Καλοκαιρινές διακοπές, αλκοόλ και αρρυθμίες

Οι καλοκαιρινές διακοπές, έστω και με τα προστατευτικά-αναγκαία μέτρα που η πανδημία επιβάλλει, μαζί με τα θαλάσσια μπάνια και την ηλιοθεραπεία προσφέρονται και για χαλάρωση και ανασύνταξη δυνάμεων για τη δύσκολη φθινοπωρινή και χειμερινή σεζόν. Παράλληλα δίνεται η ευκαιρία της συνάντησης με φίλους και συγγενείς και συχνά αυτό καταλήγει σε κάποια υπερβολή και στην ποσότητα του φαγητού αλλά κυρίως στην ποσότητα του αλκοόλ που καταναλώνεται. Πράγματι, το υπερβολικό αλκοόλ κατά περίσταση αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης αρρυθμίας, συνήθως κολπικής μαρμαρυγής. Παλαιότερα χρησιμοποιούταν ο όρος «holiday heart» για αυτούς που παρουσίαζαν διαταραχές του ρυθμού μετά από υπερβολική λήψη αλκοόλ ακόμη και σε υγιή άτομα. Είναι καλά τεκμηριωμένο ότι το αλκοόλ (αιθυλική αλκοόλη) έχει πολύπλοκες επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα που ποικίλλουν ανάλογα με τη δόση και τη διάρκεια της κατάχρησης. Μελέτες έχουν δείξει χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής θνησιμότητας σε άτομα που καταναλώνουν χρονίως μικρή ποσότητα αλκοόλ σε σύγκριση με την πλήρη αποχή. Εχει υπολογισθεί ότι το πιθανό μέγιστο όφελος εμφανίζεται σε αυτούς που καταναλώνουν μισό έως ένα ποτό (7-14g αιθανόλης) την ημέρα για τις γυναίκες και 1-2 ποτά (14-28g αιθανόλης) την ημέρα για τους άνδρες.

Το ότι η περιστασιακή υπερκατανάλωση αλκοόλ, ευρύτερα γνωστή ως binge drinking, μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο στη μέθη αλλά και στην πρόκληση εκτάκτων συστολών ή ακόμη και κολπικής μαρμαρυγής επιβεβαιώθηκε και από σχετική μελέτη που έγινε στη Γερμανία κατά τη διάρκεια της δημοφιλούς ετήσιας γιορτής μπίρας που διοργανώνεται στο Μόναχο (του Oktoberfest). Ζητήθηκε από 3.000 ενηλίκους να καταγράφουν τους παλμούς της καρδιάς τους με τη βοήθεια εφαρμογής στο κινητό τους ενώ διασκέδαζαν και έπιναν. Αρρυθμία διαπιστώθηκε στο 30% των συνολικών μετρήσεων – ποσοστό κατά πολύ μεγαλύτερο από αυτό που τυπικά καταγράφεται στον γενικό πληθυσμό. Οσο αυξανόταν η κατανάλωση μπίρας τόσο πιθανότερο ήταν οι συμμετέχοντες να παρουσιάσουν κάποια αρρυθμία.

Ευτυχώς οι περισσότερες περιπτώσεις αρρυθμίας δεν ήταν ανησυχητικές, αφού αφορούσαν περιπτώσεις φλεβοκομβικής ταχυκαρδίας όπου η καρδιά χτυπά ελαφρώς πιο γρήγορα από το κανονικό. Ωστόσω, ποσοστό περίπου 5% από τις περιπτώσεις αρρυθμίας περιλάμβαναν περιστατικά κολπικής μαρμαρυγής. Η τελευταία όταν δεν αντιμετωπίζεται έγκαιρα και αποτελεσματικά τριπλασιάζει τον κίνδυνο πρόκλησης ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιακής ανεπάρκειας. Φαίνεται ότι ακόμη και λίγες ημέρες υπερκατανάλωσης αλκοόλ, όπως συμβαίνει συχνά κατά τις καλοκαιρινές διακοπές ή την περίοδο των Χριστουγέννων, μπορεί να γίνει αφορμή για κολπική μαρμαρυγή, ιδίως σε άτομα με προδιάθεση όπως είναι οι υπερτασικοί και οι υπέρβαροι.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών