Ο ΟΗΕ ψάχνει διέξοδο για νέο γύρο διαλόγου

Συμβιβαστική φόρμουλα η οποία θα του επέτρεπε να διορίσει μεν μόνιμο ειδικό απεσταλμένο του για το Κυπριακό, χωρίς όμως να προκαλεί την αντίδραση της Αγκυρας και των Τουρκοκυπρίων, αναζητούσε μέχρι χθες βράδυ ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Το παρασκήνιο στη Νέα Υόρκη ήταν έντονο, ενώ δεν έλειψαν και οι ανατροπές.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο γεύμα το οποίο παράθεσε ο γ.γ. του ΟΗΕ στους δύο ηγέτες την περασμένη Δευτέρα, ο Ερσίν Τατάρ ήγειρε εκ νέου την ένσταση της τουρκικής πλευράς στο ενδεχόμενο διορισμού μόνιμου ειδικού αντιπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό, προβάλλοντας τα γνωστά επιχειρήματα. Ο Γκουτέρες φέρεται ότι εξήγησε στον τουρκοκύπριο ηγέτη ότι ευνοεί αυτό το ενδεχόμενο, όχι διότι θέλει να στείλει το μήνυμα της επανέναρξης συνομιλιών, αλλά διότι το Κυπριακό βρίσκεται στην ατζέντα του Συμβουλίου Ασφαλείας και αυτό είναι που επιμένει να τηρηθεί όπως πρέπει η διαδικασία, η οποία άλλωστε ορίζει πως το ΣΑ είναι εκείνο που καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται να παρέχει τις καλές υπηρεσίες του ο εκάστοτε γενικός γραμματέας. Παρόμοιο ζήτημα πρόσφατα είχε προκαλέσει ανάλογες προστριβές ανάμεσα στη Γενική Γραμματεία του ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας. Ετσι ο Ερσίν Τατάρ συναίνεσε.

ΥΠΑΝΑΧΩΡΗΣΕ… ΚΑΠΩΣ. Ωστόσο, με την έξοδο των ηγετών των δύο κοινοτήτων από το γεύμα και τις σχετικές δηλώσεις κάτι άλλαξε. Το εάν ο Τατάρ το ξανασκέφτηκε ή εάν η Αγκυρα δεν συμφώνησε με την αλλαγή, παραμένει άγνωστο, ωστόσο λογικά πέραν τούτων είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς άλλους λόγους για τους οποίους ο τουρκοκύπριος ηγέτης έκανε νέες δηλώσεις με τις οποίες ξεκαθάριζε ότι ακόμα και εάν πρόκειται για μόνιμο ειδικό απεσταλμένο, όποιος επιλεγεί δεν μπορεί να έχει αρμοδιότητες πέραν αυτών που είχε η Λουτ, ως προσωπική.

Η εξέλιξη αυτή ήταν, όπως όλα δείχνουν, εκείνη που περιέπλεξε τα πράγματα, με τα Ηνωμένα Εθνη να αναζητούν εκ νέου συμβιβαστική λύση και με τον γ.γ. του ΟΗΕ να προσανατολίζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στον διορισμό μεν μόνιμου ειδικού αντιπροσώπου του για το Κυπριακό – αντί απλώς στον διορισμό ειδικού απεσταλμένου του -, που όμως θα έχει σε πρώτη φάση πολύ συγκεκριμένες και μειωμένες αρμοδιότητες, έτσι που να ικανοποιείται και η τουρκική πλευρά η οποία δεν αποδέχεται την όποια εξέλιξη παραπέμπει στην επανέναρξη συνομιλιών.

ΤΡΙΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ. Σύμφωνα με διπλωματική πηγή, τα ΗΕ προσανατολίζονται στην ανάθεση τριών τομέων στο πρόσωπο που θα αναλάβει το αξίωμα αυτό. Πρώτον, την προώθηση του έργου των δικοινοτικών τεχνικών επιτροπών, δεύτερον, την εξεύρεση και προώθηση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τρίτον, την από κοινού διερεύνηση με τα δύο μέρη της προοπτικής για επανέναρξη μελλοντικά συνομιλιών στο Κυπριακό. Τα τρία αυτά θέματα δεν ενοχλούν καμία από τις πλευρές και, κυρίως, δεν προσκρούουν στις ενστάσεις που εγείρει η Αγκυρα.

«ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΔΥΣΚΟΛΟ». Μιλώντας στο Associated Press, o κύπριος υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης εκτίμησε ότι μέχρι το τέλος του έτους θα διαφανεί εάν υπάρχουν προοπτικές για επανέναρξη του διαλόγου. «Χωρίς διαπραγματεύσεις», παραδέχθηκε ο Χριστοδουλίδης, «αντιλαμβανόμαστε πως η κατάσταση γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη». Αφού επεσήμανε ότι υπήρξε αντίδραση από πλευράς της διεθνούς κοινότητας στο αίτημα της τουρκικής πλευράς για δύο κράτη, ο κύπριος ΥΠΕΞ επανέλαβε πως για τη Λευκωσία δεν τίθεται τέτοιο θέμα προς συζήτηση.

Το θέμα της αναγνώρισης της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» απέσυρε πλήρως – προς το παρόν – και ο Τατάρ, λέγοντας πως δεν αναμένει στο παρόν στάδιο την αναγνώριση της «ΤΔΒΚ», αλλά προέταξε αντί αυτής αποκλειστικά το αίτημα της τουρκικής πλευράς για κυριαρχική ισότητα των Τουρκοκυπρίων σε μια μελλοντική διευθέτηση του Κυπριακού.