Το ακυρωμένο σχολείο

Η ομάδα των κουκουλοφόρων χούλιγκαν που οργάνωσε τα επεισόδια έξω από το 1ο και 2ο ΕΠΑΛ Σταυρούπολης, στη Θεσσαλονίκη, κατά τις μαρτυρίες, είναι συστηματικά βίαιη και παρακωλύει την ομαλή λειτουργία του σχολείου. Μια μαθήτρια που την έδειραν επειδή έχει αντιταχθεί στη δράση τους δηλώνει φοβισμένη. Ενας αυτόπτης μάρτυρας επεισοδίων δήλωσε στα ΜΜΕ ότι οι βίαιοι κουκουλοφόροι «χαιρετούσαν ναζιστικά, λέγανε “χάιλ Χίτλερ” και απειλούσαν να μας κρεμάσουν». Στο μεταξύ, η ναζιστική Χρυσή Αυγή, τα υψηλόβαθμα στελέχη της οποίας βρίσκονται στη φυλακή καταδικασμένα για σύσταση εγκληματικής οργάνωσης, έδωσε συγχαρητήρια στους πρωταγωνιστές των επεισοδίων, τα οποία επαναλήφθηκαν χθες, μάλιστα η αστυνομία ανακοίνωσε πέντε συλλήψεις μαθητών, ο ένας εκ των οποίων είχε πάνω του μαχαίρι.

Αναρωτιόμουν χθες για τα περιστατικά και, γενικότερα για τις ανομικές συμπεριφορές στα σχολεία (κύρια έκφανση των οποίων είναι οι καταλήψεις), αν θα βρεθούν δάσκαλοι, πολιτικοί ηγέτες, δικαστές να βάλουν τέλος στα σχολεία, φυτώρια αντικοινωνικών συμπεριφορών και ανομίας. Από τις εξελίξεις, διαπιστώνει κανείς ότι ούτε το σχολείο επέβαλε ποινές ούτε κάποιος εισαγγελέας παρενέβη και χρειάστηκε η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, να ζητήσει την παρέμβαση εισαγγελέα. Τέτοια προβλήματα όλοι τα αντιμετωπίζουν με τη λογική «ου μπλέξεις». Οι καθηγητές φοβούνται, η δικαιοσύνη στην καλύτερη περίπτωση δεν εκτιμά τη σοβαρότητα της κατάστασης και, πάντα, χρειάζεται να παρέμβει το υπουργείο για να μαζευτεί κάπως η κατάσταση.

Αυτά γίνονται όχι μόνο στην προβεβλημένη περίπτωση των ΕΠΑΛ Σταυρούπολης, όπου ο οργανωμένος βίαιος θύλακας μαθητών έχει σαφή ναζιστική ταυτότητα, αλλά και στις περισσότερες περιπτώσεις εκδήλωσης ανομικών συμπεριφορών. Οι καταλήψεις σχολείων, για ψύλλου πήδημα, είναι εθιμικός κανόνας της μέσης εκπαίδευσης. Τα κίνητρα των καταλήψεων είναι για μικρές ομάδες που επηρεάζονται από συγκεκριμένους ιδεολογικοπολιτικούς χώρους η επαναστατική γυμναστική (ενισχύουν τις οργανώσεις βάσεις νεολαιών και ομάδων που αργότερα θα διαπρέψουν στον πολιτικό ακτιβισμό στα πανεπιστήμια) και για τους περισσότερους συμμετέχοντες ο χαβαλές και η απώλεια μαθημάτων – τα οποία, για τη μεγάλη πλειονότητα όσων συμμετέχουν στη σχολική ζωή, δεν παίζουν σημαντικό ρόλο, στις τελευταίες τάξεις άλλωστε όλοι επικεντρώνονται στα συγκεκριμένα μαθήματα στα οποία θα δώσουν εξετάσεις για τα ΑΕΙ. Πριν από μερικές μέρες, χρειάστηκε ένας δήμαρχος να διακόψει μια κατάληψη ελάχιστων μαθητών, που γινόταν σε βάρος του σχολείου, χωρίς να διανοηθεί να το κάνει κάποιος άλλος. Πέρυσι, σε ένα σχολείο στην Κρήτη, ένας καθηγητής που προσπάθησε να σπάσει μια άλλη κατάληψη, προπηλακίστηκε από τους μαθητές του και οι εικόνες από εκείνον τον προπηλακισμό διαμοιράστηκαν ως τρόπαια στα κοινωνικά δίκτυα του Ιντερνετ. Ποιος άλλος θα τολμούσε να τον μιμηθεί;

