Παρατηρώντας τους «Πράσινους Κύκνους»

Ο στατιστικολόγος Nassim Nicholas Taleb επινόησε τον όρο «Μαύρος Κύκνος» για να περιγράψει τα πιο απίθανα να συμβούν, δύσκολα προβλέψιμα γεγονότα, που μπορούν να έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην οικονομία. Οι συγγραφείς μιας πρόσφατης έκθεσης εισήγαγαν τώρα στην ορολογία τη φράση «Πράσινοι Κύκνοι»: γεγονότα που προκαλούνται από την αλλαγή του κλίματος και την απώλεια βιοποικιλότητας. Η εμφάνιση των «Πράσινων Κύκνων» είναι αναμφισβήτητα πιο προβλέψιμη από αυτή των «Μαύρων Κύκνων», καθώς η κλιματική αλλαγή την καθιστά αναπόφευκτη. Αλλά δεν υπάρχουν ιστορικές συγκρίσεις για να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε πώς το κλίμα και οι οικολογικοί κίνδυνοι, όπως κυκλώνες, πυρκαγιές, ξηρασίες και πλημμύρες, μπορεί να επηρεάσουν το τραπεζικό σύστημα, τον ασφαλιστικό κλάδο ή οποιονδήποτε αριθμό άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων. Καθώς η οικονομική δραστηριότητα ανακατανέμεται από ορυκτά καύσιμα σε πιο καθαρές πηγές ενέργειας, ορισμένες δραστηριότητες θα εξαφανιστούν, άλλες θα εμφανιστούν και η αξία στοιχείων ενεργητικού θα πέσει. Παρόλο που αυτή η διαδικασία είναι απαραίτητη, πρέπει να διαχειρίζεται κατά τρόπο που να μη δημιουργεί αστάθεια στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Οπως δείχνει μια πρόσφατη έκθεση του G30, απαιτούνται αξιόπιστες δεσμεύσεις για την επίτευξη μιας αναμενόμενης αυξανόμενης τιμής άνθρακα, ώστε οι επενδυτές, οι ρυθμιστικές Αρχές και οι νομισματικοί φορείς χάραξης πολιτικής να προσαρμόζουν τις στρατηγικές τους. Τα ανεξάρτητα συμβούλια άνθρακα μπορούν να διαχειριστούν τον πληθωρισμό τιμών άνθρακα με παρόμοιο τρόπο με τον τρόπο διαχείρισης των κεντρικών τραπεζών για τον πληθωρισμό που επηρεάζει τις τιμές των αγαθών.

Η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος αποκάλυψε πρόσφατα ότι πέντε από τους δέκα κορυφαίους παραγωγούς μεθανίου στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ελάχιστα γνωστοί παραγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου, υποστηριζόμενοι από ελάχιστα γνωστές εταιρείες επενδύσεων. Δεν μπορούμε να ανεχθούμε επενδυτές που δεν φαίνονται να αγοράζουν περιουσιακά στοιχεία υψηλής έντασης άνθρακα και στη συνέχεια να τα εκμεταλλεύονται σε χαλαρές δικαιοδοσίες. Η πρόληψη αυτού θα απαιτήσει υψηλό παγκόσμιο όριο για τις τιμές του άνθρακα, τους φόρους προσαρμογής άνθρακα ή και τα δύο. Το κόστος κεφαλαίου για τέτοιες επενδύσεις πρέπει να αυξηθεί απαγορευτικά.

Ενα τελικό βασικό στοιχείο της πολιτικής για το κλίμα είναι οι υποχρεωτικές γνωστοποιήσεις εκπομπών CO2 και ένα πλαίσιο για την εναρμόνιση αυτών των γνωστοποιήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, προκειμένου να επιβληθούν καθολικά ελάχιστα πρότυπα. Αυτή η ιδέα κερδίζει ήδη δυναμική και μπορεί να γίνει πιο συγκεκριμένη μετά τη Σύνοδο Κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα (COP26) τον Νοέμβριο. Η διαφάνεια είναι ζωτικής σημασίας για όλους τους συμμετέχοντες στην αγορά. Εναπόκειται στα θεσμικά όργανα που είναι υπεύθυνα για τη χρηματοοικονομική σταθερότητα να διασφαλίσουν ότι οι «Πράσινοι Κύκνοι» δεν θα γίνουν «Μαύροι».

Η Ελέν Ρέι είναι καθηγήτρια Οικονομικών στη London Business School και μέλος του Haut Conseil de Stabilité Financière