Τρείς ήρωες της καθημερινότητας στη Γιορτή της Δημοκρατίας

Ανάμεσα στους δεκάδες προσκεκλημένους που περνούσαν την πύλη του Προεδρικού Μεγάρου το περασμένο Σάββατο, κάποιοι δεν είχαν φανταστεί ποτέ ως την ημέρα εκείνη ότι θα διέσχιζαν αυτόν τον κήπο. Ενα ψηλό αγόρι, με ευγενική ματιά, μιλούσε συνεσταλμένα με όσους το πλησίαζαν. Ηταν ο 18χρονος Δημήτρης Καρακώστας από τη Ναύπακτο, το παιδί που συγκίνησε την κοινή γνώμη, καθώς αρίστευσε στις πανελλαδικές εξετάσεις παρότι έχασε πρόσφατα, σε διάστημα ενός μήνα, και τους δυο γονείς του εξαιτίας της Covid-19. Για τον αγώνα που έδωσε τιμήθηκε από την Προεδρία όπως και άλλες δύο γυναίκες στις οποίες πρόκειται να απονεμηθεί ο Αργυρός Σταυρός του Τάγματος της Ευποιίας: Η Μαρία Τσιαλέρα, δασκάλα στους ακριτικούς Αρκιούς, η οποία χάρισε πνοή στο ξεχασμένο νησί των 35 κατοίκων, παρέχοντας απλόχερα γνώση στον μοναδικό μαθητή της, υπό αντίξοες συνθήκες, και ενισχύοντας την εξωστρέφεια στην τοπική κοινωνία· και η Μαρία Ανδρουλάκη, νοσηλεύτρια από την Κρήτη με διεθνή αναγνώριση, που βραβεύτηκε από τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Νοσηλευτών Νεφρολογίας και Μεταμόσχευσης ως επικεφαλής μιας ερευνητικής ομάδας που με την εργασία της άνοιξε δρόμους για αύξηση του προσδόκιμου ζωής στους ασθενείς αυτής της κατηγορίας. Οι τρεις τους μιλούν σήμερα στα «ΝΕΑ».

Δημήτρης Καρακώστας, μαθητής

«Οι γονείς μου ήταν “παρόντες”, χωρίς εκείνους δεν θα είχα αυτή την επιτυχία»

Η τραγωδία χτύπησε την πόρτα του σπιτιού του την περασμένη άνοιξη. Οι γονείς του, άνθρωποι ηλικίας 56 και 51 ετών, καθηγητές στη δημόσια εκπαίδευση και πολίτες με ενεργή συμμετοχή στα κοινά, έφυγαν από τη ζωή χτυπημένοι από τον κορωνοϊό. Δύο μήνες αργότερα, ο Δημήτρης, το μικρότερο από τα τέσσερα παιδιά τους, συγκέντρωνε 18.685 μόρια στις πανελλαδικές εξετάσεις και κέρδιζε το εισιτήριο για μια θέση στην Ιατρική Σχολή. Ο Δημήτρης Καρακώστας είναι ένα παιδί – μαχητής, μία από εκείνες τις περιπτώσεις που αποδεικνύουν πως ο σκληρός αγώνας μπορεί να αλλάξει τις ζωές των ανθρώπων.

«Πρέπει πάντα να προσπαθείς για το καλύτερο, πολύ περισσότερο όταν αντιμετωπίζεις γεγονότα που δεν μπορείς να αναστρέψεις. Η αντίθετη επιλογή σίγουρα θα σε οδηγήσει σε χειρότερη θέση» λέει στα «ΝΕΑ» εξηγώντας πώς κατάφερε να αναγεννηθεί μέσα από το πένθος που σκίασε την καθημερινότητά του. «Δεν ήταν εύκολο» συνεχίζει. «Παρότι είχα στο μυαλό μου ότι πρέπει να προσπαθήσω για έναν στόχο που θα ικανοποιούσε και εμένα και τους γονείς μου, δεν μπορούσα πάντα να τα καταφέρω. Μερικές φορές η θλίψη σε καταβάλλει, ένιωθα ότι αδυνατώ να συνεχίσω. Ευτυχώς, όμως, κατάφερα να παραμερίσω τα πάντα και να δώσω τον καλύτερο μου εαυτό». Σε αυτήν την επιτυχία δεν αισθάνεται μόνος. «Οι γονείς μου ήταν “παρόντες”» λέει. «Χωρίς εκείνους δεν θα είχα αυτή την επιτυχία. Μπορεί τον τελευταίο καιρό να μην ήταν κοντά μου, όμως ήμαστε μαζί όλο το προηγούμενο χρονικό διάστημα, με στήριξαν, συζητούσαμε για τους στόχους μου, ήταν εκεί».

