Μπερνάρ Ταπί: Η Γαλλία αποχαιρετά τον άνθρωπο με τις χίλιες ζωές

«Ενας άνθρωπος με χίλιες ζωές»: αυτόν τον ύστατο τίτλο επεφύλαξε χθες η γαλλική εφημερίδα «Le Monde» στον πρώην επιχειρηματία, βουλευτή, υπουργό, πρόεδρο ποδοσφαιρικής ομάδας, κρατούμενο, τραγουδιστή, ηθοποιό, εκδότη κ.ά. Μπερνάρ Ταπί, ο οποίος απεβίωσε σε ηλικία 78 χρόνων, από μεταστάσεις του καρκίνου στο στομάχι και τον οισοφάγο με τον οποίο είχε διαγνωσθεί το 2017. Παιδί ταπεινής οικογένειας που μετασχηματίστηκε σε σύμβολο της κοινωνικής ανόδου και των αξιών που χαρακτήρισαν τη δεκαετία του 1980 – φιλοδοξία, επιτυχία, χρήμα… – ο Ταπί έζησε απαξιωμένος τα τελευταία χρόνια της ζωής του, στον ρυθμό αλλεπάλληλων δικαστικών περιπετειών. Ηταν όμως μία τόσο πληθωρική και πολυδιάστατη προσωπικότητα, που η Γαλλία φάνηκε να αφήνει χθες στην άκρη όλα τα μεμπτά της ζωής του. Τα συλλυπητήριά του στους οικείους του εξέφρασε και το προεδρικό ζεύγος, ο Εμανουέλ και η Μπριζίτ Μακρόν, κάνοντας λόγο για έναν άνθρωπο του οποίου «η φιλοδοξία, η ενέργεια και ο ενθουσιασμός ήταν πηγή έμπνευσης για γενιές Γάλλων», και για μία «μαχητικότητα που μπορούσε να μετακινήσει βουνά και να ρίξει κάτω το φεγγάρι… Δεν εγκατέλειπε τη μάχη ποτέ».

Οπως έκανε γνωστό η οικογένειά του, ο Μπερνάρ Ταπί θα κηδευτεί στη Μασσαλία, «την πόλη της καρδιάς του», η οποία και αναμένεται να τον αποχαιρετίσει με πολύ θερμό τρόπο: από τον θρύλο του γαλλικού ποδοσφαίρου Ζινεντίν Ζιντάν μέχρι τους απλούς οπαδούς, κανείς δεν έχει ξεχάσει πώς οδήγησε την Ολιμπίκ Μαρσέιγ, ως πρόεδρος της ομάδας μεταξύ 1986-1994 σε πέντε διαδοχικούς θριάμβους στο γαλλικό πρωτάθλημα καθώς και στην κορυφή του Champions League, το 1993 – η Μαρσέιγ παραμένει η μόνη γαλλική ομάδα που έχει κατακτήσει αυτόν τον ευρωπαϊκό τίτλο. Το 1997, βέβαια, ο Ταπί κρίθηκε ένοχος διαφθοράς, για ένα στημένο ματς με τη Βαλενσιέν, και πέρασε 165 ημέρες στη φυλακή, αλλά αυτό έχει πια περάσει σε δεύτερη μοίρα. Δεν ήταν άλλωστε η πρώτη του καταδίκη, αυτή συνέβη το 1981, για παραπλανητική διαφήμιση και παραβίαση του εταιρικού δικαίου, ούτε και η τελευταία, την Τετάρτη το εφετείο του Παρισιού επρόκειτο να αποφανθεί για μία πτυχή αυτής που ο ίδιος αποκαλούσε «υπόθεση της ζωής του», της τριακονταετούς αντιδικίας του με την Crédit Lyonnais για την πώληση των μετοχών του στην Adidas, και πιο συγκεκριμένα για την αμφιλεγόμενη διαιτητική διαδικασία που του επιδίκασε το 2008 (κατόπιν ακυρώθηκε) 408 εκατομμύρια ευρώ ως αποζημίωση. Για τον ρόλο της στην έγκριση αυτού του διακανονισμού, ως υπουργός Οικονομικών του Νικολά Σαρκοζί τότε, κρίθηκε το 2016 ένοχη η Κριστίν Λαγκάρντ για αμέλεια που επέτρεψε την κατάχρηση κρατικών κεφαλαίων. Με τον θάνατο του Ταπί, ωστόσο, κλείνει και κάθε διαμάχη του με τη Δικαιοσύνη. Πρωτόδικα, άλλωστε, είχε αθωωθεί για τη συγκεκριμένη υπόθεση, την έφεση την είχε ασκήσει η Εισαγγελία.

Σε μία από τις χίλιες ζωές του, ο Μπερνάρ Ταπί ήταν ένας επιχειρηματίας που ειδικευόταν στην εξαγορά προβληματικών επιχειρήσεων, σε μία άλλη ιδιοκτήτης μίας ποδηλατικής ομάδας που κατέκτησε δις τον Γύρο της Γαλλίας, σε μία τρίτη, βουλευτής, ευρωβουλευτής, περιφερειακός σύμβουλος και υπουργός, για δύο σύντομα χρονικά διαστήματα, την περίοδο 1992-1993, στην κυβέρνηση του Φρανσουά Μιτεράν, σε μία τέταρτη τραγουδιστής και ηθοποιός και τηλεοπτικός παρουσιαστής, σε μία πέμπτη εκδότης της εφημερίδας «La Provence», σε μία έκτη… Ενα φεγγάρι, εκεί γύρω στο 1990, ήταν τόσο δημοφιλής που το περιοδικό «Nouvel Observateur» τον έβλεπε ως πιθανό μελλοντικό πρόεδρο. Πολλά μπορεί να του προσάψει κανείς, υπήρξε πάντως σταθερός σε ένα πράγμα, στην απέχθειά του προς την Ακροδεξιά: η τηλεοπτική του μονομαχία με τον Ζαν-Μαρί Λεπέν, το 1989, έχει μείνει στη γαλλική Ιστορία.