Ενωση σημαίνει και κοινή άμυνα

Από τη στιγμή που η Τουρκία ξαναέδωσε διαπιστευτήρια απροσδόκητου γείτονα, από το καλοκαίρι του 2000 και μέχρι τον Μάρτιο του 2001, όταν εκτονώθηκε η κρίση με τους μετανάστες στον Εβρο, ο κύβος είχε ριφθεί. Στις συνθήκες που διαμορφώνονται, με την Τουρκία του Ερντογάν να διεκδικεί ρόλο στη Μεσόγειο και να απειλεί συστηματικά το στάτους στο Αιγαίο, η Ελλάδα δεν μπορούσε να επαφίεται στην ισχύ που απέρρεε από την ενεργό εμπλοκή της με το ευρωπαϊκό εγχείρημα. (Πού θα ήταν η Ελλάδα αν, το 2015, είχε οδηγηθεί εκτός Ευρώπης, ας μην το συζητάμε καλύτερα – και πρώτα απ’ όλα να μην το συζητούν όσοι στο παρελθόν έχουν πιστέψει και διακηρύξει ότι «η θάλασσα δεν έχει σύνορα» και «το Αιγαίο ανήκει στα ψάρια του».) Επρεπε να προετοιμαστεί για το χειρότερο – έπρεπε δηλαδή να θωρακίσει την άμυνα, που για πολύ καιρό είχε μείνει πίσω.

Αμυντική θωράκιση μιας χώρας σημαίνει συγκεκριμένες κινήσεις. Νέα όπλα και πολιτικοστρατιωτικές συμμαχίες. Σε έναν κόσμο που αλλάζει, δεν έχεις τίποτα άλλο να αντιπαραθέσεις. (Ναι, υπάρχει και η ωραία εικόνα, «τι τα θέλουμε τα όπλα, τα μαχαίρια, τα σπαθιά, να τα κάνουμε τρακτέρια για να ζει η εργατιά», αλλά η ιστορία τέτοιων συνθημάτων για την παγκόσμια ειρήνη έχει βάθος και ιστορία – και δεν είναι του παρόντος να ξύνουμε πληγές.)

Η σύγκλιση της χώρας μας με τη Γαλλία, υπαγορεύτηκε πρωτίστως από τη συγκυρία. Αλλά πέρα από το ιστορικό βάθος των σχέσεών μας, η συμφωνία αναβάθμισης της διμερούς αμυντικής συνεργασίας των δύο χωρών ενισχύει ουσιαστικά την αποτρεπτική δύναμη της Ελλάδας. Αυτό σημαίνει ότι, σιγά σιγά, θεμελιώνεται το υπόβαθρο για την κοινή ευρωπαϊκή άμυνα. Ο Μητσοτάκης, αναφερόμενος στα γεγονότα του Εβρου, κάνει συνεχώς λόγο για τα σύνορα της Ευρώπης και για υβριδική απειλή κατά της Ευρώπης – μια ορολογία που την έχουν υιοθετήσει και οι αξιωματούχοι της ΕΕ. Τώρα, έγινε ένα βήμα ακόμα προς τη δημιουργία αυτού του αμυντικού βραχίονα.

Η ιδέα της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας (ή του Ευρωστρατού) κυοφορείται δεκαετίες, αλλά οι ευρωπαϊκές χώρες ήταν βολεμένες με την ύπαρξη του ΝΑΤΟ και την αμερικανική παρουσία στα εύφλεκτα σημεία του κόσμου. Η μετατόπιση της αμερικανικής ισχύος αλλάζει το κέντρο βάρους και της Ευρώπης, η διεθνής παρουσία της οποίας δεν μπορεί πλέον να εξαντλείται σε ευχολόγια. Η αγορά από την Ελλάδα γαλλικών φρεγατών ναι μεν διασώζει μέρος του γοήτρου του προέδρου Μακρόν, μετά την πρόσφατη κρίση με τις ΗΠΑ, έπειτα από την ακύρωση της συμφωνίας για πώληση υποβρυχίων στην Αυστραλία, αλλά ταυτόχρονα θωρακίζει την Ελλάδα και δίνει το έναυσμα στην Ευρώπη να προχωρήσει στρατιωτικά, φυσικά σε συνεργασία με την Αμερική – ο Μακρόν ήδη προανήγγειλε αναθέρμανση των γαλλοαμερικανικών σχέσεων, ο Μητσοτάκης καθησύχασε για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, που είναι σε άριστο επίπεδο. Η Αμερική ουσιαστικά ζητά από την Ευρώπη τη συνεισφορά που της αναλογεί στη νέα ισορροπία.

Η Ελλάδα, έτσι, γίνεται ο αποφασιστικός εταίρος που, μαζί με τη Γαλλία, ωθούν την Ευρώπη στο επόμενο βήμα προς την ενοποίηση: στην κοινή άμυνα. Ωσπου να κατακτηθεί, τα επεισόδια, αναμφίβολα, θα είναι πολλά. Αλλά αν δεν κερδηθεί το στοίχημα της κοινής άμυνας, η Ενωση θα είναι κάτι ελλιπές. Και ανίσχυρο, στον κόσμο που ανατέλλει.