Η διήγηση των γεγονότων πλέον βγαίνει αβίαστα. Πώς, όμως, ήταν στην πραγματικότητα η καθημερινότητα ενός εφήβου που υπέστη μια τόσο σοβαρή απώλεια, σε μια ευαίσθητη φάση της ζωής του και όλα αυτά ενώ ήταν κλεισμένος στο σπίτι εν μέσω lockdown; «Πολύ περίεργα» απαντά. «Ηθελα να βγαίνω έξω, να αδειάζει το κεφάλι μου, αλλά δεν μπορούσα να χαλαρώσω». Παρ’ όλα αυτά, στον δύσκολο αγώνα του είχε πολύτιμους συμπαραστάτες. «Πήρα δύναμη από τους ανθρώπους που ήταν γύρω μου» συνεχίζει. «Η οικογένειά μου, τα αδέλφια μου, η γιαγιά, ο παππούς αλλά και η παρέα μου, που ζούσε τα ίδια με μένα, με βοήθησαν. Η παρέα μου προετοιμαζόταν, επίσης, για τις πανελλήνιες και γνώριζε τους γονείς μου – ήταν καθηγητές και πολλά παιδιά ήταν δεμένα μαζί τους».

Η περίπτωσή του Δημήτρη κινητοποίησε και τα αντανακλαστικά της πολιτείας, καθώς με απόφαση του υπουργού Εργασίας δρομολογήθηκε η άμεση έκδοση της σύνταξης των γονιών του, την οποία δικαιούται ο ίδιος και ένας ακόμη αδελφός του.

Ο πατέρας του 18χρονου, Κώστας Καρακώστας, όπως διηγούνται άνθρωποι από την τοπική κοινωνία, το 1970 και ενώ φοιτούσε στην ΣΤ’ δημοτικού, αντιμετώπισε ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα, γεγονός που τον ανάγκασε να μείνει εκτός σχολείου για μήνες. Ολα έδειχναν πως, μετά τη νοσηλεία και την πολύμηνη παραμονή του κατ’ οίκον, θα έχανε τις εισαγωγικές εξετάσεις για το γυμνάσιο. Κι όμως, εκείνος προετοιμάστηκε μόνος του στο σπίτι, παρά τα προβλήματα υγείας, και κατόρθωσε όχι απλώς να προβιβαστεί στο γυμνάσιο αλλά και να συγκεντρώσει την υψηλότερη βαθμολογία από όλους τους μαθητές της Ναυπακτίας. Το πείσμα του, η επιμονή του και η ακατάπαυστη αγάπη του για τη ζωή κληροδοτήθηκαν, όπως φαίνεται, στον Δημήτρη, ο οποίος πέρυσι, τον Ιούλιο του 2020, είχε απασχολήσει και πάλι τη δημοσιότητα, για μια άλλη επιτυχία του: Ηταν ένας από τους τέσσερις έλληνες μαθητές που είχαν διακριθεί για να εκπροσωπήσουν τη χώρα μας στην 52η Ολυμπιάδα Χημείας.

Πλέον, ο Δημήτρης Καρακώστας ετοιμάζει τις βαλίτσες του για την Πάτρα, όπου σπουδάζουν και τα αδέλφια του. Ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία και επιμένει να κρατά τη γλυκιά εκδοχή μιας ζωής με σκαμπανεβάσματα.

Μαρία Τσιαλέρα, δασκάλα

«Οραμά μου να πετύχω μια καλύτερη ζωή για τον μαθητή μου και το νησί»

Εφτασε στο ακριτικό νησάκι τον Σεπτέμβριο του 2017, με απόσπαση που είχε η ίδια ζητήσει, για να πραγματοποιήσει «ένα όνειρο ετών»: Να διδάξει στο μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο Αρκιών, μία από τις δυσκολότερες εκπαιδευτικές μονάδες της χώρας, τόσο λόγω απόστασης όσο και εξαιτίας της πλήρους εγκατάλειψης που βίωνε. Σε ένα νησί 35 κατοίκων, χωρίς καταστήματα, χωρίς φούρνο, χωρίς γιατρό. Αφοσιώθηκε στον στόχο της ψυχή τε και σώματι, έκανε «παιδί της» τον μοναδικό μαθητή της, τον Χρήστο, δίνοντας μάχη με την αδιαφορία των κεντρικών υπηρεσιών και κατορθώνοντας να ανοίξει πρωτόγνωρους ορίζοντες για ολόκληρη την τοπική κοινωνία.

