Νέα προσφυγή στο ΣτΕ για απαλλαγή από τα Θρησκευτικά

Για τέταρτη φορά φτάνει στο Συμβούλιο της Επικρατείας το θέμα της διαδικασίας απαλλαγής των μαθητών από το μάθημα των Θρησκευτικών, μια υπόθεση που κρατάει πια πάνω από τέσσερα χρόνια, ενώ έχει μεσολαβήσει και μια καταδικαστική για την Ελλάδα απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Την αίτηση ακύρωσης της νέας υπουργικής απόφασης που περιγράφει τον τρόπο απαλλαγής για την ερχόμενη σχολική χρονιά κατέθεσε ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος, που εκπροσωπεί γονείς και μαθητές που διεκδικούν την τήρηση του ευρωπαϊκού δικαίου, των αποφάσεων του ΕΔΔΑ και της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, από το υπουργείο Παιδείας.

Δικαστική περιπέτεια. Η δικαστική περιπέτεια ξεκινάει από το καλοκαίρι του 2017, όταν άσκησαν την πρώτη αίτηση ακύρωσης κατά της υπουργικής απόφασης του Κώστα Γαβρόγλου, με την οποία εξακολούθησε η εφαρμογή της εγκυκλίου που εκδόθηκε επί προηγούμενης υπουργίας του Ανδρέα Λοβέρδου, να πρέπει, δηλαδή, για να απαλλαγεί ο μαθητής να δηλώνει υπεύθυνα ότι δεν είναι χριστιανός ορθόδοξος. Παράλληλα, τη δεύτερη αίτηση ακύρωσης κατέθεσε η Ενωση Αθεων. Ενδεικτικό της έντασης που επικρατούσε μετά τις προσφυγές εναντίον των αλλαγών στο μάθημα που είχε κάνει ο Νίκος Φίλης είναι ότι το ΣτΕ ανέβαλε οίκοθεν εννιά φορές την εκδίκαση της υπόθεσης, ώστε να εκδοθεί πρώτα η δικαστική απόφαση κατά των ρυθμίσεων Φίλη. Η καθυστέρηση αυτή οδήγησε το 2018 γονείς και μαθητές στο ΕΔΔΑ λόγω της κωλυσιεργίας του ΣτΕ κι αφού είχε ήδη χαθεί ένα σχολικό έτος χωρίς δικαστική κρίση.

Εφτασε 2019 για να εκδώσει το ΣτΕ απόφαση, στην οποία έκρινε ότι αρκεί η επίκληση «λόγων θρησκευτικής συνείδησης» για την απαλλαγή. Εκρινε επίσης ότι για τους απαλλαγέντες η πολιτεία οφείλει να παρέχει ένα «ισότιμο μάθημα συναφούς περιεχομένου (π.χ. ηθικής)», πράγμα που ακόμη και σήμερα δεν έχει οργανωθεί από το υπουργείο Παιδείας.

Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους το ΕΔΔΑ δικαίωσε προσφεύγοντες γονείς και μαθητές και καταδίκασε την Ελλάδα για «παραβίαση του ανθρώπινου δικαιώματος στην εκπαίδευση σε συνδυασμό με την ελευθερία της συνείδησης» (απόφαση Παπαγεωργίου κ.ά. κατά Ελλάδας). Η ιστορία όμως δεν θα τελείωνε εκεί. Η συνέχεια δόθηκε το καλοκαίρι του 2020 όταν η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, με την απόφαση 32/2020, όρισε ότι δεν πρέπει να δηλώνονται «λόγοι θρησκευτικής συνείδησης» αλλά σκέτο «λόγοι συνείδησης», καθώς το «θρησκευτικής» είναι καταγραφή ευαίσθητων δεδομένων που απαγορεύεται νομικά.

Η εγκύκλιος που εκδόθηκε, ωστόσο, μετά την απόφαση αυτή της Αρχής, από την υφυπουργό Σοφία Ζαχαράκη, ακολούθησε την προηγούμενη απόφαση ΣτΕ του 2019, ζητώντας δήλωση «λόγων θρησκευτικής συνείδησης». Κι έτσι φτάσαμε στην τρίτη αίτηση ακύρωσης γονέων και μαθητών, για την ακύρωση της εγκυκλίου Ζαχαράκη ως αντίθετης στον GDPR ένεκα απόφασης 32/2020 της Αρχής. Η υπόθεση πηγαίνει στην Ολομέλεια του ΣτΕ, όπου διαπιστώνεται ότι η εγκύκλιος μέχρι την εκδίκαση δεν είχε δημοσιευτεί στη Διαύγεια, με κίνδυνο να ακυρωθεί μόνο και μόνο για τυπικό λόγο. Αξιοσημείωτο είναι πως, παρότι η εκδίκαση της τρίτης αίτησης έγινε τον Ιανουάριο του 2021, δεν έχει εκδοθεί ακόμη απόφαση.

Για τέταρτη φορά. Η τέταρτη αίτηση ακύρωσης, λοιπόν, αφορά την υπουργική απόφαση του Ιουνίου 2021, με τις υπογραφές της Νίκης Κεραμέως και της Ζωής Ράπτη. Το υπουργείο επιμένει ότι πρέπει να δηλώνονται «λόγοι θρησκευτικής συνείδησης» και προβλέπει, επιπλέον, ότι το προσωπικό δεδομένο της απαλλαγής για λόγους θρησκευτικής συνείδησης πρέπει να τηρείται και στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων MySchool που τηρεί το Ινστιτούτο Διόφαντος του υπουργείου. Ενώ η Αρχή Δεδομένων έχει απαγορεύσει την καταχώριση θρησκευτικών δεδομένων στο MySchool. Η δικάσιμος, ωστόσο, που όρισε το ΣτΕ είναι στις 8 Οκτωβρίου 2021, γεγονός που σημαίνει ότι η σχολική χρονιά για άλλη μία φορά θα ξεκινήσει με τη δικαστική κρίση μιας υπουργικής απόφασης να εκκρεμεί.