Ελαστικές συνειδήσεις

Δεν ξέρω πόσο είναι της μοδός στα λεγόμενα μαρξιστικά κόμματα ο Μαρξ (ο μεταμοντερνισμός σχετικοποίησε τα πάντα) αλλά καλό είναι μερικές φορές να θυμόμαστε «τους κλασικούς» (που θα ‘λεγε και ο Αλέξης Τσίπρας).

Λέει λοιπόν ο Καρλ Μαρξ στη «Γερμανική ιδεολογία» (χρησιμοποιώ τη μετάφραση του εκδοτικού οίκου Gutenberg): «Η συνείδηση δεν μπορεί να είναι ποτέ οτιδήποτε άλλο από συνειδητή ύπαρξη, και η ύπαρξη των ανθρώπων είναι η πραγματική διαδικασία της ζωής τους. […] η ηθική, η θρησκεία, η μεταφυσική, όλη η άλλη ιδεολογία και οι αντίστοιχες μορφές συνείδησης, δεν διατηρούν την όψη της αυτονομίας. […] Δεν καθορίζει η συνείδηση τη ζωή, αλλά η ζωή καθορίζει τη συνείδηση».

Τι σημαίνουν όλα αυτά. Οτι αν δημοσίως εργάζεσαι όπως δηλώνεις για την κοινωνική αλλαγή, οφείλεις και να υπηρετείς με τον τρόπο της ζωής σου τις ιδέες σου. Το οφείλεις πρωτίστως στον εαυτό σου (αλλιώς είσαι υποκριτής, δημοκόπος και ουσιαστικά ασυνείδητος) και δευτερευόντως στα πλήθη που διεκδικείς να σε ακολουθήσουν.

Μεταπολιτευτικά, η ελληνική Αριστερά αντιτάχθηκε συνειδητά σε πολλές ιδιωτικές, ιδίως βιομηχανικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Από το εργοστάσιο πετροχημικών στον Αστακό μέχρι τα ορυχεία χρυσού στις Σκουριές Χαλκιδικής καταγγέλλει την ανάπτυξη που καταστρέφει τη φύση και αφήνει πίσω «καθεδρικές της ερήμου». Ενα από τα έργα που με τις παρεμβάσεις της Αριστεράς και της ελληνικής οικολογίας καθυστέρησε για πολλά χρόνια ήταν και το ξενοδοχειακό συγκρότημα Costa Navarino, κοσμοπολίτικο και πανάκριβο θέρετρο αναψυχής, που έγινε χάρη στην επιμονή του Βασίλη Κωνσταντακόπουλου και, όταν λειτούργησε, άλλαξε την οικονομική κατάσταση της Μεσσηνίας, τις υποδομές της και τον πολιτισμό της.

Διαβάζω την ειδησεογραφία και με χαρά διαπιστώνω ότι δυο εξέχοντα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, το ζεύγος Εφη Αχτσιόγλου και Δημήτρης Τζανακόπουλος, επέλεξαν το συγκεκριμένο συγκρότημα (που ο χώρος τους πολέμησε να μη γίνει) για να ξεκουραστούν. Χαίρομαι που απολαμβάνουν τα αγαθά και τη χλιδή του κόσμου τον οποίο θέλουν να ανατρέψουν. Αλλά, γενικώς, δεν μπορώ να πιστέψω τους ανθρώπους που κάνουν κηρύγματα για τους άλλους από τα οποία εξαιρούν τον εαυτό τους. Πώς να πιστέψω π.χ. κάποιον πολιτικό ηγέτη που αρνείται κάθε μεταρρύθμιση στη δημόσια εκπαίδευση ενώ εξαιρεί τα δικά του παιδιά απ’ αυτή.

Και πώς να πιστέψω αγωνιστές που γαλουχήθηκαν με την ιδέα ότι η ζωή, η ύπαρξη, το είναι καθορίζει τη συνείδηση και δεν έχουν πρόβλημα σε ένα Σαββατοκύριακο να εκθέσουν την ελαστικότητα της συνείδησης αυτής;

Φυσικά, το ζήτημα δεν είναι τι πιστεύω εγώ. Αλλά αν συνεχίζουν να τους πιστεύουν οι οπαδοί τους.