«Ξεκίνησα με ένα όνειρο – να υπηρετήσω στην πολύπαθη σχολική μονάδα των Αρκιών – ένα όνειρο, το οποίο από τις πρώτες μέρες άρχισε να μετατρέπεται σε όραμα» λέει στα «ΝΕΑ». «Στο όραμα να πετύχω μια καλύτερη ζωή για τον μαθητή μου, να αλλάξει τελείως μορφή το σχολείο, που βρισκόταν σε μια απερίγραπτη κατάσταση εγκατάλειψης και να παλέψω για ολόκληρο το νησί, να φύγει η μιζέρια και η κακοδαιμονία από αυτόν τον τόπο. Ηταν κάτι που μου βγήκε αβίαστα. Από την πρώτη στιγμή κάναμε άνοιγμα στην τοπική κοινωνία, με εκδηλώσεις και προσκλήσεις πετύχαμε μια σύνδεση του σχολείου με τους υπόλοιπους κατοίκους που άλλαξε το σκηνικό και παράλληλα κοινωνικοποιούσε και έδινε χαρά στον μαθητή μου» συνεχίζει.

Τα πράγματα, όμως, δεν ήταν τόσο απλά. «Πηγαίνοντας στο σχολείο δεν υπήρχε σταθερή τηλεφωνική γραμμή ούτε Ιντερνετ, είχαν βλάβη επί ενάμιση χρόνο. Για την επικοινωνία μας με τον έξω κόσμο κρεμόμασταν από ένα παλιό κινητό τηλέφωνο δικό μου. Οταν αποκαταστάθηκε η σταθερή γραμμή έφτιαξα μια σελίδα για το σχολείο στο Facebook, παρότι δεν είμαι λάτρης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σε μια προσπάθεια να μας γνωρίσουν και να έρθουμε σε επαφή με άλλα σχολεία. Το καταφέραμε» λέει η Μαρία Τσιαλέρα.

«Τα πρώτα δύο χρόνια δούλευα στο σχολείο από το πρωί μέχρι τις 3.00 και τις 4.00 τα ξημερώματα. Και όταν απόκαμα τελείως αποκοιμιόμουν τα μεσημέρια. Κι όμως δεν πιέστηκα ποτέ ψυχολογικά, αυτά τα τέσσερα χρόνια ήταν τα ευτυχέστερα της ζωής μου. Με τον μαθητή μου ζήσαμε απίστευτα μοναχικές στιγμές, στιγμές κατήφειας, δυσκολίας, ζήσαμε κρύο σε ένα σχολείο χωρίς θέρμανση, που πλημμύριζε, που είχε μούχλα, ήμασταν τρία χρόνια με μαύρους τοίχους. Δεν του έκρυψα τίποτα, προσπάθησα να προσφέρω αλλά διδάχτηκα κιόλας» προσθέτει. «Αυτό που με εξόργιζε και δεν πίστευα ότι μπορεί να υπάρχει σε τέτοιον βαθμό ήταν η αδιαφορία των ιθυνόντων και το πόσο δύσκολα γίνονται όλα εκεί. Το καθημερινό γάλα και το φρέσκο ψωμί έρχονται με δυσκολία. Εχω δει ανθρώπους να σβήνουν μπροστά μου επειδή δεν υπήρχε γιατρός να δώσει τις πρώτες βοήθειες. Τον χειμώνα υπάρχει όλο κι όλο τέσσερις φορές την εβδομάδα ένα τοπικό δρομολόγιο με μεγάλο καράβι για τη Σάμο. Μιλάμε για εγκατάλειψη, όμως μέσα σε αυτές τις συνθήκες, με τη βοήθεια και την αλληλεγγύη χορηγών και πολιτών, σε αυτό το νησί, το τριγυρισμένο από πέτρες και σκίνα, σε ένα άγριο τοπίο αιγαιοπελαγίτικο, προσπαθήσαμε να παραγάγουμε πολιτισμό».

