Πρότυπα, όπως αριστεία

Το συνδικαλιστικό όργανο των καθηγητών της Μέσης Εκπαίδευσης δεν εξέπληξε κανέναν, νομίζω ούτε και την υπουργό Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, όταν προκήρυξε την περασμένη Παρασκευή αιφνιδιαστική τετράωρη στάση εργασίας, την προγραμματισμένη ώρα που οι μαθητές υποψήφιοι για τα Πρότυπα Σχολεία θα έδιναν εξετάσεις για την εισαγωγή τους σ’ αυτά. Είναι η δεύτερη φορά σε λίγες μέρες που ο συνδικαλισμός επιδίωξε να κρατήσει όμηρους μαθητές σε κρίσιμες στιγμές της ζωής τους, για τις οποίες έχουν προετοιμαστεί πολύ καιρό.

Η στάση κηρύχτηκε χωρίς να έχει προηγηθεί η τετραήμερη προθεσμία γνωστοποίησης, χωρίς να έχει διατεθεί προσωπικό ελάχιστης εγγυημένης υπηρεσίας και προσωπικό ασφαλείας, χωρίς να έχει τηρηθεί η υποχρέωση δημοσίου διαλόγου του Ν. 4808/20. Η σχετική ανακοίνωση που συνόδευσε την προκήρυξη της στάσης είναι μνημείο διαστρέβλωσης, αδυναμίας κατανόησης της πραγματικότητας αλλά και αδιαφορίας: είναι «γνωστή η πλήρης αντίθεση της ΟΛΜΕ στον θεσμό των Προτύπων Σχολείων, λόγω του αντιπαιδαγωγικού και βαθιά ταξικού χαρακτήρα τους» τόνισε το συνδικαλιστικό όργανο των καθηγητών.

Το υπουργείο κατέφυγε στη δικαιοσύνη και κέρδισε την επείγουσα αγωγή κατά της ΟΛΜΕ. Η κοινωνία δεν μπορεί να είναι όμηρος του συνδικαλισμού. Και με αυτό δεν διαφωνεί η συντριπτική πλειονότητα των εκπαιδευτικών – άλλωστε, πέρυσι, που στις αντίστοιχες εξετάσεις για τα Πρότυπα Σχολεία η ΟΛΜΕ επίσης είχε κηρύξει κινητοποίηση, οι εκπαιδευτικοί την έγραψαν κανονικά. Είναι προφανές ότι ο συνδικαλισμός στην εκπαίδευση εκπροσωπεί μια μικρή μειονότητα που δρα στο όνομα της Αριστεράς – και εμπνέει ελάχιστους επαγγελματίες εκπροσώπους της Δεξιάς. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς έχουν πάρει διαζύγιο από την εκπαιδευτική πράξη, αφού στην ουσία η δουλειά τους δεν είναι να διδάσκουν αλλά να εκπροσωπούν.

Αυτοί οι άνθρωποι θεωρούν ότι τα Πρότυπα Σχολεία έχουν αντιπαιδαγωγικό και ταξικό χαρακτήρα. Πρόσωπα που δεν ανησύχησαν ποτέ για τον λειτουργικό αναλφαβητισμό που εντοπίζεται στο ελληνικό σχολείο μέσω του διαγωνισμού PISA του ΟΟΣΑ, θεωρούν αντιπαιδαγωγική τη σχολική πράξη που δεν εξαντλείται στο ωρολόγιο πρόγραμμα και στη συμβατική διδασκαλία. Και βλέπουν ταξικά χαρακτηριστικά σε έναν από τους κυριότερους θεσμούς που ευνοεί την κοινωνική κινητικότητα, αφού ως γνωστόν τα παιδιά που μπορούν να φοιτήσουν στα Πρότυπα μπορεί κάλλιστα να είναι (και είναι) παιδιά φτωχών οικογενειών, που έχουν στόχο, τα ίδια και οι οικογένειές τους, τη μόρφωση – που συνήθως τη συνοδεύει η κοινωνική αναρρίχηση. Τα παιδιά που θα περάσουν στα Πρότυπα δεν θα πληρώνουν για τις σπουδές τους – όπως πληρώνουν παιδιά διαφόρων που φοιτούν σε ακριβά ιδιωτικά σχολεία.

Δεν είναι και τόσο αριστερή, δηλαδή, όπως ισχυρίζεται ο συνδικαλισμός, η άρνηση των Προτύπων. Κι απόδειξη γι’ αυτό είναι ότι πολλοί αριστεροί κατά καιρούς έχουν αποφοιτήσει από Πρότυπα Σχολεία. Τα Πρότυπα μπήκαν στο στόχαστρο για τον ίδιο λόγο που είχε μπει η αριστεία: από μια ιδεοληψία αριστερών διανοούμενων που βρέθηκαν στα ηνία της εκπαίδευσης (Μπαλτάς, Γαβρόγλου) η οποία συναντήθηκε με τη λούμπεν αντίληψη που θεωρεί ότι το αντίθετο των ταξικών διακρίσεων στην κοινωνία είναι η ισοπέδωση προς τα κάτω. Με άλλα λόγια, η αντίληψη αυτή θέλει ό,τι ο (επίσης πρώην υπουργός Παιδείας) Νίκος Φίλης αποκαλεί «συμπεριληπτικό σχολείο»: όλοι μαζί – και ο καθηγητής χωρίς να δίνει λογαριασμό για τις δεξιότητες και τις ικανότητές του. Το σχολείο δήθεν που δεν ευνοεί τις διακρίσεις, ουσιαστικά δηλαδή το σχολείο της χρεοκοπίας.