Το διάστημα που διανύουμε, το υπουργείο προσπαθεί να εφαρμόσει κάποιας μορφής αξιολόγηση χωρίς να τα καταφέρνει, ο συνδικαλισμός είναι καθέτως απέναντι. Στο μεταξύ, οι καταλήψεις και, γενικότερα, δραστηριότητες που ακυρώνουν τη σχολική ζωή μπλοκάρουν όχι μόνο κάθε είδους μεταρρύθμιση αλλά ακόμα και την εκπαιδευτική διαδικασία. Και το χειρότερο: κανείς δεν φαίνεται να μπορεί και, εντέλει, δεν δοκιμάζει να τελειώσει αυτή την παθογένεια.

Στο μεταξύ, είναι ευνόητο για ποιο λόγο οι γονείς που μπορούν (ή ζορίζονται για να μπορέσουν) στέλνουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά σχολεία. Είτε είναι δεξιοί είτε αριστεροί (συμπεριλαμβανομένου του Τσίπρα, που κατά τα άλλα στηρίζει ΟΛΜΕ και θεωρεί τις καταλήψεις κατάκτηση του κινήματος).

Μια ξεχασμένη ιστορία
Εχει πολύ ενδιαφέρον ότι, σήμερα, το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ), σε συνεργασία με την πρεσβεία της Αργεντινής στην Αθήνα, διοργανώνει μια ιδιαίτερη εκδήλωση με τίτλο «Ημέρα της Μνήμης και των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Αργεντινή» (παράρτημα ΕΑΠ Αθήνας, Τζωρτζ 4, πλ. Κάνιγγος). Κι αυτό διότι δεν συμβαίνει συχνά στην Ελλάδα να ανακατεύονται φορείς της δημόσιας εκπαίδευσης σε εθνικά τραύματα άλλων χωρών. Είναι γνωστό ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα ποδοπατήθηκαν στην πλούσια αλλά άτυχη χώρα της Λατινικής Αμερικής, μετά τον θάνατο του Περόν και την ανατροπή της χήρας του, Ιζαμπέλ, στις 24 Μαρτίου 1976, από στρατιωτικό πραξικόπημα με επικεφαλής τον Χόρχε Βιντέλα. Ο δικτάτορας κυβέρνησε με σκληρότητα ως το 1981, μια εποχή γεμάτη δολοφονίες αντιφρονούντων, απαγωγείς νεογέννητων και εξαφανίσεις χιλιάδων ανθρώπων, που κυριολεκτικά τους έφαγε το σκοτάδι. Επειτα από την ήττα της Αργεντινής στα Φόκλαντ και την παλιννόστηση της δημοκρατίας, το 1983, συνελήφθη και καταδικάστηκε σε ισόβια – αλλά εξέτισε μόνο πέντε χρόνια.
Το φονικό εκείνο καθεστώς ενδιαφέρει και εμάς τους Ελληνες, λόγω της ασυλίας που απολάμβανε τότε από το ΚΚΕ, που το θεωρούσε «κεντρώο». Εύλογο, αφού ο Βιντέλα είχε καλές σχέσεις με την τότε ΕΣΣΔ.
Επί τη ευκαιρία, μήπως κάποιος ενδιαφερόμενος (η πρεσβεία της Αργεντινής, ίσως;) να «ρετουσάρει» το αδιανόητο φτιασίδωμα του καθεστώτος Βιντέλα από την ελληνική Wikipedia;