Η προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν υπάρχει

Το τραύμα είναι βαθύ, μολονότι ο πρόεδρος των Φιλελευθέρων Κρίστιαν Λίντνερ δεν θέλει να το βλέπει ως τραύμα: το 2017 οι κεντρώοι Φιλελεύθεροι διαπραγματεύονταν επί μήνες με τη Χριστιανική Ενωση της Μέρκελ και τους Πράσινους για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Στο τέλος, οι Φιλελεύθεροι τα βρόντηξαν και αποχώρησαν από τη διαπραγμάτευση. «Καλύτερα να μην κυβερνούμε, παρά να είμαστε σε μια κακή κυβέρνηση», είχε πει τότε ο Κρίστιαν Λίντνερ. Το FDP, το κόμμα που στη μεταπολεμική περίοδο ήταν για δεκαετίες μπαλαντέρ για κεντροδεξιές και κεντροαριστερές κυβερνήσεις, έμεινε για τα 19 από τα 23 τελευταία χρόνια στην αντιπολίτευση. Τώρα οι Φιλελεύθεροι επιθυμούν διακαώς να κυβερνήσουν και οι δημοσκοπήσεις τούς επιτρέπουν να το ονειρεύονται.

H Χριστιανική Ενωση και ο συντηρητικός υποψήφιος καγκελάριος Αρμιν Λάσετ ανακάμπτουν, οι Πράσινοι και η υποψήφια καγκελάριος Αναλένα Μπέρμποκ υποχωρούν. Στο ερώτημα τι θα ψήφιζαν οι Γερμανοί αν γίνονταν εκλογές την Κυριακή, δημοσκόπηση του ινστιτούτου Forsa δείχνει τη Χριστιανική Ενωση (CDU/CSU) στο 28% (+1%). Οι Πράσινοι πέφτουν στο 21% (-1%). Οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) παραμένουν κολλημένοι στο 14%, το ίδιο ποσοστό παίρνουν και οι κεντρώοι Φιλελεύθεροι (FDP). H Aριστερά (Die Linke) βελτιώνεται στο 7% (+1%), ενώ η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία παραμένει στο 9%. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στην απευθείας σύγκριση των τριών υποψηφίων. Ο χριστιανοδημοκράτης Αρμιν Λάσετ με 23% πέρασε για πρώτη φορά μπροστά από την πράσινη Αναλένα Μπέρμποκ που πέφτει στο 20%, ενώ ο σοσιαλδημοκράτης Ολαφ Σολτς βρίσκεται στο 15%.

Τα νούμερα και κυρίως η τάση των δημοσκοπήσεων ενισχύουν το σενάριο να χρειαστούν τρία κόμματα για την επόμενη κυβέρνηση της Γερμανίας. Πιθανό σενάριο είναι μία συμμαχία Χριστιανικής Ενωσης – Πρασίνων – Φιλελευθέρων, ο λεγόμενος συνασπισμός «Τζαμάικα», από τα χρώματα μαύρο – πράσινο – κίτρινο των κομμάτων που τον απαρτίζουν. Αυτή τη φορά ο Λίντνερ δεν πρόκειται να τορπιλίσει την «Τζαμάικα» όπως το 2017. Ο λόγος είναι ότι η Ανγκελα Μέρκελ θα έχει φύγει από τη μέση. «Η Μέρκελ δεν χαλαλίζει καμία επιτυχία στον εταίρο της», είπε ο Λίντνερ στους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο (VAP), εκφράζοντας την άποψή του για τη σημερινή καγκελάριο. Θεωρεί ότι είναι πολύ πιο κοντά στους Πράσινους. Αντίθετα, ο Αρμιν Λάσετ ενδιαφέρεται για τους εταίρους του και είναι πιο κοντά στους Φιλελεύθερους, με τους οποίους συγκυβερνά αρμονικά στο πολυπληθέστερο κρατίδιο της Γερμανίας, τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία.

Μοντέλο Ελβετίας για ΕΕ – Τουρκία

Η επόμενη γερμανική κυβέρνηση και τα κόμματα που θα τη συγκροτήσουν θα αντιμετωπίσουν σημαντικά διλήμματα εξωτερικής πολιτικής. Οι σχέσεις με την Τουρκία είναι ένα από αυτά, μετά την αποχώρηση της σημερινής καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ. Απαντώντας στην ερώτηση των «ΝΕΩΝ» για τη στάση της μελλοντικής γερμανικής κυβέρνησης έναντι της Τουρκίας του Ερντογάν, με βάση τις εντάσεις που προκαλεί στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου απειλώντας δύο κράτη-μέλη της ΕΕ, Ελλάδα και Κύπρο, ο πρόεδρος των Φιλελευθέρων FDP απαντά ότι πρέπει να αλλάξει ριζικά η σημερινή γραμμή για ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ και να αναζητηθεί μία σχέση όπως της ΕΕ με την Ελβετία.

«Οι σχέσεις με την Τουρκία διαμορφώνονται εξαιρετικά δύσκολες, δυστυχώς έπειτα από μία περίοδο αξιοσημείωτης οικονομικής πορείας. Η Τουρκία παίζει σημαντικό ρόλο στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, έχουμε μία μεγάλη τουρκική παροικία στη Γερμανία και με διπλή υπηκοότητα. Για τους λόγους αυτούς οι σχέσεις με την Τουρκία είναι εξαιρετικά σημαντικές για την εσωτερική ασφάλεια της χώρας μας», είπε ο Κρίστιαν Λίντνερ. Ο Ερντογάν, πρόσθεσε, «μετασχημάτισε τη χώρα του σε μια αυταρχική προεδρική δικτατορία και θέλει να επαναφέρει το μοντέλο της οθωμανικής αυτοκρατορίας στην περιοχή. Αυτό είναι από πολλές πλευρές εξόχως προβληματικό, τόσο για την ΕΕ όσο και για το ΝΑΤΟ».

Για τη μετά τον Ερντογάν εποχή, ο πρόεδρος του FDP προτείνει στους «τούρκους φίλους μας» μία στενή σύνδεση για τη διατήρηση της ευρω-τουρκικής συνεργασίας. «Αλλά η προοπτική ένταξης στην ΕΕ μετά τις εξελίξεις στην Τουρκία την τελευταία δεκαετία έχει ακυρωθεί», τόνισε ο Λίντνερ. «Είναι η στιγμή να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο με την Τουρκία», σημείωσε, «όχι ένα πρόσθετο κεφάλαιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, αλλά ένα νέο κεφάλαιο για να διερευνηθούν οι συνθήκες υπό τις οποίες μπορεί να υπάρξει μία συμφωνία σύνδεσης ΕΕ – Τουρκίας στα πρότυπα της συνθήκης σύνδεσης της ΕΕ με την Ελβετία».

Ανεξάρτητα από το αν θα πετύχει ή όχι, για ένα πράγμα είναι βέβαιος ο πρόεδρος των Φιλελευθέρων: «Η προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν υπάρχει πλέον».