Nutri-Score για υγιεινότερες διατροφικές συνήθειες;

Το Nutri-Score είναι ένα σχετικά νέο σύστημα επισήμανσης των τροφίμων, που βασίζεται σε μια απλουστευτική, αλγοριθμική και χρωματικά διαβαθμισμένη αποτύπωση της διατροφικής αξίας στην πρόσθια επιφάνεια της συσκευασίας των τροφίμων. Οι υποστηρικτές του ισχυρίζονται ότι μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των κριτηρίων επιλογής υγιεινότερων τροφίμων από τους καταναλωτές (με λιγότερες θερμίδες, σάκχαρα, αλάτι και λιπαρά). Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μέσω των αρμοδίων Αρχών τους, έχουν ήδη εθελοντικά εφαρμόσει το παραπάνω σύστημα, το οποίο παραδόξως υιοθετήθηκε και από μεγάλες, πολυεθνικές βιομηχανίες τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, αλλά και από αρκετούς εκπροσώπους της επιστημονικής κοινότητας. Αντικειμενικά, πρόκειται για πρωτοβουλίες και δραστηριότητες που φιλοδοξούν να ασκήσουν ισχυρές πιέσεις προς τις ευρωπαϊκές Αρχές στην προοπτική τροποποίησης του σχετικού κανονισμού για την επισήμανση των τροφίμων που τοποθετείται προς το τέλος του 2022.

Προκύπτουν πολλά και εύλογα ερωτήματα: Πόσο και πώς μπορεί ένα σύστημα επισήμανσης να συμβάλει σε υγιεινότερες διατροφικές και διαιτητικές συνήθειες; Είναι γνωστό ότι το μοντέλο διατροφής κάθε πληθυσμού διαμορφώνεται από ένα ευρύτατο σύνολο καταναλωτικών συνηθειών και παραγόντων, οικονομικών, κοινωνικών, εθνικής παράδοσης, προτίμησης στην κατανάλωση τοπικών προϊόντων, και δεν περιορίζεται στη μονοδιάστατη ενημέρωση της επισήμανσης κάθε τροφίμου. Η διατροφική αγωγή αποτελεί άλλωστε σημαντικό πυλώνα της στρατηγικής για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας και με αυτή τη λογική αναμένουμε να αντιμετωπιστεί το ζήτημα στην προσεχή επιστημονική γνωμοδότηση της EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων).

Πόσο αξιόπιστα μπορεί να λειτουργήσει, όμως, ένα σύστημα μονομερούς πληροφόρησης που αγνοεί την ποσοτική και ποιοτική συμμετοχή του κάθε τροφίμου στην καθημερινότητα της διατροφής;

Επιπλέον, είναι σκόπιμο και υγιειονομικά ορθό να αγνοείται ένα σύνολο άλλων παραγόντων, όπως η σύγχρονη τάση υπερεπεξεργασίας των τροφίμων, μέσω της υποκατάστασης φυσικών συστατικών από συνθετικά, της αλόγιστης και συστηματικής προσθήκης «χρήσιμων» συστατικών, βιταμινών, ιχνοστοιχείων, φυτικών ινών και πολλών άλλων, που πρακτικά προωθούν ένα μοντέλο «ιατρικά εκβιομηχανοποιημένης» διατροφής; Και πόσο συμβατό είναι αυτό το μοντέλο με την πρόσφατη ευρωπαϊκή στρατηγική για βιωσιμότητα και «πράσινη» ανάπτυξη;

Τέλος, θα ήταν τραγικό και ακατανόητο να υιοθετηθεί ένα μοντέλο επισήμανσης που αλλοιώνει και τους κανόνες υγιούς ανταγωνισμού στην ενιαία εσωτερική αγορά, ισοπεδώνοντας τη διατροφική αξία παραδοσιακών προϊόντων ή ανεπεξέργαστων, φυσικών τροφίμων ενός συστατικού με αυτή των υπερεπεξεργασμένων βιομηχανικών προϊόντων, θέτοντας σε κίνδυνο ολόκληρους αγροδιατροφικούς τομείς και παραδοσιακά μοντέλα διατροφής και παραγωγής.

Η απομάκρυνση από το μοντέλο της μεσογειακής διατροφής έχει ήδη στοιχίσει ακριβά στον ελληνικό πληθυσμό σε ποσοστά παχυσαρκίας και σε χρόνια εκφυλιστικά νοσήματα.

Για όσους είχαμε την τύχη να ακούσουμε, να μελετήσουμε και να συνεργαστούμε με την καθηγήτριά μας κ. Α. Τριχοπούλου.

Η Χριστίνα Παπανικολάου είναι βιοπαθολόγος, πρ. γενική γραμματέας Δημόσιας Υγείας και πρ. πρόεδρος ΔΣ ΕΦΕΤ