Η κλιματική κρίση και η μετάβαση {LF}σε μία πράσινη οικονομία

Οι πρωτοφανείς κλιματολογικές συνθήκες των τελευταίων ημέρων, με τον άνευ προηγουμένου σε διάρκεια και ένταση καύσωνα και τις καταστροφικές πυρκαγιές στη Βαρυμπόμπη, την Εύβοια και σε άλλες περιοχές, καταδεικνύουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο ότι η κλιματική κρίση είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Εδώ και αρκετά έτη οι φυσικές καταστροφές εκδηλώνονται με μεγαλύτερη ένταση και συχνότητα και με δυσβάσταχτο κόστος. Το μείζον ερώτημα είναι πώς θα προσαρμοστούμε στις αισθητές επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη, θωρακίζοντας την κοινωνία και εξασφαλίζοντας ένα καλύτερο μέλλον για τις επόμενες γενιές.

Η μετάβαση σε ένα νέο, βιώσιμο οικονομικό μοντέλο με χαμηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και με έμφαση στην ορθολογική διαχείριση των πόρων αποτελεί μονόδρομο, προκειμένου να προστατέψουμε τον πλανήτη ο οποίος είναι το μοναδικό μας σπίτι.

Πρωτοπόρος στην προσπάθεια αυτή, που προϋποθέτει να αλλάξουμε όλοι τις συνήθειές μας σε παραγωγή και κατανάλωση, είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση με την εξαιρετικά φιλόδοξη Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και με το σχέδιο Fit for 55, που αποτελεί τον οδικό χάρτη για την επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.

Σε αυτό το οραματικό εγχείρημα, με απώτερο στόχο την κλιματική ουδετερότητα στην Ευρώπη το 2050, η βούληση της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, να διαδραματίσει η χώρα μας πρωταγωνιστικό ρόλο είναι εκπεφρασμένη εδώ και καιρό. Η Ελλάδα μάλιστα ήταν από τις πρώτες χώρες που ανταποκρίθηκε άμεσα στους αναθεωρημένους στόχους της Ευρώπης για το 2030, ενώ ήδη είναι σε εξέλιξη το πρόγραμμα της σταδιακής απόσυρσης των λιγνιτικών μονάδων έως το 2025. Μεταρρύθμιση που είχε ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός από το 2019 στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα.

Παράλληλα, εφαρμόζουμε ένα από τα πλέον ολοκληρωμένα σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), το οποίο προβλέπει την υλοποίηση επενδύσεων άνω των 44 δισ. ευρώ για την ενεργειακή μετάβαση και την προστασία του περιβάλλοντος. Στον πυρήνα της ενεργειακής μας πολιτικής βρίσκεται η στροφή σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, δεδομένου ότι θέλουμε το 2030 το 67% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας να καλύπτεται από το πλούσιο αιολικό και ηλιακό δυναμικό της χώρας μας.

Για την επίτευξη του στόχου αυτού, σκοπεύουμε να κινητοποιήσουμε περισσότερα από 18 δισ. ευρώ την επόμενη δεκαετία για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, τον εκσυγχρονισμό των υποδομών του ηλεκτρικού συστήματος και την αναβάθμιση και ψηφιοποίηση του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

Επιπρόσθετα, το επόμενο διάστημα ολοκληρώνουμε την απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας για έργα ΑΠΕ και την εκπόνηση του θεσμικού και ρυθμιστικού πλαισίου για σειρά κρίσιμων θεμάτων. Μεταξύ αυτών είναι τα έργα αποθήκευσης ενέργειας, τα οποία θα επιτρέψουν την αποτελεσματικότερη διείσδυση ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα, αλλά και το θεσμικό πλαίσιο για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα.

Στις σημαντικές μας προτεραιότητες για τη μείωση των εκπομπών CO2 συγκαταλέγεται και η προώθηση της ηλεκτροκίνησης. Η στροφή σε ένα πιο καθαρό τρόπο μετακίνησης είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το 21% των ετήσιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην Ελλάδα οφείλεται στις μεταφορές. Η επιδίωξή μας είναι ένα στα τρία νέα οχήματα που θα ταξινομούνται το 2030 να είναι ηλεκτρικά, με τα έως τώρα στοιχεία να είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Το 2020 ταξινομήθηκαν 2.135 ηλεκτρικά οχήματα έναντι στόχου 1.315 οχημάτων, ενώ το α’ εξάμηνο του 2021 οι νέες ταξινομήσεις αυτοκινήτων ανήλθαν σε 3.187 και έχουν καλύψει ήδη το 84% του στόχου (3.795) που έχει τεθεί στο ΕΣΕΚ. Θέλουμε να εμπεδωθεί η κουλτούρα της ηλεκτροκίνησης και για τον λόγο αυτόν την έχουμε εντάξει στο φιλόδοξο σχέδιό μας για την απανθρακοποίηση των νησιών και τη μετατροπή τους σε εστίες καινοτομίας και πράσινης ανάπτυξης.

Η αποφασιστικότητά μας να προχωρήσουμε στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για να κάνουμε πράξη τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο με ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης είναι δεδομένη. Εκτός από βούληση και ολιστικό σχέδιο, διαθέτουμε και τα κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως είναι το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», στο πλαίσιο του οποίου θα κινητοποιηθούν συνολικά έως και 10 δισ. ευρώ για πράσινες επενδύσεις και θα δημιουργηθούν περισσότερες από 150.000 νέες θέσεις εργασίας.

Για να στεφθεί με επιτυχία η μεγάλη προσπάθεια να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά την κλιματική αλλαγή, είναι απαραίτητη η συμβολή των πολιτών. Πρέπει όλοι μας να συνειδητοποιήσουμε ότι οφείλουμε να αλλάξουμε τις συνήθειές μας. Είναι ενδεικτικό ότι εάν συνεχίσουμε να καταναλώνουμε με τον ίδιο τρόπο θα χρειαστούμε τρεις πλανήτες έως το 2050 και αυτή είναι μια πολυτέλεια που πολύ απλά δεν έχουμε.

Ο Κώστας Σκρέκας είναι υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας