Οι γυναίκες που έφτιαξαν τον μύθο του 007

Εξι δεκαετίες προτού ο Ντάνιελ Κρεγκ πάρει το όπλο του Τζέιμς Μποντ και τεθεί στην υπηρεσία της βασίλισσας της Αγγλίας για τελευταία φορά, τις βάσεις για τη μετέπειτα θριαμβευτική πορεία που θα ακολουθούσαν οι νέες ιστορίες με πρωταγωνιστή τον πράκτορα 007 έβαλε η ταινία «Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007 εναντίον δόκτορος Νο». Σε αυτή λοιπόν τη θρυλική πλέον παραγωγή του Τέρενς Γιανγκ με τον Σον Κόνερι, φανταστείτε στον τίτλο να φιγουράρει όχι ο Τζόζεφ Γουάισμαν που υποδύθηκε τον Δόκτορα Νο αλλά μια μαϊμού που είχε ως κατοικίδιο ο ήρωάς του. Ή τους χαρακτήρες να μιλάνε περισσότερο σαν μαφιόζους από το Σικάγο και όχι με τους αυθεντικούς διαλόγους που έγραψε ο εμπνευστής του Μποντ, Ιαν Φλέμινγκ. Αυτές τις αλλαγές, μικρές αλλά με την ιδιαίτερη σημασία τους, πιστώνεται η σεναριογράφος Τζοάνα Χάργουντ, μια γυναίκα που επηρέασε σημαντικά την εξέλιξη του πράκτορα 007 αλλά η συνεισφορά της δεν αναγνωρίζεται αρκετά.

Η Χάργουντ ήταν η πρώτη που έγραψε για τις περιπέτειες του Τζέιμς Μποντ, με τη δεύτερη να είναι τώρα η Φίμπι Γουόλερ-Μπριτζ, στην ομάδα των σεναριογράφων του νέου φιλμ «No Time to Die» που κάνει πρεμιέρα σήμερα στις ελληνικές αίθουσες, ύστερα από καθυστέρηση 17 μηνών λόγω κορωνοϊού. Η Γουόλερ-Μπριτζ προσελήφθη για τη δουλειά αυτή ύστερα από πρόταση της μακροχρόνιας παραγωγού του φιλμ Μπάρμπαρα Μπρόκολι και υποστηρίχθηκε πολύ από τον πρωταγωνιστή της Ντάνιελ Κρεγκ, ο οποίος σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Radio Times σχολίασε πως «η επιρροή της διαπερνά πολύ αυτή την ταινία. Την κράτησε θρίλερ όπως ήταν, ενώ την έκανε και πολύ αστεία». Από την πλευρά της, ωστόσο, η σεναριογράφος κράτησε χαμηλούς τόνους ως προς τη συνεισφορά της στη νέα ιστορία και αρκέστηκε να πει πως «έψαχναν απλώς για τροποποιήσεις σε μερικούς από τους χαρακτήρες και κάποιες από τις ιστορίες».

Οπως και να έχει, είναι αναζωογονητικό να βλέπει κανείς μια γυναίκα να πολιορκεί το μέχρι πρότινος ανδροκρατούμενο περιβάλλον του Τζέιμς Μποντ και να κερδίζει μια περίοπτη θέση ανάμεσα στους δημιουργούς του. Η περίπτωση της Γουόλερ-Μπριτζ είναι αντιστρόφως ανάλογη της Χάργουντ, η οποία έμεινε στο περιθώριο του Χόλιγουντ, παρά το γεγονός ότι με το πνεύμα είχε σώσει τη σειρά του Μποντ πολλές φορές από σοβαρά λάθη, γιατί εκτός από την πρώτη ταινία εργάστηκε επίσης στο «Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007: Από τη Ρωσία με αγάπη» και «Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007 εναντίον Χρυσοδάκτυλου» χωρίς να φαίνεται η συμμετοχή της. «Είναι μια βασική συνεργάτιδα της οποίας το έργο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αγνοημένο» δηλώνει στο BBC η δρ Λίσα Φάνελ, ειδικός στα θέματα έμφυλης πολιτικής του Μποντ και συγγραφέας του βιβλίου «Για τα μάτια του μόνο: Οι γυναίκες του Τζέιμς Μποντ». «Αγωνίστηκε για να διασφαλίσει ότι οι πρώτες ταινίες του Μποντ αντικατοπτρίζουν την ουσία των μυθιστορημάτων του Ιαν Φλέμινγκ. Ενώ συνέβαλε στη διαμόρφωση της κινηματογραφικής ταυτότητας μιας από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες του λαϊκού πολιτισμού» σχολίασε η Φάνελ. Τα λόγια της επιβεβαιώνει και ένας παλαιότερος πρωταγωνιστής των ταινιών, ο Ρότζερ Μουρ, ο οποίος στο βιβλίο του «One Lucky Bastard» έγραψε: «Η εμπλοκή της συχνά αγνοούνταν και ο κεντρικός της ρόλος θολώνεται από τις ιδιοτροπίες της ιστορίας του κινηματογράφου και τον εγωισμό αυτών που βρίσκονται μέσα του».

ΕΣΩΣΕ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ. Η Χάργουντ, με καταγωγή από την Ιρλανδία, ξεκίνησε την πορεία της στη βιομηχανία του θεάματος ως υπεύθυνη σεναρίων, μια αρμοδιότητα που σπάνια ανέθεταν σε γυναίκες τη δεκαετία του 1950. Αφού αρχικώς συνεργάστηκε με το πρακτορείο ταλέντων Famous Artists, στη συνέχεια εντάχθηκε στο δυναμικό του γραφείου του παραγωγού Χάρι Σάλτζμαν, με την προϋπόθεση ότι θα μπορούσε να γράφει και η ίδια σενάρια. Αυτό ήταν άλλωστε το πάθος της και για χάρη του οποίου ανέλαβε κατά καιρούς και άλλες δουλειές προκειμένου να έχει την ελευθερία να γράφει. Το γραφείο του Σάλτζμαν ήταν εκείνο που απέκτησε τα δικαιώματα των μυθιστορημάτων του Φλέμινγκ, ανοίγοντας την πόρτα του μποντικού σύμπαντος στη Χάργουντ. Η ίδια ξεκίνησε να επεξεργάζεται το κείμενο για την ταινία με τον Δόκτορα Νο, προσπαθώντας να μείνει όσο το δυνατόν περισσότερο πιστή στα βιβλία του Φλέμινγκ, αφού πίστευε πως η λεπτομέρεια αυτή κάνει τις καλές ταινίες. Οταν άλλοι συνεργάτες της ταινίας όπως ο παραγωγός Γουλφ Μάνκοβιτς εισήγαγαν ακρότητες στη δεύτερη φάση ανάπτυξης του σεναρίου, όπως η μαϊμού που προαναφέραμε, το στούντιο απευθύνθηκε ξανά στη Χάργουντ για να σώσει την κατάσταση. Το ίδιο συνέβη και αργότερα. Οταν ο στρατηγός Μπέρκελι Μάθερ συνεργάστηκε με τους δημιουργούς για να κάνει τους διαλόγους πιο ανδρικούς με μεγάλη αποτυχία, η Χάργουντ επενέβη οκτώ ημέρες προτού ξεκινήσουν τα γυρίσματα για να επιστρέψουν στον αρχικό σχεδιασμό.

Αντί, ωστόσο, ο σκηνοθέτης της ταινίας Γιανγκ και οι συνεργάτες του να αναγνωρίσουν τη συνεισφορά της, προτίμησαν να της συμπεριφερθούν υποτιμητικά και με σεξιστική διάθεση, υποτιμώντας σημαντικά την προσφορά της και διεκδικώντας την αναγνώριση για λογαριασμό τους. Με τον Γιανγκ συνεργάστηκε ξανά στα γυρίσματα του «Από τη Ρωσία με αγάπη», ωστόσο οι καλλιτεχνικές τους διαφορές ήταν τόσες που η Χάργουντ αποσύρθηκε από την παραγωγή και στους τίτλους της ταινίας τής πιστώθηκε η προσαρμογή του σεναρίου μόνο και όχι η συγγραφή του.