Η επιτυχία είναι η καλύτερη εκδίκηση{CR}

Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο απέδειξε ότι είναι σούπερ αθλητής και δικαίως δοξάζεται ως είδωλο, αφού ο αθλητισμός, εκ φύσεως ανταγωνιστικός, παράγει συμβολισμούς αντίστοιχους πολεμικών θριάμβων σε παλαιότερες και πιο σκοτεινές εποχές. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο αθλητής που γεννήθηκε και πρωτοέπαιξε μπάσκετ στην Αθήνα συμβάλλει ώστε ο μέσος Αμερικανός να μάθει περί Ελλάδος: τι είναι, πού είναι, μερικά στοιχεία της ταυτότητάς μας. Μέρος του κόσμου μας οδηγείται περισσότερο από τα είδωλα και τις μυθολογίες παρά από την απομάγευση του ορθολογισμού και τη γνώση.

Οι σύγχρονες μυθολογίες επιτρέπουν τις ταυτίσεις, αφήνουν δηλαδή πολλά περιθώρια στην ερμηνεία των θνητών, για να μπορούν έτσι να φέρνουν στα μέτρα τους τα είδωλά τους. Απ’ αυτή την άποψη, είναι εύκολο να ταυτιστούν με τον αθλητή και οι ελληνοκεντρικοί σοβινιστές και οι αριστεροί. Για τους πρώτους, ο αθλητής είναι αδιαφιλονίκητα ο Ελληνας που ξεχωρίζει στο εξωτερικό χωρίς να ξεχνάει την Ελλάδα. Για τους δεύτερους, είναι ο μετανάστης που κυνηγήθηκε αλλά ευτυχώς απέδειξε ότι οι μετανάστες λειτουργούν θετικά για τις κοινωνίες, αρκεί οι κοινωνίες να τους αποδεχτούν και να τους βοηθήσουν.

Και οι δύο ερμηνείες είναι επαρκείς για όσους δεν το πολυψάχνουν επιδιώκοντας απλώς να επιβεβαιώσουν προκάτ απόψεις και στερεότυπα. Αλλ’ ο Αντετοκούνμπο (και πιο σωστά, ολόκληρη η οικογένεια Αντετοκούνμπο, ο Γιάννης, ο αδελφός του Θανάσης με τον οποίο παίζουν στην ίδια ομάδα, τους Μιλγουόκι Μπακς, και ο άλλος αδελφός του, ο Κώστας, που παίζει στους Λέικερς, αλλά και η μητέρα τους Βερόνικα και ο πατέρας του Τσαρλς) δεν χωράει σε ετοιματζήδικες ερμηνείες.

Καταρχήν, ο Αντετοκούνμπο δεν επιβεβαιώνει όσους αφηγούνται την Ελλάδα με βάση την ενότητα του αίματος, το χρώμα του και τον επιθετικό εθνικισμό. Οποιος πει ότι αυτή η αντίληψη είναι περιθωριακή οφείλει να γνωρίζει ότι μια δεκαετία πριν ο μεν αθλητής προσπαθούσε να παίξει μπάσκετ σε μια μικρή ελληνική ομάδα, ο δε Μιχαλολιάκος (που αργότερα αποκάλεσε τον αθλητή «πίθηκο») ανέβαινε ορμητικά μαζί με το αντιευρωπαϊκό-αντισυστημικό ναζιστικό μόρφωμα του οποίου ηγούνταν. Οπως λέει ένας φίλος, το ότι σήμερα ο Αντετοκούνμπο είναι στην κορυφή του κόσμου ενώ ο Μιχαλολιάκος στη φυλακή είναι μεν δικαιοσύνη και νίκη της ανοιχτής κοινωνίας, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραιτηθούμε από την υποχρέωση να πασχίζουμε συνεχώς και για επόμενες ανάλογες νίκες.

Κατά δεύτερον, ο Αντετοκούνμπο είναι κάτι περισσότερο από ένας τυχαίος γιος μεταναστών: είναι ένας βαθιά εργατικός άνθρωπος που, ξεκινώντας από τα προσόντα του, δουλεύει σκληρά σε ένα πολύ δύσκολο επάγγελμα για να ξεχωρίσει. Δεν είναι δηλαδή δημιούργημα κανενός κινήματος, καμίας συλλογικότητας (πλην αυτής που δεν αναγνωρίζει η ευρύτερη Αριστερά διότι δεν έχει χαρακτηριστικά κινήματος, της οικογενειακής). Ο Αντετοκούνμπο είναι δημιούργημα του εαυτού του, της ατομικότητας που αποθεώνεται στον δυτικό κόσμο. Αριστος στον αθλητισμό όπως, π.χ., άριστοι στη δουλειά τους είναι σπουδαίοι λογοτέχνες, σπουδαίοι επιστήμονες, σπουδαίοι καλλιτέχνες.

Εργαζόμενος σκληρά, δηλαδή, ο Αντετοκούνμπο αποδεικνύει ότι μολονότι τον διεκδικούν πολλές στερεότυπες ερμηνείες της ζωής, αυτός κινείται με βάση το κίνητρο του προσωπικού οφέλους του, της υποκειμενικής στάσης του απέναντι στη ζωή. Κι αυτό είναι το πιο αποδεκτό κίνητρο στο πλαίσιο των αρχών των φιλελεύθερων κοινωνιών μας: η ανταμοιβή, η αριστεία, η διάκριση. Ο σκηνοθέτης Γιέρζι Σκολιμόφσκι αυτό το είχε βάλει τίτλο σε ταινία του. Η επιτυχία είναι η καλύτερη εκδίκηση.