιακό χάρτη ο γίγαντας του Facebook και οι πλατφόρμες του, Instagram, Whatssapp και Messenger. Μέρος των χρηστών του, μετακόμισε στο Τwitter το οποίο γέμισε αστραπιαία με εκατομμύρια σχόλια, υπό το hashtag #facebookdown. Εκτός από τα αστεία για το πρωτοφανές «κραχ» της δημοφιλούς πλατφόρμας, κυρίαρχες ήταν οι παρεμβάσεις χρηστών που διέσπειραν θεωρίες συνωμοσίας γύρω από το τι κρύβεται πίσω από το ξαφνικό «μαύρο» στο Facebook. «Είναι λογικό να έχει γεμίσει το Twitter με θεωρίες συνωμοσίας αφού όλοι οι θεωρητικοί των συνωμοσιών που συνήθως γεμίζουν το Facebook με αυτές, εδώ και λίγες ώρες βρίσκονται εδώ», ανέφερε χρήστης του Τwitter.

Οι βασικές θεωρίες που διακινήθηκαν μιλούσαν κυρίως για «πτώση που έγινε ηθελημένα», για «επίθεση χάκερ ή ομάδας χάκερ», για «προσωπικά δεδομένα δισεκατομμυρίων χρηστών που έχουν βγει στο σφυρί», ακόμα και για «εξαφάνιση των πλατφορμών αυτών και του περιεχομένου τους δια παντός από τον ψηφιακό κόσμο». Αυτό που πυροδότησε όμως τις… ιδέες αυτές και τις έκανε viral ήταν το στοιχείο του timing: Την ακριβώς προηγούμενη μέρα, είχε δοθεί αποκαλυπτική συνέντευξη στο αμερικανικό CBS από πρώην εργαζόμενη στον κολοσσό κοινωνικής δικτύωσης, τη Φράνσις Χάουγκεν, η οποία εν ολίγοις επιβεβαίωνε τους χειρότερους φόβους όλων για τον τρόπο λειτουργίας των συγκεκριμένων μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ουσιαστικά, κάποιος από μέσα έδινε για πρώτη φορά σάρκα και οστά στις υποψίες που ήθελαν τις πλατφόρμες αυτές να βάζουν το κέρδος πάνω από την ασφάλεια των χρηστών τους.

«Τη Δευτέρα στο Facebook αποφάσισαν να κάνουν μια αναβάθμιση στους servers τους. Αυτή η αναβάθμιση πήγε πάρα πολύ λάθος, με αποτέλεσμα να χτυπήσει κάποια πολύ κρίσιμα μέρη όπως η ip (διεύθυνση διαδικτυακού πρωτοκόλλου) και τα dns (σύστημα ονοματοδοσίας Διαδικτύου) και να εξαφανίσει το Facebook. Αμέσως υπήρξαν σενάρια ότι μπορεί να είναι κυβερνοεπίθεση, ότι μπορεί να συνδέεται με τις αποκαλύψεις της Κυριακής, τα οποία δεν ίσχυαν. Ισχύει αυτό που είπε το Facebook. Υπάρχει πολλές φορές η άποψη ότι κάτι επειδή είναι πάρα πολύ μεγάλο, όσο το Facebook, δεν γίνεται έτσι απλά να πέσει. Κι όμως γίνεται. Οι παραφιλολογίες πάντα πάνω εκεί στήνονται, ότι δηλαδή κάτι αποκλείεται να είναι τόσο προφανές. Το ότι αφέθηκε χώρος για παραφιλολογία δεν έχει να κάνει τόσο με τη χθεσινή διαχείριση αλλά με την έλλειψη αξιοπιστίας. Πλέον δεν πιστεύει ο κόσμος εύκολα αυτά που λέει το Facebook. Ξεκινώντας από το Cambridge Analytica, υπήρχε μια φθίνουσα πορεία της αξιοπιστίας του η οποία συνεχίζεται», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο σύμβουλος Ψηφιακής Επικοινωνίας, Παναγιώτης Παπαχατζής και συνεχίζει: «Το φοβερό είναι ότι το Facebook δίνει συνεχώς πατήματα για να χάνει αξιοπιστία. Και αυτό είναι μεγαλύτερο πρόβλημα και από την απώλεια διαφημιστικών εσόδων και από την πτώση της μετοχής του. Ομως δεν τελείωσε ο κόσμος επειδή έπεσε για έξι ώρες το Facebook. Απλά είναι ένα καλό μάθημα για τις εταιρείες ώστε να μη βασίζουν τη στρατηγική τους μόνο σε ένα κανάλι επικοινωνίας…».