Οι Τούρκοι αγνόησαν και τους Αμερικανούς

Η σχετικά έντονη γλώσσα την οποία χρησιμοποίησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σχολιάζοντας την εξαγγελία – πρόκληση του Ταγίπ Ερντογάν για άνοιγμα τμήματος της Αμμοχώστου κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν, δήλωσε στα «ΝΕΑ» διπλωματική πηγή στη Λευκωσία. Υπενθυμίζεται ότι μεταξύ άλλων το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε τονίσει αντιδρώντας στις τουρκικές εξαγγελίες και το ακόλουθο: «Αυτή η κίνηση ήταν ασυμβίβαστη με τα ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η θέση μας δεν άλλαξε: τυχόν περαιτέρω βήματα προς αυτή την κατεύθυνση θα ήταν προκλητικά και αντιπαραγωγικά για την επανάληψη των συνομιλιών για διευθέτηση».

Η ίδια πηγή επεσήμανε πως η αμερικανική ενόχληση προκύπτει από το γεγονός ότι η Αγκυρα υποχώρησε σε κάποιο – σημαντικό όμως – βαθμό από τις δεσμεύσεις που είχε δώσει στην Ουάσιγκτον αναφορικά με την αποφυγή προκλήσεων κατά την επίσκεψη Ερντογάν. Ενώ, λοιπόν, όντως απέφυγε την όποια αναφορά στο ζήτημα της βάσης για drones στο Λευκόνοικο και τροποποίησε το πρόγραμμα αφαιρώντας τη φυσική παρουσία Ερντογάν στην Αμμόχωστο, προχώρησε στη δημιουργία τετελεσμένων τα οποία, σύμφωνα με την ίδια πηγή, είχε δεσμευτεί στις ΗΠΑ να αποφύγει. Εξαγγέλλοντας τελικά το άνοιγμα της Αμμοχώστου. Αυτό σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες ενόχλησε την Ουάσιγκτον η οποία και σχολίασε το ζήτημα με τον τρόπο αυτό.

ΔΙΑΒΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΓΑΛΛΙΑ. Ανάλογη φέρεται να είναι και η ενόχληση της Γαλλίας η οποία είχε επίσης προβεί σε έντονα διαβήματα προς την Αγκυρα ζητώντας να μην καταγραφούν προκλήσεις. Το γαλλικό ΥΠΕΞ εξέφρασε «την έντονη λύπη της Γαλλίας για αυτή τη μονομερή και μη συγκροτημένη ενέργεια που αποτελεί πρόκληση και εμποδίζει την αποκατάσταση της αναγκαίας εμπιστοσύνης για επείγουσα επανέναρξη διαπραγματεύσεων για μια δίκαιη και διαρκή διευθέτηση του Κυπριακού». Ο ρόλος της Γαλλίας η οποία προεδρεύει αυτό το διάστημα του Συμβουλίου Ασφαλείας κρίνεται καθοριστικός αφού και με δική της πρωτοβουλία αλλά και κατόπιν κυπριακής προσφυγής την οποία ανακοίνωσε χθες – μετά από τη συνάντησή του με τον Νίκο Δένδια στη Λευκωσία – ο κύπριος ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης το ζήτημα ήχθη ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Αξίζει εδώ να σημειώσουμε ότι στο Σ.Α. εφαρμόζεται το λεγόμενο Silence Procedure ή Σιωπηρή Διαδικασία στα ελληνικά, βάσει της οποίας τα μέλη, από τη στιγμή που θα τεθεί ένα τέτοιο ζήτημα έχουν 72 ώρες για να εγείρουν ενστάσεις ή να ζητήσουν διευκρινίσεις. Αυτό σημαίνει πως δεν πρέπει να αναμένονται πριν από αυτό το διάστημα εξελίξεις. Σε ερώτησή μας αναφορικά με τη στάση της Μόσχας η οποία δεν αντέδρασε παρά μόνο μετά από πρωτοβουλία του κύπριου ΥΠΕΞ, η ίδια πηγή υπέδειξε ότι η θέση της Ρωσίας αν και σίγουρα ηπιότερα διατυπωμένη δεν διαφέρει επί του αποτελέσματος και πως ο ΥΠΕΞ της χώρας Σεργκέι Λαβρόφ επίσης κάλεσε στην αποφυγή ενεργειών οι οποίες «θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν την κατάσταση στην Κύπρο».

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ. Το μεγάλο λοιπόν ερώτημα δεδομένης της σχετικής ομοθυμίας η οποία διαμορφώνεται στο Συμβούλιο Ασφαλείας αναφορικά άλλωστε με την παραβίαση από την Τουρκία των δικών του ψηφισμάτων, είναι ένα: πού θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρακτικό επίπεδο. Θα ήταν λογικό, ρωτήσαμε, να αναμένει κανείς ένα νέο ψήφισμα; Και θα ήταν λογικό να αναμένει επίσης πως η Λευκωσία θα το επιδιώξει; Για να λάβουμε την απάντηση πως έτσι όπως έχουν τα πράγματα η Λευκωσία μάλλον δεν θα ήταν σοφό να επιδιώξει κάτι πέραν της καταδίκης των ενεργειών της Αγκυρας. Κι αυτό διότι πιθανότατα δεν πρόκειται να το λάβει. Ενα νέο ψήφισμα, σημείωσε ή ίδια πηγή, την ώρα που υπάρχουν τα δύο ισχυρότατα – τα 550 και 789 – θα μπορούσε να οδηγήσει και στην αλλοίωση προνοιών των δύο αυτών ψηφισμάτων με το πρώτο (1984) να έχει περάσει λίγο καιρό μετά την ανακήρυξη του ψευδοκράτους και το δεύτερο (1992) να το επιβεβαιώνει. Κάτι πέραν αυτών, ειδικά σε σχέση με την Αμμόχωστο, πρόσθεσε, δεν θα μπορούσε να ειπωθεί καθώς το Σ.Α. του ΟΗΕ, ειδικά στο 550, ορίζει ότι η περιοχή πρέπει να περάσει υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών κάτι που επαναβεβαιώνει και το 789. Καθοριστικός πάντως, κατέληξε με νόημα, θα είναι ο ρόλος της Βρετανίας η οποία είναι ο λεγόμενος Penholder στο Σ.Α. του ΟΗΕ. Δηλαδή, το μέλος που ηγείται των διαπραγματεύσεων για την έκδοση του όποιου ανακοινωθέντος από το Σώμα. Και συνήθως κινεί τα νήματα.