Υπέρταση, κύηση και ο κίνδυνος εγκεφαλικού

Η υπέρταση εμφανίζεται περίπου στο 10%-15% των κυήσεων και είναι από τις κυριότερες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας τόσο της εγκύου όσο και του εμβρύου. Οι έγκυες με υπέρταση έχουν 2,5 φορές πιο αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης στεφανιαίας νόσου και 4 φορές για καρδιακή ανεπάρκεια σε σύγκριση με τις νορμοτασικές έγκυες στο υπόλοιπο της ζωής τους. Επιπλέον, η υπέρταση κατά την κύηση, πέραν των άμεσων επιδράσεών της στο έμβρυο, επιβράδυνση της ανάπτυξής του ή ακόμα και πρόωρο τοκετό, φαίνεται ότι και μελλοντικά μπορεί να συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης υψηλής αρτηριακής πίεσης, παχυσαρκίας και διαβήτη.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα στη Σουηδία, τα παιδιά μητέρων με υπέρταση κατά την εγκυμοσύνη έχουν αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου σε νεαρά ηλικία. Η μελέτη αυτή παρατήρησης (observational study) εστίασε το ενδιαφέρον της σε 5,8 εκατομμύρια γεννήσεις, από το 1973 έως το 2014 στη Σουηδία, και από το 1987 έως το 2014 στη Φινλανδία, και έδειξε ότι το 3,8% των μητέρων υπέφερε από υπέρταση. Κατά τη διάρκεια των 41 ετών παρακολούθησης που μεσολάβησαν το 0,09% των παιδιών είχε υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο. Διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά των οποίων οι μητέρες είχαν υπερτασικές διαταραχές κατά την κύηση είχαν κατά 33% πιο υψηλό κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου και κατά 29% καρδιοπάθειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση αναλύσεις που έγιναν στα αδέλφια των πασχόντων, διαπιστώθηκε ότι η υπέρταση κατά την κύηση σχετίζεται κυρίως με τον κίνδυνο εγκεφαλικού στα παιδιά ενώ κίνδυνος για ισχαιμική καρδιοπάθεια ενδεχομένως οφείλεται περισσότερο σε κοινούς γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες μεταξύ των αδελφών και όχι τόσο στην υπέρταση της κύησης της μητέρας τους.

Σε κάθε περίπτωση υπέρτασης κατά την κύηση, ο κίνδυνος παραμένει τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί και είναι σημαντικό να λαμβάνουμε τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης ώστε να τον περιορίζουμε. Κατά συνέπεια, η πρόληψη πρέπει να εστιάζει σε δύο κατευθύνσεις. Πρώτον, άτομα που οι μητέρες τους εκδήλωσαν υπερτασικές διαταραχές κατά την κύηση πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένα για πιθανή παχυσαρκία και εμφάνιση υψηλής αρτηριακής πίεσης και διαβήτη – πριν από την ηλικία των 40 ετών. Δεύτερον και ίσως σπουδαιότερο, πηγαίνοντας και πιο πίσω, στη ρίζα του προβλήματος, η μητέρα πρέπει να ακολουθεί έναν υγιή τρόπο ζωής προκειμένου να μειώσει τον οποιονδήποτε καρδιαγγειακό κίνδυνο για την ίδια και μεταγενέστερα για το παιδί, εξασφαλίζοντας, έτσι, ευοίωνο μέλλον και στις δύο γενιές.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών