Αόρατοι άνθρωποι, μεγάλα βήματα

Το πιστοποιητικό γέννησης έγραφε στη θέση του ονόματος «Μαρία Ινές Φερνάντες». Αλλά ο Μανέ ποτέ δεν ήταν πραγματικά η Μαρία Ινές, ποτέ δεν ταυτίστηκε με το γυναικείο σώμα που τον συνόδευε. Γιος ισπανών μεταναστών από τις Αστούριες, μεγάλωσε στο Σαντιάγο της Χιλής, μέσα στο αντιδραστικό περιβάλλον της δικτατορίας Πινοτσέτ. «Καταλάβαινα πως ένιωθα σαν άνδρας, αλλά δεν ήξερα πώς να το εκφράσω», λέει στην ισπανική «El Pais». Εκλαιγε όταν τον έντυναν με κοριτσίστικα ρούχα, ζητούσε ρούχα σαν εκείνα του αδελφού του. Νόμιζαν όλοι πως ήταν λεσβία. Στα 16 του, ένας ψυχίατρος τον ενημέρωσε πως ήταν τρανς, διεμφυλικός. Αφού τελείωσε μία σχολή νοσηλευτικής, στα 22 του, ο Μανέ Φερνάντες εγκαταστάθηκε στις Αστούριες, σπούδασε ψυχολογία και άρχισε να νιώθει «ελεύθερος». Τότε ξεκίνησε τη φυλομετάβασή του: «Διαγνώσθηκα με δυσφορία φύλου, σαν να ήμουν άρρωστος», λέει. Κατόπιν άρχισε να παίρνει ορμόνες. Υποβλήθηκε σε μαστεκτομή. Παρ’ όλα αυτά, συνέχισε να αντιμετωπίζει διακρίσεις – θυμάται πάντα τον γιατρό που τον αποκάλεσε με το γυναικείο όνομα στην ταυτότητά του, κι ας έβλεπε μπροστά του έναν άνδρα με μούσι. Ο Μανέ Φερνάντες έφτασε 43 χρόνων για να αλλάξει, το 2007, το όνομα και το φύλο του στα επίσημα έγγραφα. Ενιωθε για χρόνια αόρατος και το μόνο που θέλει εφεξής, είναι να μην υποφέρουν άλλοι.

Η Χανά ήταν 34 χρόνων όταν άκουσε, το 2012, τον Φρανσουά Ολάντ, υποψήφιο πρόεδρο της Γαλλίας τότε, να υπόσχεται, εν μέσω της προεκλογικής εκστρατείας, πως επί προεδρίας του, θα αποκτούσαν όλες οι γυναίκες πρόσβαση στην ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή – και οι ανύπαντρες, και οι λεσβίες, όχι μόνο τα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια. Δεν την τήρησε όμως την υπόσχεσή του ο Ολάντ, παρότι εξελέγη: φώναξε τόσο δυνατά το μικρό εκείνο κομμάτι της κοινωνίας που αντέδρασε σε μία άλλη πρωτοβουλία του, τον γάμο για όλους, το 2013, που προτίμησε να κάνει πίσω σε ό,τι αφορά την ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή για όλες. Κατόπιν εξελέγη πρόεδρος ο Εμανουέλ Μακρόν, έδωσε την ίδια υπόσχεση. Η Χανά είχε πια μια σταθερή σχέση, με τη Μιριάμ, ήθελαν ένα παιδί, περίμεναν – μάταια. Οπως και πολλές ακόμα Γαλλίδες, αναζήτησε την ελπίδα στο εξωτερικό, ταξίδεψε ξανά και ξανά στην Ισπανία, ένα Ελντοράντο της εξωσωματικής γονιμοποίησης, ξόδεψε πολλά χρήματα, ένιωσε πολύ μόνη. Επειτα από δύο χρόνια μάταιης προσπάθειας, η Χανά και η Μιριάμ αποφάσισαν, τον Νοέμβριο του 2020, να εγκαταλείψουν το όνειρό τους να γίνουν μητέρες. «Η σύντροφός μου θα κουβαλάει πάντα αυτό το τραύμα», λέει σήμερα η 43χρονη Γαλλίδα στη «Le Monde». Κι αυτή αόρατη ένιωθε τόσα χρόνια.

O Γκάβιν Γκριν ήταν 15 χρόνων, μαθητής της Α΄ Λυκείου στο Γκλούστερ της νοτιοανατολικής Βιρτζίνια, στις ΗΠΑ, όταν, το 2015, η διεύθυνση του σχολείου του απαγόρευσε να χρησιμοποιεί τις τουαλέτες των αγοριών: βάσει της πολιτικής μας, του είπε, πρέπει να χρησιμοποιείς τις τουαλέτες που αντιστοιχούν στο βιολογικό σου φύλο, άρα τις τουαλέτες των κοριτσιών. Ο Γκριν πέρασε την υπόλοιπη χρονιά προσπαθώντας να κρατηθεί όσο περισσότερο μπορούσε, χρησιμοποιώντας όποτε δεν άντεχε τις τουαλέτες των κοριτσιών, της νοσοκόμας, ή μια ιδιωτική τουαλέτα, νιώθοντας ολοένα και μεγαλύτερο στρες και αίσθηση απομόνωσης, ακόμα και κινδύνου, εκδήλωνε συχνά λοιμώξεις του ουροποιητικού, έφτασε να έχει αυτοκτονικές σκέψεις. Και αποφάσισε να πάει το σχολείο του στα δικαστήρια. Το περιφερειακό δικαστήριο απέρριψε την υπόθεσή του, το εφετείο του Ρίτσμοντ τον δικαίωσε. Επειτα ήρθε όμως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έθεσε τέλος σε όλα τα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση Ομπάμα απαγορεύοντας τις διακρίσεις σε βάρος των διεμφυλικών ατόμων. Αόρατος έμεινε και ο Γκάβιν, παρά την πολύχρονη μάχη του να τον δει το σχολείο του «όπως πραγματικά είμαι».

Τρεις αποφάσεις, τρία βήματα, σε ισάριθμες χώρες, μέσα σε ισάριθμες ημέρες. Τη Δευτέρα, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, απέρριψε την προσφυγή που έσπευσε να καταθέσει το αλλοτινό σχολείο του 22χρονου σήμερα Γκάβιν Γκριν με το που ανέλαβε καθήκοντα ο Τζο Μπάιντεν και επανήλθε σε ισχύ η πολιτική του Μπαράκ Ομπάμα για τους τρανς: ο «πόλεμος των τουαλετών» έληξε με νίκη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Την Τρίτη, η κυβέρνηση Σάντσεθ στην Ισπανία ενέκρινε νομοσχέδιο που επιτρέπει σε κάθε Ισπανό άνω των 16 χρόνων (εφόσον έχει τη σύμφωνη γνώμη του κηδεμόνα του, ακόμα και 14 ή 15 χρόνων) να αλλάξει με απλή αίτηση το φύλο του στα ληξιαρχικά έγγραφα, χωρίς να χρειάζεται ορμονοθεραπεία ή κάποια ιατρική έκθεση – απαγορεύονται ταυτόχρονα κάθε είδους «θεραπείες μεταστροφής» για τους ομοφυλόφιλους. Και μία ημέρα αργότερα, η γαλλική Εθνοσυνέλευση υπερψήφισε οριστικά, με 325 ψήφους υπέρ, 115 κατά και 42 αποχές, την Ιατρικά Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή για όλες τις γυναίκες κάτω των 43 χρόνων – κι ας φωνάζει η Δεξιά και η Ακροδεξιά, κι ας διαμαρτύρονται. Μπορεί να εστιάζουμε συχνά στα κακώς κείμενα, και τις απανταχού οπισθοχωρήσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά ο κόσμος προοδεύει, και αυτό θα συνεχίσει να κάνει.