Ανδραγαθήματα ολυμπιονικών {LF}σε καιρό πολέμου

Οι τραγικές ιστορίες περίπου 500 ολυμπιονικών που έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου παρουσιάζονται για πρώτη φορά συγκεντρωμένες σε ένα βιβλίο.

Δεκάδες αθλητές έχασαν τη ζωή τους πραγματοποιώντας πράξεις ανδρείας σε κάποιες από τις σημαντικότερες μάχες του πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της εισβολής των Συμμαχικών Δυνάμεων στη Γηραιά Ηπειρο, ενώ περίπου 60 Εβραίοι που συμμετείχαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες σκοτώθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί, στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

«Η άσβεστη φλόγα»

Ο ιστορικός και σεναριογράφος Νάιτζελ ΜακΚρέρι, δημιουργός της τηλεοπτικής σειράς του BBC «Silent Witness and New Tricks», ερεύνησε σχολιαστικά τις ζωές όλων αυτών των πεσόντων ηρώων για το νέο του βιβλίο, «The Undying Flame».

Πρόκειται για σύντομες βιογραφίες όλων των αθλητών που είχαν συμμετάσχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες είτε είχαν διακριθεί είτε όχι, πριν ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Συμπεριλαμβάνονται Γερμανοί, πλην ενός, ο οποίος ως στρατηγός επέβλεψε σφαγές των SS.

Ο μοναδικός βρετανός χρυσός ολυμπιονίκης που σκοτώθηκε στη διάρκεια του πολέμου ήταν ο Τζον Λάντερ, που θριάμβευσε στην τετράκωπο χωρίς πηδαλιούχο στους Αγώνες του 1928, στο Αμστερνταμ. Ο Λάντερ έχασε τη ζωή του στη Μάχη του Χονγκ Κονγκ ανήμερα τα Χριστούγεννα του 1941, σε ηλικία 34 ετών.

Καταγόταν από το Λίβερπουλ και είχε σπουδάσει στο Trinity College. Η αρχή του πολέμου τον βρήκε στο Χονγκ Κονγκ και εντάχθηκε στο Εθελοντικό Σώμα ως οπλίτης.

Οι εβραίες γυνάστριες

Μία από τις πιο οδυνηρές ιστορίες είναι της ομάδας της ενόργανης γυμναστικής της Ολλανδίας που είχε κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο το 1928. Από τις 12 κοπέλες της ομάδας, οι πέντε ήταν Εβραίες. Τέσσερις από αυτές δολοφονήθηκαν από τους Ναζί στο Αουσβιτς ή στο Σομπίμπουρ. Πρόκειται για τις Εστέλ Αγκτερίμπε, Αννα Ντρέσντεν – Πόλακ, Ελένα Κλουτ – Νορντχάιμ και την Τζούντικιε Σίμονς.

Η εβραία προπονήτριά τους Γκέριτ Κλερεκόπελ σκοτώθηκε επίσης σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Ο βρετανός κωπηλάτης των Αγώνων του 1932, Ντέιβιντ Χέιγκ-Τόμας, έγινε κομάντο και ήταν μεταξύ των αλεξιπτωτιστών που συμμετείχαν στην D-Day. Προσγειώθηκε σε ελώδες έδαφος με την 6η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία. Συνελήφθη και σκοτώθηκε από τους Γερμανούς.

Ενας ακόμα Βρετανός, ο αρχηγός μοίρας Τζέφρι ΜακΝτάγκαλ, που συμμετείχε στο μοντέρνο πένταθλο στους Αγώνες του 1932 και 1936, ήταν ένας από τους πιο ικανούς πιλότους. Είχε παρασημοφορηθεί με τον Σταυρό Διακεκριμένων Ιπταμένων για μια επίθεση σε ένα εχθρικό αεροδρόμιο στην Αμιένη, βόρεια της Γαλλίας, τον Νοέμβριο του 1940.

Ολοκλήρωσε 22 επιχειρήσεις πριν σκοτωθεί κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες τον Δεκέμβριο του 1942.

Λοχαγός Κίνγκσφορντ

Ο ιρλανδικής καταγωγής κωπηλάτης Ντέσμοντ Κίνγκσφορντ που εκπροσώπησε τη Βρετανία στους Αγώνες του 1936 είχε παρασημοφορηθεί με τον Στρατιωτικό Σταυρό για την τολμηρή επίθεση σε ένα σταυροδρόμι στην κατεχόμενη Γαλλία, τον Αύγουστο του 1944.

Μέσα από βροχή από σφαίρες που έριχναν τα γερμανικά πολυβόλα ο λοχαγός Κίνγκσφορντ κατάφερε να καταλάβει τη θέση λόγω «μεγάλης ικανότητας και τόλμης». Σκοτώθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα όταν ένα θραύσμα χτύπησε τη σκηνή στην οποία κοιμόταν.

