Η πρώτη κυβερνήτης-δήμαρχος του Βερολίνου και ο γρίφος των απαλλοτριώσεων

Για τους Σοσιαλδημοκράτες στο κρατίδιο του Βερολίνου πρώτα ήρθε το σοκ. Την Κυριακή, ταυτόχρονα με τις παγγερμανικές εκλογές, διεξήχθησαν και τοπικές βουλευτικές εκλογές καθώς και δημοτικές εκλογές στο κρατίδιο του Βερολίνου. Οταν έκλεισαν οι κάλπες το βράδυ της Κυριακής, τα exit polls έδειχναν το SPD πίσω από τους Πράσινους. Χρειάστηκε να ολοκληρωθεί η καταμέτρηση των ψήφων τη Δευτέρα το πρωί για το τελικό αποτέλεσμα: πρώτο κόμμα το SPD με 21,4% και δεύτερο κόμμα οι Πράσινοι με 18,9%. Και το σημαντικότερο: η επικεφαλής του SPD, Φραντσίσκα Γκίφεϊ, θα είναι η πρώτη γυναίκα κυβερνήτης-δήμαρχος του Βερολίνου – αντιστοιχεί στη θέση τοπικού πρωθυπουργού για την πόλη-κρατίδιο του Βερολίνου – μετά τη Λουίζε Σρέντερ που άσκησε υπηρεσιακά το αξίωμα το 1948 για έναν χρόνο.

Η Φραντσίσκα Γκίφεϊ αναλαμβάνει το αξίωμα από το οποίο πέρασαν μεγάλα ονόματα της γερμανικής πολιτικής ζωής (Ερνστ Ρόιτερ, Βίλι Μπραντ, Χανς-Γιόχεν Φόγκελ, Ρίχαρντ φον Βαϊτσέκερ). Η 43χρονη Γκίφεϊ έχει πίσω της μια πετυχημένη πολιτική καριέρα. Από τοπική δήμαρχος στον δήμο Νόικελν του Βερολίνου, έγινε υπουργός Οικογένειας, Γυναικών και Νεολαίας στην τελευταία κυβέρνηση της Μέρκελ μέχρι τη στιγμή που ήρθε αντιμέτωπη με τη λογοκλοπή στο διδακτορικό της. Παραιτήθηκε από ομοσπονδιακή υπουργός και τον περασμένο Ιούνιο παρέδωσε και τον διδακτορικό της τίτλο. Αλλά δεν παραιτήθηκε από την πολιτική.

Αφιερώθηκε στη μάχη του Βερολίνου και, παρά τα χαμηλά ποσοστά για τα δεδομένα του SPD στο Βερολίνο, κράτησε το «Κόκκινο Δημαρχείο» (έδρα της τοπικής κυβέρνησης) στα χέρια των Σοσιαλδημοκρατών. Η Γκίφεϊ θα χρειαστεί άλλα δύο κόμματα για να κυβερνήσει το κρατίδιο της γερμανικής πρωτεύουσας. Εχει την πολυτέλεια να  αναζητήσει μία συμμαχία προς τα δεξιά του κόμματος με τη Χριστιανική Ενωση και τους Φιλελεύθερους, αλλά είναι αμφίβολο αν θα την ακολουθήσει η αριστερή βάση του SPD στο Βερολίνο.

Πιθανότερη είναι η συνέχιση του συνασπισμού με τους Πράσινους και την Αριστερά, που κυβερνούσε μέχρι τώρα. Αλλά και αυτή η συνεργασία δεν θα είναι ανέφελη, καθώς οι Πράσινοι του Βερολίνου με επικεφαλής την Μπετίνα Γιάρας βγήκαν ενισχυμένοι από τις εκλογές. Θα χρειαστεί να τραβήξει φρένο σε πολλές από τις προτάσεις των Πρασίνων, όπως εκείνες για μια «πόλη χωρίς αυτοκίνητο» και την άμεση υλοποίηση των στόχων για την προστασία του κλίματος.

Η πρώτη δοκιμασία για τη νέα κυβερνήτη δήμαρχο Γκίφεϊ και την κυβέρνηση που θα σχηματίσει είναι να διαχειριστεί το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος που πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα με τις εκλογές της Κυριακής για την απαλλοτρίωση μεγάλων ιδιοκτησιών κατοικίας στο Βερολίνο. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν σαφές: 56,4% υπέρ και 39% κατά της πρωτοβουλίας για την αναγκαστική απαλλοτρίωση ιδιωτικών ομίλων που έχουν στην ιδιοκτησία τους πάνω από 3.000 διαμερίσματα στο Βερολίνο.

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος δεν είναι δεσμευτικό για την τοπική κυβέρνηση του Βερολίνου. Είναι όμως υποχρεωμένη να «δρομολογήσει όλα τα μέτρα», τα οποία είναι απαραίτητα για τη μεταφορά των ακινήτων αυτών σε ιδιοκτησία κοινής ωφελείας. «Δεν θέλω να κυβερνώ μια πόλη που συνδέεται με αναγκαστική απαλλοτρίωση» λέει η Φραντσίσκα Γκίφεϊ, «με τον τρόπο αυτόν δεν πρόκειται να λυθεί το κοινωνικό πρόβλημα κατοικίας που έχει το Βερολίνο». Και οι Πράσινοι είναι αντίθετοι με την αναγκαστική απαλλοτρίωση κατοικιών. Πάντως σε άλλες πόλεις της Γερμανίας το πρόβλημα κατοικίας είναι οξύτερο, με τιμές πολύ υψηλότερες από τις τιμές ακινήτων στο Βερολίνο.