Μαρία Ανδρουλάκη, νοσηλεύτρια

«Μεγάλη τιμή που αναγνωρίζεται το έργο των νοσηλευτών»

«Αυτό το βραβείο δεν το θεωρώ προσωπικό. Μέσω αυτού η Πρόεδρος της Δημοκρατίας τιμά όλους τους ερευνητές και τους νοσηλευτές. Είναι μεγάλη τιμή που σε καιρό δύσκολο, σε καιρό πανδημίας, αναγνωρίζεται το έργο μας, το έργο των νοσηλευτών της πρώτης γραμμής που δεν εφησυχάζουν, δεν επαναπαύονται, ερευνούν, προσπαθούν για το καλό του αρρώστου, της οικογένειάς του και της κοινωνίας ολόκληρης. Δεν είμαι η μόνη, υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι συνάδελφοι που διαπρέπουν στην κλινική πρακτική και στην έρευνα» λέει συγκινημένη η Μαρία Ανδρουλάκη, η οποία εργάζεται στο Νοσοκομείο Ιεράπετρας, της νοτιότερης πόλης της Ελλάδας. Η είδηση της βράβευσής της με τον Αργυρό Σταυρό του Τάγματος της Ευποιίας από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας αποτέλεσε μια μεγάλη έκπληξη για εκείνη. «Αυτό που πάντα προσπαθούσα ήταν απλώς να κάνω τη δουλειά μου όσο καλύτερα μπορώ, να προσφέρω στον άνθρωπο να εξελίσσομαι για τον ασθενή» συνεχίζει.

Η Μαρία Ανδρουλάκη, όμως, δεν είναι απλώς μία από τις νοσηλεύτριες που μαζί με τους υπόλοιπους υγειονομικούς των δημόσιων νοσοκομείων σήκωσαν στους ώμους τους το βάρος της πανδημίας και μάλιστα πατώντας σε αχαρτογράφητα εδάφη. Είναι εκείνη που εμπνεύστηκε και ηγήθηκε μιας ομαδικής ερευνητικής εργασίας, στην οποία απονεμήθηκε το πρώτο βραβείο κατά το 45ο Διεθνές Συνέδριο Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Νοσηλευτών Νεφρολογίας και Μεταμόσχευσης το 2016, στη Βαλένθια της Ισπανίας. «Τότε εργαζόμουν στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου και με την εργασία μας μελετήσαμε τα νοσηλευτικά πρωτόκολλα εφαρμογής περιτοναϊκής κάθαρσης, μια μέθοδο κάθαρσης για νεφροπαθείς. Για τις ανάγκες της εργασίας μελετήθηκαν όλοι οι ασθενείς της Ελλάδας και της Κύπρου, περίπου 900 άτομα, και διεξήχθησαν ασφαλή συμπεράσματα που βελτιώνουν το προσδόκιμο ζωής» εξηγεί.

Η ίδια είναι κάτοχος ενός μεταπτυχιακού και τώρα παρακολουθεί ένα δεύτερο με θέμα την προηγμένη κλινική πρακτική στις Επιστήμες Υγείας. Είναι από εκείνους που δεν επαναπαύεται. «Θέλω να παρακολουθώ τις εξελίξεις» εξηγεί. «Και μου αρέσει η ερευνητική δουλειά να περνάει στον άνθρωπο, δεν με ενδιαφέρει η έρευνα για την έρευνα. Η νοσηλευτική είναι μια ολιστική επιστήμη. Για να κάνεις αυτή τη δουλειά πρέπει να αγαπάς τον άνθρωπο».

Οντας νοσηλεύτρια από το 1997 διηγείται στα «ΝΕΑ» μία από τις στιγμές που τη σημάδεψαν κατά την επαγγελματική της πορεία. «Ηταν μια νυχτερινή βάρδια, είχα έναν πολύ βαριά ασθενή, ο οποίος αντιλαμβανόταν ότι το τέλος του πλησιάζει. Οταν με είδε με ρώτησε: “Εσύ έχεις βάρδια;”. Είπα “ναι”. Και μου λέει “Ε, αφού είσαι εσύ βάρδια δεν πεθαίνω απόψε…”».