Χωρίς κυβέρνηση, στο έλεος της κρίσης και της πανδημίας

Η κατάσταση στον Λίβανο είναι τόσο δραματική ώστε ανάγκασε την Παγκόσμια Τράπεζα να την περιγράψει ως μία από τις μεγαλύτερες και βαθύτερες κρίσεις που έχει βιώσει κράτος στη σύγχρονη ιστορία. «Σώστε τη χώρα μου, η κοινωνική έκρηξη απέχει μόλις λίγες ημέρες» ήταν η κραυγή αγωνίας που εξέπεμψε πρόσφατα ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Αλλωστε, ακόμα και οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας έχουν οδηγηθεί στα πρόθυρα της αποσύνθεσης.

Αυτός είναι και ο λόγος που προκειμένου να ανταποκριθεί στα τρέχοντα έξοδά του και στις απολύτως αναγκαίες λειτουργικές δαπάνες – ούτε λόγος να γίνεται για νέους εξοπλισμούς και άρτια εκπαίδευση, φυσικά… – η ηγεσία του στρατεύματος έχει πάρει την εξής πρωτόγνωρη απόφαση: να προσφέρει βόλτες με… ελικόπτερά του έναντι 150 δολαρίων για κάθε 15 λεπτά! «Ο πόλεμος τον οποίο διεξάγουμε είναι οικονομικός και, για τον λόγο αυτόν, απαιτεί μη συμβατικές μεθόδους και μέσα (…). Ετσι, η ιδέα που μας ήρθε είναι να κάνουμε τουριστικές ξεναγήσεις με ελικόπτερα» δήλωσε ο εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων, συνταγματάρχης Χασάν Μπαρακάτ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, εξαιτίας της διαρκούς υποτίμησης του νομίσματος της χώρας, η πραγματική αξία του μηνιαίου μισθού που λαμβάνει ένας επαγγελματίας στρατιώτης ανέρχεται σε μόλις 90 δολάρια. Προφανώς, πρόκειται για ένα ποσό απολύτως ανεπαρκές για να καλύψει τις βασικές ανάγκες – ειδικά τώρα, που ακόμα και οι μερίδες του φαγητού στις μονάδες έχουν μειωθεί. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι πρόσφατα το Κατάρ προσφέρθηκε να παρέχει στις ένοπλες δυνάμεις του Λιβάνου 70 τόνους τροφίμων κάθε μήνα…

Και τα πράγματα χειροτερεύουν, καθώς χθες κατέρρευσε μία ακόμα προσπάθεια σχηματισμού βιώσιμης κυβέρνησης. Μιας κυβέρνησης που θα είχε ως βασικό της καθήκον να πείσει τους ξένους «χορηγούς» ότι η βοήθεια που θα προσφέρουν (φυσικά υπό όρους) δεν θα πάει στα λάθος χέρια και θα καταλήξει στην ανοικοδόμηση του Λιβάνου, ο οποίος βρίσκεται πρακτικά και με τα δύο πόδια στον γκρεμό μετά και την τρομακτική έκρηξη που συνέβη την 4η Αύγουστου 2020 και κατέστρεψε ολοσχερώς την «καρδιά» της οικονομίας του: το λιμάνι της Βηρυτού.

Ο σουνίτης πολιτικός Σαάντ αλ Χαρίρι (γιος του δολοφονηθέντος πολιτικού Ραφίκ Χαρίρι) παραδέχθηκε ότι οι διαφωνίες του με τον μαρωνίτη και σύμμαχο της σιιτικής Χεζμπολάχ πρόεδρο της χώρας Μισέλ Αούν δεν επιτρέπουν τη συγκρότηση κυβέρνησης. Ετσι, παρέδωσε την εντολή που είχε στα χέρια του από τον περασμένο Οκτώβριο – ενώ ο Λίβανος παραμένει χωρίς κυβέρνηση εδώ και περίπου έναν χρόνο, δηλαδή από την έκρηξη στη Βηρυτό.

Υπενθυμίζεται ότι είχαν προηγηθεί επαφές του Χαρίρι τόσο με το Κάιρο όσο και με το Παρίσι, που φέρονται να του έδωσαν το πράσινο φως για να προχωρήσει. «Τώρα είναι η ώρα της αλήθειας» δήλωσε παρουσιάζοντας το κυβερνητικό του σχήμα, το οποίο αποτελούνταν κυρίως από τεχνοκράτες – κάτι που ήταν μία από τις βασικές προϋποθέσεις που είχαν θέσει οι ξένοι, και κυρίως οι Γάλλοι, προκειμένου να παράσχουν οποιαδήποτε βοήθεια. «Οσο με αφορά, αυτή η κυβέρνηση μπορεί να αρχίσει τη σωτηρία της χώρας και να σταματήσει την κατάρρευση» είπε ο ίδιος – μόνο που τα επόμενα βήματα, όπως αποδείχθηκε, δεν εξαρτώνταν αποκλειστικά ή κυρίως από αυτόν.

Πλέον, ο Λίβανος και η πλειονότητα του πληθυσμού του – που βγήκε πολλές φορές στους δρόμους τους προηγούμενους μήνες – παραμένουν έρμαια τόσο της βαθιάς οικονομικής κρίσης όσο και της πανδημίας, η οποία έχει δώσει το χαριστικό πλήγμα στη χώρα. Η «έκρηξη» ίσως δεν αργήσει να έρθει.