Ο Πούτιν αποκτά επιτέλους το Ιντερνετ που ήθελε

Στις 16 Σεπτεμβρίου, μια ημέρα μετά την έναρξη των κοινοβουλευτικών εκλογών της Ρωσίας, μέλη της Ανω Βουλής κάλεσαν εκπροσώπους της Google και της Apple προκειμένου να τους επιπλήξουν για την «ανάμειξή τους» στην ψηφοφορία. Ποιο ήταν το αδίκημα;

Οι τεχνολογικές εταιρείες επέτρεψαν στους χρήστες να έχουν πρόσβαση σε μια εφαρμογή βοήθειας στην ψηφοφορία που δημιουργήθηκε από υποστηρικτές του φυλακισμένου ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι. Τελικά, και οι δύο εταιρείες υποχώρησαν και αφαίρεσαν την εφαρμογή από τα ηλεκτρονικά τους καταστήματα.

Οι περισσότεροι είδαν στην κίνηση αυτή την καταστολή της Μόσχας στις δύο πλατφόρμες της Σίλικον Βάλεϊ ως μέρος της ευρύτερης επίθεσης του Κρεμλίνου στην ελευθερία της έκφρασης. Ομως υπάρχει μια πολύ σημαντικότερη διάσταση. Η κυβέρνηση Πούτιν, γράφει η «Washington Post», έλαβε μια στρατηγική απόφαση να αποσυνδέσει το ρωσικό Διαδίκτυο – ευρέως γνωστό ως Runet – από τον υπόλοιπο κυβερνοχώρο.

Το Κρεμλίνο δεν θέλει μια ρωσική έκδοση του «Σινικού Κυβερνοτείχους» του Πεκίνου ή να αποκλείσει πλήρως το Runet από τον έξω κόσμο. Αντ’ αυτού, ο Βλαντίμιρ Πούτιν θέλει οι πολίτες της χώρας του να βασίζονται σε υπηρεσίες και εφαρμογές ρωσικής κατασκευής, να επικοινωνούν μέσω ρωσικών πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, να παρακολουθούν βίντεο σε πλατφόρμες ρωσικής κατασκευής και να αναζητούν πληροφορίες χρησιμοποιώντας υπηρεσίες που παρέχονται από τη Ρωσία. Με αυτόν τον τρόπο, ελπίζει, θα δημιουργηθεί μια εξάρτηση για τους πολίτες από την εκδοχή της πραγματικότητας που επιθυμούν να προωθήσουν οι ρωσικές Αρχές.

Οι ρωσικές Αρχές έχουν ήδη κάνει την εγχώρια μηχανή αναζήτησης Yandex ως την προεπιλεγμένη επιλογή για τα έξυπνα κινητά που πωλούνται στη Ρωσία. Από το επόμενο έτος, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που έχουν ήδη εκδοθεί από το υπουργείο Παιδείας, οι Ρώσοι εκπαιδευτικοί και οι διευθυντές των σχολείων θα μπορούν να επικοινωνούν με γονείς και παιδιά μόνο μέσω ρωσικών πλατφορμών κοινωνικών μέσων. Το Κρεμλίνο ενθαρρύνει επίσης την ανάπτυξη μιας ρωσικής εναλλακτικής του YouTube. Οι αξιωματούχοι εναποθέτουν τις ελπίδες τους στο RuTube, έργο που χρηματοδοτείται από την Gazprom, η οποία ελέγχεται από στενούς φίλους του Πούτιν.

Ο πραγματικός σκοπός της εκστρατείας, σημειώνει η εφημερίδα, προέρχεται σαφώς από τον άνθρωπο που επιλέχθηκε να ηγηθεί του έργου RuTube: τον Αλεξάντερ Ζάροφ, πρώην επικεφαλής της Roskomnadzor, της ρωσικής υπηρεσίας λογοκρισίας στο Διαδίκτυο. Η Roskomnadzor διέταξε τους περιφερειακούς παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να αναφέρουν λεπτομερώς την υποδομή της Google εντός της Ρωσίας το 2020. Σε συνάντηση με δημοσιογράφους τον Φεβρουάριο, ο Πούτιν άφησε να εννοηθεί ότι είναι πρόθυμος να εξετάσει την απαγόρευση ορισμένων παγκόσμιων πλατφορμών –  αλλά ότι θα το έκανε μόνο όταν η χώρα είχε εγχώρια ισοδύναμα. Η στιγμή εκείνη σχεδόν έφτασε.

Ολοι θυμούνται το μεγάλο φιάσκο της σοβιετικής εμπειρίας για τεχνολογική αυτάρκεια. Το Κρελίνο ελπίζει ότι αυτή τη φορά όλα θα πάνε καλύτερα. Οι ρωσικές Αρχές έχουν σημειώσει μεγάλη πρόοδο στη δημιουργία και χρήση προηγμένης τεχνολογίας παρακολούθησης, μεταξύ των οποίων και συστήματα αναγνώρισης προσώπου, τα οποία ήδη έχουν χρησιμοποιηθεί για την αναγνώριση διαδηλωτών. Εάν το Κρεμλίνο επιτύχει να αποκόψει τη Ρωσία από τον παγκόσμιο κυβερνοχώρο, θα έχει επιτύχει αυτό που θέλει. Ομως γι’ αυτό το θέμα μπορούμε να αντλήσουμε ένα συμπέρασμα από τη ρωσική ιστορία: Η χώρα εκσυγχρονίστηκε μόνο όταν αλληλεπίδρασε με τον έξω κόσμο και όχι σε απομόνωση.