Ο πολωνός δρομέας μεγάλων αποστάσεων Γιάνους Κουσοτσίνσκι, νικητής στον αγώνα των 10.000 μ. στους Αγώνες του 1932, κατατάχθηκε εθελοντικά στον στρατό της χώρας του μετά τη γερμανική εισβολή το 1939. Τραυματίστηκε δύο φορές στη μάχη και στη συνέχεια κατατάχθηκε στην πολωνική Αντίσταση στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής.

Συνελήφθη από την Γκεστάπο τον Μάρτιο του 1940 και εκτελέστηκε τρεις μήνες αργότερα.

Ενας ακόμα που χάθηκε ήταν ο γάλλος σούπερ αθλητής και διεθνής παίκτης του ράγκμπι Ζορζ Αντρέ, ο οποίος συμμετείχε σε τέσσερις Ολυμπιακούς Αγώνες μεταξύ 1908 και 1924. Ελαβε μέρος στο άλμα εις μήκος, στο άλμα εις ύψος, στα 400 μ., στα 110 μ. και 400 μ. με εμπόδια, στο πένταθλο και στο δέκαθλο κατακτώντας ένα ασημένιο και ένα χάλκινο μετάλλιο.

Ηταν πιλότος μαχητικού στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και εργάστηκε ως αθλητικός συντάκτης πριν καταταγεί στον στρατό όπου έχασε τη ζωή του στα χέρια των γερμανικών δυνάμεων στη διάρκεια του πολέμου στη Βόρεια Αφρική, στην Τύνιδα, το 1943.

Ο γιος του Ζακ συνέχισε την παράδοση συμμετέχοντας στους Αγώνες του Λονδίνου το 1948 στα εμπόδια.

Συμβουλές στον Τζέσε Οουενς

Ενας από τους πιο διάσημους γερμανούς αθλητές που σκοτώθηκαν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ο Λουτζ Λονγκ που κατετάγη δεύτερος στο μήκος στους Αγώνες του 1936, πίσω από τον θρυλικό Τζέσε Οουενς. Αν και ήταν αντίπαλοι ο Λονγκ επέδειξε αθλητικό ήθος δίνοντας συμβουλές στον μεγάλο του αντίπαλο πριν το τελευταίο άλμα.

Ο Οουενς άκουσε με προσοχή με αποτέλεσμα να κάνει άλμα στα 8,06 μ. παίρνοντας την πρώτη θέση από τον Λονγκ, ο οποίος έσπευσε να τον συγχαρεί. Φωτογραφίστηκαν μαζί και εγκατέλειψαν το στάδιο αγκαλιασμένοι προκαλώντας την οργή του Αδόλφου Χίτλερ που παρακολουθούσε από τις εξέδρες.

Ακολούθησε μια στενή φιλία, με τον Οουενς να λέει για τον Λονγκ: «Χρειάστηκε πολύ θάρρος για να γίνει φίλος μου μπροστά στον Χίτλερ. Θα έλιωνα όλα τα μετάλλια και τα Κύπελλα που έχω και πάλι δεν θα έφταναν για τα 24 καράτια της φιλίας που ένιωσα για τον Λουτζ Λονγκ εκείνη τη στιγμή. Ο Χίτλερ πρέπει να είχε τρελαθεί βλέποντάς μας να αγκαλιαζόμαστε».

Ο Λονγκ, αλεξιπτωτιστής στη Σικελία, συνελήφθη στο αεροδρόμιο του Σαν Πιέτρο και δολοφονήθηκε από αμερικανούς στρατιώτες στη Σφαγή του Μπισκάρι, τον Ιούλιο του 1943.

Ο ΜακΚρέρι περιλαμβάνει στο βιβλίο του και μία αθλήτρια που δεν είχε την ευκαιρία να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Πρόκειται για τη Λίλι Χένοχ, μια σπουδαία γερμανίδα αθλήτρια που είχε κατακτήσει δέκα τίτλους σε εθνικά πρωταθλήματα σημειώνοντας τέσσερα παγκόσμια ρεκόρ στη σκυταλοδρομία 4×100 μ., στον δίσκο (δύο φορές) και στη σφαιροβολία.

Ο Χίτλερ ωστόσο δεν της επέτρεψε να συμμετάσχει στους Αγώνες του 1936 όπου θα σάρωνε στα μετάλλια, γιατί ήταν Εβραία. Απελάθηκε σε ένα γκέτο, στη Ρίγα της Λετονίας και εκτελέστηκε από τους Ναζί το 1942.

Απ’ όλες τις ιστορίες των αθλητών αυτή που συγκίνησε περισσότερο τον ΜακΚρέρι ήταν των κοριτσιών της ενόργανης γυμναστικής: «Ηταν η πρώτη φορά στη ζωή μου που έπρεπε να σταματήσω να γράφω και βγήκα έξω να περπατήσω για μερικές ώρες γιατί ήμουν τόσο φορτισμένος συναισθηματικά γράφοντας το βιβλίο. Ελπίζω να συμβάλει στην τιμή αυτών των πεσόντων ολυμπιονικών για πάντα και να μας θυμίζει τη ματαιότητα του πολέμου».