Ο διάλογος για {LF}το Κίνημα Αλλαγής

Οι διαδικασίες για την εκλογή προέδρου του Κινήματος Αλλαγής είναι σχετικά μακριά. Οσο μακρινός είναι ο Νοέμβριος. Ωστόσο στην άτυπη εσωκομματική προεκλογική περίοδο που με κάποιο τρόπο ξεκίνησε ο κίνδυνος να αποπροσανατολιστεί ο διάλογος για την προοπτική του κοινού φορέα της Κεντροαριστεράς είναι υπαρκτός.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η καταγραφή του ΚΙΝΑΛ ως τρίτου κόμματος στη χώρα ήταν μια θετική ένδειξη μετά τις περιπέτειες του ΠΑΣΟΚ. Η δημοσκοπική σταθερότητα (ή αν κάποιος την ονομάσει στασιμότητα ή και μικρή υποχώρηση) δείχνει πάντως μία δυσκολία για τη σοβαρή αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών. Υπάρχουν προφανώς εξωγενείς παράγοντες για αυτή την εικόνα, οι οποίοι αφορούν την προσπάθεια εμπέδωσης ενός νέου καχεκτικού δικομματισμού που επικοινωνιακά ωφελεί τη ΝΔ και στηρίζεται από τα περισσότερα ΜΜΕ. Υπάρχουν παράλληλα επιθετικά σχέδια αποδυνάμωσης του ΚΙΝΑΛ από τα ανταγωνιστικά κόμματα με «μεταγραφές» στελεχών ποδοσφαιρικού τύπου στο όνομα της εξουσίας ή της προσδοκίας κυβερνητικών ρόλων. Αυτά τα εμπόδια όμως δεν αποτελούν τη μόνη εξήγηση για τη δημοσκοπική καταγραφή του ΚΙΝΑΛ. Υπάρχουν και σημαντικά ζητήματα, τα οποία σχετίζονται με την εσωστρέφεια και την αδύναμη επαφή με τους πολίτες και τα κινήματα. Ενα κόμμα-στούντιο με μοναδικό όπλο τις τηλεοπτικές οθόνες δεν επικοινωνεί με την κοινωνική κινητικότητα. Ο κυβερνητισμός από το παρελθόν του ΠΑΣΟΚ δυσκολεύει την προσήλωση στις κοινωνικές αναφορές ιδιαίτερα στα φτωχά στρώματα.

Η αντιπαράθεση με ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ απαιτεί ισχυρή αυτοπεποίθηση, αντοχή στην ιδεολογική σύγκρουση, υπέρβαση των αντιλήψεων συμπληρωματικού ρόλου. Πάνω από όλα απαιτεί ένα συνεκτικό αφήγημα με επίκεντρο τη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία, με τα δυναμικά τμήματα της κοινωνίας, με τη νέα γενιά. Αυτό το αφήγημα σε εποχές αμφισβήτησης του κομματικού συστήματος απαιτεί μεγάλες δόσεις εκσυγχρονισμού και νεωτερικότητας. Για να επιβεβαιώνει τον ορίζοντα προς το μέλλον και όχι την προσκόλληση στην ιστορία. Από αυτή την άποψη η περίπτωση να περιοριστεί το πολιτικό σχέδιο του ΚΙΝΑΛ στην υπόθεση με τη λεγόμενη «επιστροφή στο ΠΑΣΟΚ» και στα ιστορικά σύμβολα περιορίζει και δεν ανοίγει το παιχνίδι. Με δεδομένο ότι στις εσωκομματικές διαδικασίες το πιο κοντινό ακροατήριο φαίνεται αυτό των μελών του ΠΑΣΟΚ, η επίκληση της επιστροφής στη νοσταλγία της ιστορικότητας είναι μία όψη εσωκομματικού λαϊκισμού για εύκολες ψήφους στις κάλπες. Το ζήτημα όμως είναι να συνεχιστεί – παρά τις ανηφόρες και τις δυσκολίες – το εγχείρημα που ξεκίνησε το 2015 με τη Δημοκρατική Συμπαράταξη, ενέπνευσε 210.000 πολίτες στην εκλογή αρχηγού το 2017, επικυρώθηκε πανηγυρικά στο συνέδριο του ΚΙΝΑΛ το 2019 και εγκρίθηκε από το ΠΑΣΟΚ στο δικό του συνέδριο στα τέλη του 2019. Ενα πλατύ σχήμα της Κεντροαριστεράς που με ατμομηχανή το ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνει πρόσθετες δυνάμεις από το Προοδευτικό Κέντρο, την Ανανεωτική Αριστερά μέχρι και την Πολιτική Οικολογία. Ας θυμηθούμε δύο λαμπρές υπερβάσεις. Αυτήν του Ανδρέα Παπανδρέου από την Ενωση Κέντρου προς το ΠΑΣΟΚ και αυτή – έστω και με τις ιδιαίτερες συνθήκες της εποχής – από την κομμουνιστική Αριστερά στην ΕΔΑ.

Από εκεί και πέρα η συζήτηση για την προοπτική του ενιαίου φορέα της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας πρέπει να αφορά την πολιτική γραμμή, τις προγραμματικές θέσεις, την αποσαφήνιση των ιδεολογικών χαρακτηριστικών, την επαφή με την κοινωνία. Τα θέματα που αφορούν τον τίτλο και τα σύμβολα είναι πραγματικά πιο «δεύτερα». Αφορούν πιθανά τον συναισθηματισμό αλλά δεν αφορούν τον σχεδιασμό για το μέλλον.

Ο Θόδωρος Μαργαρίτης είναι μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του Κινήματος Αλλαγής