«Η φύση μάς διέψευσε για ακόμη μια φορά»

«Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ανακοινώνει ότι σήμερα στις 9.17 ώρα Ελλάδος το σεισμολογικό δίκτυο κατέγραψε πολύ ισχυρή σεισμική δόνηση με μέγεθος 5,8 στην κλίμακα Ρίχτερ. Ο σεισμός έγινε σε απόσταση 346 χλμ. νότια νοτιοανατολικά των Αθηνών. Το επίκεντρο της δόνησης εντοπίζεται 23 χλμ. βορειοδυτικά της πόλης της Αρβης». Αυτό το ηχογραφημένο μήνυμα άκουγε χθες όποιος καλούσε στο Αστεροσκοπείο Αθηνών για να ενημερωθεί για την ισχυρή σεισμική δόνηση στο Αρκαλοχώρι που διαδέχθηκαν εκατοντάδες μετασεισμοί.

«Κεραυνός εν αιθρία». Από τα πρώτα λεπτά, ο καθηγητής και πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμης Λέκκας, χαρακτήρισε τον σεισμό «κεραυνό εν αιθρία». Το ίδιο επανέλαβε και σε επικοινωνία με «ΤΑ ΝΕΑ» κατά τη μετάβασή του στην Κρήτη. «Ηταν μια αναπάντεχη, θα έλεγε κανείς, δόνηση. Εκείνο που κάνουμε τώρα είναι να δούμε την εξέλιξη της ακολουθίας αλλά και το κατά πόσο κινδυνεύουν άλλα ρήγματα να ενεργοποιηθούν από αυτόν τον μεγάλο σεισμό. Θα πρέπει να κάνουμε μία έρευνα στην περιοχή προκειμένου να δούμε την εξέλιξη του φαινομένου. Τα δεδομένα του πεδίου είναι πολύ σημαντικά», σημείωσε, ενώ όσον αφορά το κρίσιμο ερώτημα, αν τα 5,8 Ρίχτερ ήταν ο κύριος σεισμός, ο καθηγητής ανέφερε: «Αυτό δεν το ξέρουμε, πρέπει να περάσουν αρκετές ώρες για να δούμε τι γίνεται. Αναμένουμε όμως ότι μπορεί να κάνει κάποιον μετασεισμό μέχρι 5,3».

Στην αυλή του Β’ Δημοτικού σχολείου Αρκαλοχωρίου, όπου στήθηκε μια πρώτη συνέντευξη Τύπου, ο ίδιος έκανε λόγο για επιχειρησιακή ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού, ενώ σε επιστημονικό επίπεδο υπενθύμισε τα συμπεράσματα σύσκεψης που είχε γίνει πριν από ενάμιση μήνα: «Ολη η επιστημονική κοινότητα προβληματίστηκε τότε για τη μακρόσυρτη σεισμική ακολουθία. Κάναμε Επιτροπή Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου όπου 20 επιστήμονες, μηδενός εξαιρουμένου, από όλη τη χώρα, είπαμε ότι το μέγιστο θα είναι 5,3 ή ίσως 5,4. Ο σεισμός των 5,8 είναι κάτι που δεν μπορούσαμε, τότε τουλάχιστον, ως επιστήμονες να προδιαγράψουμε. Η φύση μάς διέψευσε για ακόμη μια φορά», σχολίασε, συμπληρώνοντας ότι το φαινόμενο ακολουθεί μια φθίνουσα πορεία.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΜΗΝΩΝ. Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Βασίλης Καραστάθης, μιλώντας στα «ΝΕΑ», περιέγραψε ένα φαινόμενο με προσεισμική δραστηριότητα μηνών ενώ, σύμφωνα με τα έως τώρα ευρήματα, εκτίμησε ότι η χθεσινή σεισμική δόνηση, της τάξης του 5,9 όσο τη μετρούν στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, αφορά κατά πάσα πιθανότητα σε κύριο σεισμό: «Το φαινόμενο έχει ξεκινήσει μήνες πριν. Είχε ήδη μια προσεισμική δραστηριότητα για αρκετό καιρό. Εμείς εγκαταστήσαμε συστοιχία σεισμογράφων στην περιοχή έναν χρόνο πριν. Πρακτικά καταγράφαμε ακόμη και πολύ μικρούς σεισμούς. Ετσι, είχαμε αντιληφθεί ότι είχε αρχίσει από το τέλος του προηγούμενου χρόνου να δημιουργείται μια μικροσεισμικότητα με ακολουθία έντονη και αισθητή από τον κόσμο, μέσα στον Ιούνιο. Είχαμε σεισμούς λίγο μεγαλύτερους από 4 Ρίχτερ. Αυτό δεν μας έδειχνε εκτόνωση, με την έννοια ότι το δυναμικό δεν εκτονώνεται με μικρούς σεισμούς. Ως εκ τούτου, είχαμε συμπεράνει ότι η ζώνη που είχε ενεργοποιηθεί είναι αρκετά σημαντική και θα μπορούσε, αυτό το ρήγμα του Καστελλίου, μήκους 25 χλμ., να δώσει ένα αρκετά μεγάλο μέγεθος. Αυτό, τονίζω, ήταν μέσα στα ενδεχόμενα αλλά δεν ήταν πρόβλεψη. Τώρα, υπάρχει αυτό το ρήγμα που ενεργοποιήθηκε. Από την άλλη, ο μηχανισμός γένεσης που υπολογίστηκε συνάδει με αυτό το ρήγμα. Αν συνδυάσουμε αυτά τα δύο – είναι στον ίδιο χώρο ο σεισμός, έχει τον ίδιο μηχανισμό γένεσης, είναι στο νότιο άκρο του ρήγματος του Καστελλίου – θεωρούμε ότι κατά πάσα πιθανότητα προήλθε από αυτό το ρήγμα, που έχει δυναμικό αυτής της τάξης. Ως εκ τούτου, εκτιμούμε ότι μάλλον πρόκειται για τον κύριο σεισμό».

ΜΕΤΑΣΕΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και ο καθηγητής Γεωφυσικής ΕΚΠΑ και διευθυντής Ινστιτούτου Φυσικής Εσωτερικού της Γης του Ελ.Με.Πα., Φίλιππος Βαλλιανάτος, προβλέποντας μετασεισμική ακολουθία αρκετών εβδομάδων. «Η μεγαλύτερη πιθανότητα είναι να ήταν αυτός ο κύριος σεισμός. Εξάλλου έχει υπερβεί και τα ανώτατα αναμενόμενα όρια. Η κάθε περιοχή έχει ένα σεισμικό δυναμικό. Αυτή τη στιγμή έχουμε φτάσει στο ανώτατο μέγεθος που μπορεί να δώσει η συγκεκριμένη περιοχή. Οριακά, θα έλεγα, το έχουμε ξεπεράσει. Επίσης, είναι από τις λίγες περιπτώσεις που το επίκεντρο της σεισμικής δόνησης στην Κρήτη είναι στην ξηρά. Μια αντίληψη ετών έλεγε ότι η Κρήτη έχει σεισμούς στον θαλάσσιο χώρο άρα η απόσταση από τα αστικά κέντρα προστατεύει τα αστικά συγκροτήματα από τον σεισμικό κίνδυνο. Ο σεισμός αυτός έδειξε ότι οι σεισμικές πηγές πάνω στο νησί χρήζουν ειδικής προσοχής γιατί όταν ενεργοποιηθούν, τα αποτελέσματά τους είναι ιδιαίτερα σκληρά», σημειώνει, απευθύνοντας έκκληση στους κατοίκους να μένουν μακριά από καταπονημένα κτίρια. «Να σας θυμίσω τι έγινε στη Σάμο», υπογράμμισε με νόημα, αναφερόμενος στον τραγικό θάνατο δύο νέων παιδιών που καταπλακώθηκαν από μπάζα καθώς επέστρεφαν από το σχολείο.