Τρεις κύπριοι υπουργοί, τρεις διαφορετικές εποχές

Αν το συζητούσαμε πριν από 30, 40, 50 χρόνια, δύσκολα θα φανταζόταν κανείς ότι θα γινόταν θέμα ντιμπέιτ το «πόσο Ελληνας είναι ένας Κύπριος» που αναλαμβάνει πολιτικό αξίωμα στη χώρα. Είναι, μάλλον, σημείο των καιρών. Διότι ο νέος υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Χρήστος Στυλιανίδης δεν είναι ο πρώτος Κύπριος που κάθισε σε υπουργική καρέκλα στη σύγχρονη ιστορία μας.

Ο πρώτος ήταν, βέβαια, ο Λουκής Ακρίτας. Γεννημένος στη Μόρφου, ήρθε στην Αθήνα στα 21 του κι εκτός από πολιτικός διακρίθηκε ως δημοσιογράφος και συγγραφέας. Προοδευτικός διανοούμενος και βαθιά πατριώτης. Πριν συνδέσει το όνομά του με την κορυφαία σύγχρονη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, είχε πολεμήσει στο ελληνοαλβανικό μέτωπο, συμμετείχε στην κυβέρνηση απελευθερώσεως του Γεωργίου Παπανδρέου το 1944 και το 1951 εκλέχτηκε πρώτος σε σταυρούς βουλευτής στην Αθήνα με την ΕΠΕΚ του Πλαστήρα. Ενα χρόνο πριν, το 1950, το 95,71% των Κύπριων υπέγραψαν υπέρ της Ενωσης με την Ελλάδα. Σταθερά παρών στη διεθνή σκηνή σε θέματα που αφορούσαν την Κύπρο, ήταν αυτός που τον Δεκέμβριο του 1951, ως μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στην 6η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στο Παρίσι, στάθηκε μπροστά στους ισχυρούς του πλανήτη και τους μετέφερε την εκπεφρασμένη επιθυμία του λαού του. Ελλαδίτης ή Κύπριος; Η ερώτηση αυτή θα ήταν ύβρις.

Δεκαετίες μετά, ο Γιάννος Κρανιδιώτης, ένας μοντέρνος σοσιαλδημοκράτης από τη Λευκωσία με λαμπρές σπουδές (σε μια εποχή που ήταν σπάνιες), ιδρυτικό μέλος της ΕΔΕΚ, ενταγμένος και στο ΠΑΣΟΚ από το 1976, πρώην σύμβουλος του Ανδρέα Παπανδρέου και υφυπουργός Εξωτερικών για λίγους μήνες στην τελευταία κυβέρνηση, έγινε ξανά υφυπουργός, το 1997, του Κώστα Σημίτη αυτή τη φορά. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης δεν ήταν απλώς κάποιος που γνώριζε το κυπριακό ζήτημα. Διότι ταυτίστηκε με τον μεγάλο στόχο της ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ένα εθνικό ιστορικό χρέος, με αντικειμενικές δυσκολίες που το έκαναν να μοιάζει σχεδόν καταδικασμένο να αποτύχει. Και δεν ήταν απλώς ένας Κύπριος που ζούσε στην Ελλάδα. Διότι καταπιάστηκε με το να ενώσει τις πατρίδες του κάτω από τη μεγάλη σημαία της Ευρώπης.

Λένε οι επικριτές του ότι ο Χρήστος Στυλιανίδης δεν ζούσε καν εδώ. Στην πραγματικότητα, η επισήμανσή τους δεν είναι και τόσο προσωπική. Περισσότερο υποκρύπτει την αντίθεση σε νέες τάσεις, στην προτίμηση στους εξωκοινοβουλευτικούς της εξειδίκευσης, στις διαφορετικές αντιλήψεις για το πολιτικό και το πατριωτικό, στην υπέρβαση «παλιών» ιδεολογικών γραμμών. Διαφωνίες θεμιτές. Υπάρχει βέβαια κι ένας άλλος τρόπος να το δεις. Ως ένα κεφάλαιο της εξέλιξης ενός βαθύτατου ιστορικού δεσμού. Ο Στυλιανίδης καλείται να υπηρετήσει το συγκεκριμένο πόστο ως ένας τεχνοκράτης διακριθείς με την κοινή μας ταυτότητα, ως ευρωπαίος επίτροπος. Θα κριθεί αυστηρά για το πώς θα το υπηρετήσει. Οπως έκρινε κι η ιστορία τους παραπάνω, όπως τους κρίνει όλους. Για το πώς. Οχι για τη σημαία, τούτη, ευτυχώς, παραμένει αδιαμφισβήτητη.