Σοσιαλδημοκρατία με προτεραιότητα την οικολογία

«…Η οικολογία είναι μια επαναστατική δύναμη για τη ζωή, που μάχεται εναντίον των αντεπαναστατικών δυνάμεων της οικοκτονίας, οι οποίες καταστρέφουν τους πόρους και τις πηγές της ίδιας της ζωής προς όφελος του μονοπωλιακού κεφαλαίου»

Marcuse, Liberation, 1972, «Οικολογία και Επανάσταση»

Είναι το οικολογικό κίνημα σήμερα πράξη επαναστατική ή αμυντική πρακτική; Μπορεί να θεωρηθεί μείγμα επανάστασης και άμυνας; Μπορεί να αποτελέσει και πάλι αναπόσπαστο τμήμα της σοσιαλδημοκρατικής θεώρησης και των αρχών της;

Παρότι το τι είναι επαναστατικό σήμερα «σηκώνει πολλή συζήτηση», το τι είναι αντι-οικολογικό και τι είναι αντι-επαναστατικό έχει ξεκαθαριστεί πλήρως, πολλές δεκαετίες τώρα. Η έννοια της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, άρρηκτα συνδεδεμένη με τις αρχές της σοσιαλδημοκρατίας και της πράσινης οικολογίας, έρχεται να θυμίσει όλες εκείνες τις προτεραιότητες που εντέχνως «ξεχάστηκαν» εν μέσω παγκόσμιων οικονομικών κρίσεων. Μπορεί όμως το περιβάλλον να έχει δικαιώματα; Ή σωστότερα, μπορεί επιτέλους το περιβάλλον να (ξανά)αποκτήσει δικαιώματα;

Στην Ευρώπη, τη στιγμή που γίνεται η μεγάλη συζήτηση για τις πραγματικές αρχές του Πράσινου Κινήματος και τη συμπόρευση με τις σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις, τον χώρο που παραδοσιακά ανήκε το πράσινο κίνημα, στη χώρα μας η συζήτηση αυτή ως τώρα απουσιάζει με βρόντο και απογυμνώνει την ανάγκη κάποιων για τη διατήρηση των ισορροπιών του υπάρχοντος πολιτικού σκηνικού και του δικομματισμού.

Αλλά πώς διαφοροποιείται σήμερα η σοσιαλδημοκρατία από τη φιλελεύθερη Δεξιά και τη ριζοσπαστική Αριστερά; Και πώς η ταυτότητά της μπορεί να συμπεριλάβει την περιβαλλοντική δικαιοσύνη και με τον καιρό να γίνει και πάλι αναπόσπαστο τμήμα της; Η περιβαλλοντική δικαιοσύνη δεν σηκώνει από συμβιβασμούς. Η περιβαλλοντική δικαιοσύνη δεν κατακτάται με ημίμετρα και ισορροπίες «τρόμου». Η περιβαλλοντική δικαιοσύνη σε θέτει προ των ευθυνών σου και σε αναγκάζει να «σπάσεις αυγά», να πάρεις θέση, να αναμετρηθείς με τις δυνάμεις σου και το πραγματικό σου μπόι. Θεωρήσεις τύπου «καλή η οικολογία, αλλά όχι και να χάσουμε «πελατεία» για την προστασία του περιβάλλοντος» δεν γίνονται πλέον αποδεκτές. Ή βάζεις το περιβάλλον ως προτεραιότητα στην ατζέντα σου και προχωράς αλλάζοντας τις πολιτικές και τις κοινωνικές ισορροπίες, ή απλά οφείλεις να απουσιάζεις και να αποδεχτείς το γεγονός πως δεν υπηρετείς τις αρχές της σοσιαλδημοκρατίας.

Στο δεδομένο πολιτικό σκηνικό, τη στιγμή αυτή που υπάρχει τόση μεγάλη ανάγκη για αναδιάρθρωση του πολιτικού λόγου αλλά και της ουσίας της πολιτικής, τώρα είναι η ώρα να συμπορευτούν οι δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας με αυτές της Πράσινης Οικολογίας. Τώρα είναι η στιγμή όλοι να διαλέξουν πλευρά. Τώρα είναι η στιγμή να αποφασιστεί αν ο χώρος της σοσιαλδημοκρατίας θα διαλέξει τον δύσκολο δρόμο της ανασύστασης του πολιτικού του λόγου, αλλά κυρίως της πολιτικής του δράσης και του πολιτικού κοινωνικού πρόσημου που θέλει να αντιπροσωπεύει.

«Not in my backyard» λένε οι άγγλοι φίλοι μας. Να γίνει, αλλά όχι «στην αυλή μου», ας γίνει χωρίς να με ενοχλήσει.

Καιρός να «ενοχληθούμε» όλοι μας. Καιρός και να «ενοχλήσουμε», να σπάσουμε αυγά. Καιρός να μιλήσουμε για παγκόσμιες αναγκαιότητες, προτεραιότητες και ηθική πολιτικής.

Καιρός να συμπορευτεί η σοσιαλδημοκρατία με την οικολογία.

Η Νίκη Φούντα είναι πρώην βουλευτής, επικεφαλής Δικτύου
«Πράσινος Κόσμος»