Καθυστερήσεις στη διάγνωση του καρκίνου κατά {CR}τη διάρκεια της πανδημίας

Ιστορικά, οι επιδημικές εξάρσεις επιδρούν αρνητικά στη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων όπως ο καρκίνος. Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας πανδημίας της νόσου Covid-19, ο περιορισμός των μετακινήσεων αλλά και η αναδιοργάνωση των υπηρεσιών υγείας αναμένεται να επιφέρει μείωση στον αριθμό των νέων διαγνώσεων καρκίνου αλλά και καθυστερήσεις στη χειρουργική και συστηματική θεραπεία της νόσου.

Πρόσφατα, ανακοινώθηκε στο περιοδικό του Εθνικού Ινστιτούτου Νεοπλασιών των Ηνωμένων Πολιτειών (The Journal of National Cancer Institute), η μεγαλύτερη ως τώρα μελέτη που εξέτασε τις επιπτώσεις της πανδημίας στις νέες διαγνώσεις καρκίνου. Οι συγγραφείς ανέλυσαν την ηλεκτρονική βάση δεδομένων του προγράμματος SEER από τις πολιτείες της Τζόρτζια και της Λουιζιάνα αναφορικά με τις νέες ιστολογικές διαγνώσεις καρκίνου σε όλες τις ηλικίες. Διαπιστώθηκε ότι το 2020 υπήρξαν περίπου 30.000 λιγότερες ιστολογικές διαγνώσεις σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, αντικατοπτρίζοντας μια πτώση σε ποσοστό 10,2%. Οι διαγνώσεις καρκίνου μειώθηκαν σε όλες τις ηλικίες, όμως η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση διαπιστώθηκε στα παιδιά και στους εφήβους (38,3%). Με βάση την εντόπιση του καρκίνου, η ιστολογική διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα παρουσίασε τη μεγαλύτερη μείωση (17,4%), ακολουθούμενη από τον καρκίνο παχέος εντέρου (12%) και τον καρκίνο του μαστού (9%). Βέβαια, η μείωση των διαγνώσεων δεν περιορίστηκε μόνο σε νεοπλάσματα για τα οποία υπάρχουν προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου που σίγουρα επηρεάστηκαν αρνητικά από την πανδημία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το πρότυπο της μείωσης ήταν παρόμοιο ανεξάρτητα της εντόπισης της πρωτοπαθούς νόσου.

Χρονολογικά, δεν υπήρχε καμία μείωση των διαγνώσεων ως τον Μάρτιο του 2020. Τον Απρίλιο όμως καταγράφηκε το ναδίρ στον αριθμό των διαγνώσεων με 42,8% λιγότερα περιστατικά καρκίνου. Ανάλογα σημαντικές μειώσεις διαπιστώθηκαν τον Αύγουστο, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο περίοδοι που συνέπεσαν με αντίστοιχη αύξηση της θνητότητας από τη νόσο Covid-19.

Παρά τους περιορισμούς της μελέτης, η σημαντική μείωση του αριθμού των ιστολογικών διαγνώσεων καρκίνου που διαπιστώθηκε από τους ερευνητές υποδεικνύει σοβαρές καθυστερήσεις στη διάγνωση της νόσου και πιθανώς στη θεραπεία ως έμμεση συνέπεια της πανδημίας της νόσου Covid-19. Η συνεχής καταγραφή των επιδημιολογικών δεδομένων θα προσφέρει σημαντικές πληροφορίες στους φορείς δημόσιας υγείας για να περιοριστεί η αρνητική επίπτωση της πανδημίας στη διάγνωση και θεραπεία του καρκίνου και τελικά στην επιβίωση των ασθενών.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